Tái bản ba tiểu thuyết của nhà văn Tô Hoài

NXB Kim Đồng ra mắt ấn bản mới của “Kẻ cướp bến Bỏi”, “Mẹ mìn bố mìn”,“Những ngõ phố”, nhân kỷ niệm ngày sinh nhà văn Tô Hoài.

Kẻ cướp bến Bỏi lấy cảm hứng từ bối cảnh giữa thế kỷ 19, xoay quanh cuộc khởi nghĩa Cao Bá Quát và các môn sinh của ông. Sau khi ông đứng lên chống lại triều đình phong kiến nhà Nguyễn và thất bại, lớp học trò có người tiếp tục theo chí lớn, người rơi vào vòng trộm cướp. Cõi - một môn sinh xuất thân nghèo khó, làm nghề bán dầu để kiếm sống - trở thành “kẻ cướp vùng bến Bỏi”. Nhân vật nhắm vào tầng lớp quan lại, địa chủ giàu có để lấy của chia cho người nghèo. Côi cũng đặt mục tiêu trả thủ kẻ đã sát hại thầy.

Tác phẩm phản ánh khát vọng chống lại bất công, mong muốn có cuộc sống tốt đẹp hơn của người dân dưới thời phong kiến. Tinh thần trung nghĩa, tình thầy trò, tình bạn tô điểm cho áng văn về lòng yêu nước của Tô Hoài.

Mẹ mìn bố mìn viết về Hà Nội giai đoạn nửa đầu thế kỷ 20, phản ánh những đổi thay của làng quê và đô thị Bắc Bộ trong thời Pháp thuộc. Tác phẩm khắc họa những số phận trái ngang, vật lộn sống giữa xã hội loạn lạc. Trong hoàn cảnh khó khăn, họ vẫn toát lên sự chân chất, mộc mạc, tinh thần lạc quan.

Bộ ba tiểu thuyết của nhà văn Tô Hoài, tái bản dịp 105 năm ngày sinh của ông (27/9/1920-27/9/2025). Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng

Hà Nội giai đoạn sau 1975 được nhà văn tái hiện sinh động trong Những ngõ phố, tác phẩm đề tài hậu chiến. Ở đó, có cô gái nhảy quyết tâm làm lại cuộc đời bằng việc gánh cát thuê, có đôi vợ chồng vật lộn mưu sinh bằng nghề nhặt rác, có người vợ sống với nỗi tủi hờn vì chồng từng là lính tay sai. Họ sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau. Những phận đời lầm lũi nơi ngõ nhỏ trở thành biểu tượng cho sức sống bền bỉ, cho khát khao đổi thay để hòa nhập vào thời cuộc mới. Ngõ phố không chỉ là bối cảnh mà là nơi chứng kiến, phản chiếu bản sắc, lịch sử, văn hóa của Hà Nội.

Đại diện xuất bản Kim Đồng cho biết: “Việc phát hành ấn bản mới của ba tiểu thuyết nhằm tri ân nhà văn Tô Hoài, đồng thời góp phần đưa văn chương ông đến gần hơn với độc giả ngày nay”.

Nhà văn Tô Hoài (1920-2014) tên thật là Nguyễn Sen, lớn lên trong gia đình làm nghề thủ công ở huyện Thanh Oai, Hà Đông, Hà Nội. Tuổi thơ ông gắn bó làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Nghĩa Đô, Hà Nội). Bút danh Tô Hoài ghép từ hai địa danh nơi ông sinh ra và lớn lên: Sông Tô Lịch và Phủ Hoài Đức. Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Dế Mèn phiêu lưu ký, gắn liền với nhiều thế hệ độc giả Việt và được dịch ra hơn 20 thứ tiếng trên thế giới.

Cầm bút từ năm 17-18 tuổi, trong hành trình gần 75 năm văn nghiệp, ông ghi dấu ấn trong nhiều thể loại, từ báo chí, tiểu luận, kịch bản phim, tiểu thuyết, truyện ngắn, tản văn. Từ điển Văn học (Bộ mới), Nhà xuất bản Thế giới, viết về ông: “Năng lực quan sát và miêu tả tinh tường, sắc nhạy, vốn hiểu biết đời sống và phong tục các dân tộc khá phong phú, lối văn giàu hình ảnh và biến đổi nhịp điệu nhanh hoạt, những tìm tòi sáng tạo mới mẻ, độc đáo về từ ngữ, về phương ngữ, có thể coi đó là những nét nổi bật trong sáng tác của Tô Hoài góp vào văn xuôi hiện đại Việt Nam”.

Ông được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật (đợt một -1996) cho các tác phẩm: Xóm Giếng, Nhà nghèo, O chuột, Dế Mèn phiêu lưu ký, Núi Cứu quốc, Truyện Tây Bắc, Mười năm, Xuống làng, Vỡ tỉnh, Tào lường, Họ Giàng ở Phìn Sa, Miền Tây, Vợ chồng A Phủ, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ. Năm 2010, nhà văn Tô Hoài được trao tặng Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội.

Nguồn vnexpress.net