Xã Cao Sơn bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa

Xã Cao Sơn là địa bàn sinh sống tập trung của 5 dân tộc, chủ yếu là đồng bào Tày, Dao, Mường. Nơi đây, bản sắc văn hóa đang trở thành tài nguyên quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế vùng cao, góp phần cải thiện sinh kế bền vững.

Ngày hội Mừng cơm mới của đồng bào Tày được tổ chức thường niên, thu hút đông đảo người dân và du khách. Ngày hội tái hiện đầy đủ các nghi lễ truyền thống cùng nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, trò chơi dân gian và giới thiệu ẩm thực đặc sắc. Không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên, tổ tiên, ngày hội còn góp phần gắn kết cộng đồng và từng bước đưa văn hóa truyền thống trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Nghi lễ trong Ngày hội Mừng cơm mới của người Tày xã Cao Sơn được thực hiện trang trọng.

Trong “bức tranh” văn hóa đa sắc, cộng đồng người Dao Tiền ở thôn Sưng Bai vẫn bảo tồn nhiều nghi lễ truyền thống đặc sắc như lễ cấp sắc, lễ cưới truyền thống và lễ nối số (cầu sức khỏe, bình an). Trong đó, lễ cấp sắc đánh dấu sự trưởng thành của người đàn ông Dao; lễ cưới lưu giữ nhiều nghi thức truyền thống; lễ nối số thể hiện tín ngưỡng tôn kính thần linh, tổ tiên, cầu mong cuộc sống bình an, no đủ.

Nhiều phong tục, tập quán của đồng bào các dân tộc thiểu số trên địa bàn xã tiếp tục được gìn giữ và phát huy. Đồng bào Tày duy trì tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên cùng các nghi lễ truyền thống như làm vía, cưới hỏi, Tết Nguyên đán, lễ Khai hạ, lễ cầu mưa... Đặc biệt, chữ Tày cổ - một trong những di sản văn hóa quý của cộng đồng người Tày vùng Tây Bắc vẫn được lưu giữ và truyền dạy.

Trên địa bàn đã xây dựng một điểm du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn giá trị văn hóa của người Dao Tiền. Tại đây, đồng bào Dao Tiền duy trì nghề thủ công truyền thống làm giấy dó, in sáp ong, dệt vải, vừa để lưu giữ kỹ thuật thủ công lâu đời, vừa phục vụ đời sống tâm linh và cuộc sống sinh hoạt hằng ngày.

Các loại hình nghệ thuật dân gian như múa chuông, hát dân ca cùng các hoạt động sinh hoạt cộng đồng cũng được duy trì thường xuyên. Những nghệ nhân cao tuổi tích cực truyền dạy chữ Nôm Dao, tiếng Dao và các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Du khách trải nghiệm hoạt động vẽ sáp ong tại điểm du lịch cộng đồng đậm bản sắc văn hoá người Dao Tiền ở thôn Sưng Bai.

Chị Lý Thị Hằng – người làm du lịch cộng đồng ở thôn Sưng Bai chia sẻ: Giờ đây, giá trị văn hóa bản địa đã trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm hấp dẫn, vừa khơi dậy niềm tự hào, vừa giúp cộng đồng người Dao Tiền có thêm nguồn lực để bảo tồn di sản văn hóa truyền thống.

Đồng chí Lường Văn Thi – Bí thư Đảng ủy xã Cao Sơn cho biết, cấp ủy, chính quyền địa phương thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số. Trong đó, chú trọng công tác quảng bá tiềm năng du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng; duy trì tổ chức lễ hội và các hoạt động như trình diễn các loại hình nghệ thuật, hội thi, trò chơi dân gian, liên hoan ẩm thực dân tộc...

Bên cạnh đó, xã quan tâm quy hoạch, đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông, dịch vụ du lịch gắn với công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa truyền thống và tri thức dân gian của đồng bào dân tộc thiểu số.

Địa phương cũng đẩy mạnh hỗ trợ người dân phát triển du lịch cộng đồng thông qua tập huấn kiến thức, kỹ năng làm du lịch; khôi phục các lễ hội, trò chơi dân gian; tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn tín dụng để đầu tư cơ sở vật chất phục vụ hoạt động văn hóa, du lịch.

Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa bản địa không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc mà còn tạo động lực phát triển du lịch cộng đồng, từng bước nâng cao đời sống người dân và mở ra hướng phát triển bền vững cho xã Cao Sơn.

Bùi Minh