Xây dựng khối đại đoàn kết, gìn giữ giá trị văn hóa Đất Tổ

Trong tiến trình dựng nước và giữ nước, người Việt từ bao đời nay luôn hướng về các Vua Hùng - những người không những lập nên nền móng của đất nước, Nhà nước Văn Lang, mà còn là biểu tượng của lòng tự hào và khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam. Vùng đất Phú Thọ ngày nay vì thế không chỉ là nơi hội tụ những giá trị văn hóa đặc sắc mà còn là cội nguồn của tinh thần yêu nước, ý thức cộng đồng và truyền thống đại đoàn kết (ĐĐK) toàn dân tộc.

Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tri ân các Vua Hùng đã có công dựng nước.

Khu Di tích lịch sử Đền Hùng được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, là không gian văn hóa tâm linh có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt. Từ nơi đây, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” được trao truyền qua các thế hệ, trở thành sợi dây kết nối cộng đồng, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm với non sông.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh 2 lần về thăm Đền Hùng. Chuyến thăm ngày 19/9/1954, Người căn dặn: “Các Vua Hùng đã có công dựng nước. Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, nhấn mạnh trách nhiệm của các thế hệ trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước. Chuyến thăm ngày 19/8/1962, Người căn dặn phải bảo vệ, trồng thêm hoa, cây cối để Đền Hùng ngày càng trang nghiêm, đẹp đẽ, trở thành “công viên lịch sử” cho các thế hệ mai sau. Hai lần căn dặn đó thể hiện nhất quán tư tưởng của Người về trách nhiệm giữ gìn non sông, cội nguồn và các giá trị văn hóa dân tộc.

Tư tưởng của Người có giá trị lâu dài đối với công tác bảo tồn và phát huy di sản hôm nay. Đền Hùng không đơn thuần là nơi tưởng niệm các Vua Hùng mà còn là không gian giáo dục truyền thống, bồi đắp lòng yêu nước, củng cố ý thức cộng đồng và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước.

Tinh thần đó được thể hiện rõ trong việc Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm đến ngày Giỗ Tổ Hùng Vương ngay từ những ngày đầu lập nước, Người ký Sắc lệnh quy định những ngày Tết, kỷ niệm lịch sử và lễ tôn giáo là những ngày lễ chính thức, trong đó Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 10/3 âm lịch. Năm 1946, tại Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương. Đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng trong việc khẳng định vị trí của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trong đời sống tinh thần của quốc gia. Ngày 2/4/2007, Quốc hội phê chuẩn sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Bộ luật Lao động, quy định người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương vào ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, điều này tiếp tục khẳng định sức sống của truyền thống hướng về cội nguồn trong đời sống hiện đại.

Là vùng đất cội nguồn, Phú Thọ lưu giữ hệ thống di sản văn hóa phong phú, tiêu biểu như Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan Phú Thọ cùng nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với Đền Hùng. Đây là tài sản văn hóa quý giá và là nguồn lực tinh thần quan trọng để xây dựng con người, củng cố cộng đồng và tăng cường sức mạnh ĐĐK toàn dân.

Phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh về ĐĐK toàn dân tộc, MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ gắn việc tập hợp, khơi dậy sức mạnh Nhân dân với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Đất Tổ. Theo đồng chí Bùi Văn Luyến - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, thời gian qua, MTTQ các cấp đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giáo dục truyền thống, triển khai hiệu quả các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng. Các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, bảo vệ môi trường, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ khó khăn... góp phần khơi dậy tinh thần tương trợ, huy động sức dân, củng cố đoàn kết cộng đồng. Từ năm 2021 đến nay, MTTQ các cấp trong tỉnh đã tổ chức 746 cuộc giám sát, góp ý đối với 1.036 đơn vị, kiến nghị 472 nội dung với chính quyền; 90,1% kiến nghị được giải quyết. Qua đó, quyền làm chủ của Nhân dân được phát huy, đồng thuận xã hội được tăng cường, góp phần củng cố niềm tin và khối ĐĐK toàn dân...

Trong giai đoạn phát triển mới, Phú Thọ xác định bảo tồn di sản phải gắn với phát huy giá trị, để di sản thực sự trở thành nguồn lực cho giáo dục, văn hóa, du lịch và xây dựng con người. Tỉnh chú trọng tuyên truyền, vận động Nhân dân gìn giữ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan, truyền dạy cho thế hệ trẻ, phát huy vai trò nghệ nhân; đồng thời vận động thực hiện nếp sống văn minh, bảo vệ di tích, cảnh quan trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng, qua đó lan tỏa giá trị văn hóa và củng cố ý thức cộng đồng.

Ngày 6/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 801/QĐ-TTg phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Đền Hùng, trong đó bổ sung hạng mục xây dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại đồi Phân Bùng thuộc khu Trung tâm lễ hội. Công trình là một điểm nhấn văn hóa quan trọng, góp phần tạo dựng không gian giáo dục truyền thống sinh động cho các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ; giúp mỗi người dân khi về Đất Tổ có thêm cơ hội tìm hiểu mối liên hệ giữa thời đại Hùng Vương với thời đại Hồ Chí Minh, giữa sự nghiệp dựng nước của cha ông với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do và xây dựng đất nước. Công trình sẽ góp phần hoàn thiện không gian văn hóa của Khu di tích, tạo nên một điểm hội tụ giàu ý nghĩa về lịch sử, tư tưởng và văn hóa. Quan trọng hơn, đó là sự tiếp nối lời căn dặn của Người bằng những hành động cụ thể. Từ “cùng nhau giữ lấy nước” đến trách nhiệm bảo vệ, gìn giữ Đền Hùng cho các thế hệ mai sau là một mạch tư tưởng xuyên suốt: Muốn xây dựng đất nước bền vững phải biết trân trọng cội nguồn; muốn phát huy sức mạnh dân tộc phải củng cố khối ĐĐK; muốn hướng tới tương lai phải biết kế thừa những giá trị tốt đẹp của quá khứ.

Đất Tổ hôm nay không chỉ là nơi người Việt tìm về với tổ tiên mà còn trở thành điểm hội tụ của bản sắc, niềm tự hào và khát vọng phát triển. Phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh về ĐĐK toàn dân tộc gắn với bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Đất Tổ chính là góp phần biến những giá trị được hun đúc qua hàng nghìn năm lịch sử thành sức mạnh nội sinh. Đó cũng là cách thiết thực để Phú Thọ tiếp tục khẳng định vị thế vùng đất cội nguồn, xây dựng con người giàu lòng yêu nước, đoàn kết và trách nhiệm; cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới.

Hương Lan