Gợi nhớ mùa Thu

Mùa Thu về, trong ký ức mỗi người được gợi nhớ bằng những hình ảnh rất đỗi thân quen: Nắng vàng, gió heo may, sắc hồng chín, hương bánh Trung thu hay quả thị thơm nồng... Trên đất nước Việt Nam, mùa Thu còn gắn với những dấu mốc không thể phai mờ: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và ngày Quốc khánh 2/9, mùa Thu của độc lập, tự do. Từ mùa Thu lịch sử ấy đến những mùa Thu đổi mới hôm nay, ký ức về một thời hào hùng vẫn hòa cùng nhịp sống đang chuyển mình của quê hương.

Quả thị - hương vị thân quen gợi nhớ một mùa Thu trong ký ức.

Trong ký ức của người dân Việt Nam không bao giờ quên mùa Thu lịch sử. Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhân dân ta tiến hành Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Từ đó, mùa Thu trở thành một phần ký ức thiêng liêng về độc lập, tự do, đánh dấu bước ngoặt lớn của dân tộc. Mỗi độ Thu về, âm hưởng ấy lại ngân vang trong những ngày kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, lan tỏa từ phố thị đến làng quê.

Với người dân Đất Tổ, mùa Thu lịch sử càng thêm sâu đậm trên vùng đất cội nguồn - nơi truyền thống yêu nước và niềm tự hào dân tộc được gìn giữ, trao truyền qua muôn thế hệ. Nhưng mùa Thu không chỉ sống trong những trang sử vàng, ở vùng Đất Tổ, Thu còn hiện hữu trong sắc màu của những khu vườn, hương vị của những thức quà và nhịp lao động hối hả của người dân. Giữa rừng cọ, đồi chè, đồng xanh, mùa Thu đọng lại gần gũi trong từng căn bếp, mâm cỗ đoàn viên.

Ở vùng Gia Thanh (xã Dân Chủ), Thu đơm hoa kết trái bằng mùa hồng chín. Những khu vườn sai trĩu quả như được nhuộm trong sắc xanh, vàng, đỏ. Hồng ngâm không hạt Gia Thanh có dáng quả bốn cạnh, khi chín vàng pha đỏ, ăn giòn, vị ngọt đậm; từng là sản vật tiến Vua, nay trở thành đặc sản gắn liền với sinh kế của người dân địa phương. Mùa hồng chín cũng là mùa người dân tất bật chăm sóc, thu hái, tuyển chọn từng quả. Với nhiều gia đình, những gốc hồng lâu năm còn là “của để dành” cho con cháu, bởi cây càng già, quả lại càng thơm ngon. Từ một sản vật được gìn giữ qua nhiều thế hệ, hồng Gia Thanh mang diện mạo mới. Địa phương định hướng phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng vùng trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP, hoàn thiện các tiêu chí OCOP 4 sao, từng bước mở rộng thị trường, nâng cao giá trị và cải thiện thu nhập cho người dân.

Ngoài sắc hồng Gia Thanh, mùa Thu còn theo người dân về tận hiên nhà qua những chiếc bánh Trung thu - thức quà của mùa đoàn viên. Ở phường Âu Cơ, nghề làm bánh truyền thống được giữ gìn qua nhiều năm với những cơ sở gia truyền như Tạ Quyết, Hoàng Vần, Kim Liên, Thu Thủy, Tuấn Anh... Mỗi vụ, hàng chục tấn bánh tỏa đi khắp trong và ngoài tỉnh. Đằng sau những con số ấy là sự tâm huyết của người làm nghề, từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến chế biến, tạo hình và bảo đảm an toàn thực phẩm. Bánh nướng đậm đà mỡ phần, mứt bí, lạp xưởng, hạt sen, vừng, lạc, lòng đỏ trứng, lá chanh; bánh dẻo thanh tao với gạo nếp rang, nước cốt hoa bưởi cùng phần nhân được chế biến theo công thức riêng. Giữ một nghề cũ không chỉ là giữ nguyên cách làm, mà là giữ trọn chất lượng để thức quà truyền thống tiếp tục hiện diện trọn vẹn trong đời sống hiện đại.

Người dân Gia Thanh thu hái hồng, mang hương vị mùa Thu vào cuộc sống, góp phần nâng cao thu nhập và làm giàu cho quê hương.

Nếu hồng là sắc Thu của những khu vườn, bánh Trung thu là hương Thu trong mỗi căn bếp, thì quả thị lại gợi về một mùa Thu của ký ức. Thị chín vàng, hương thơm dịu, chiếc bị nhỏ đung đưa theo bước chân trẻ thơ - những hình ảnh tưởng như đã xa vẫn có sức níu giữ lòng người kỳ lạ. Có lẽ bởi càng bước nhanh trong nhịp sống hiện đại, người ta càng trân trọng những gì mộc mạc, thân thuộc. Và hoài niệm, suy cho cùng, không phải để níu giữ quá khứ, mà để trân trọng những nét đẹp bình dị đã trở thành một phần tâm hồn và vẫn hiện diện hôm nay. Đó cũng là một cách để cảm nhận mùa Thu của Đất Tổ. Mùa Thu Cách mạng nhắc nhớ về một dân tộc kiên cường đứng lên giành độc lập; mùa Thu đời sống nhắc về những giá trị văn hóa được nâng niu; còn mùa Thu đổi mới hiện diện trong từng khu vườn, căn bếp, sản phẩm và nhịp lao động mỗi ngày. Những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy đang góp lại thành diện mạo mới của quê hương.

Có những mùa Thu đi vào lịch sử bằng những ngày tháng không thể nào quên. Có những mùa Thu ở lại trong lòng người bằng một mùi hương, một sắc quả, một thức quà quê. Và cũng có những mùa Thu được nhận ra từ sự đổi thay lặng lẽ mà bền bỉ của cuộc sống. Trên quê hương Đất Tổ, những lớp ký ức ấy đang giao thoa: Quá khứ được trân trọng, truyền thống được tiếp nối và hiện tại không ngừng phát triển. Để mỗi độ heo may về, nhìn mùa hồng chín, nghe nhịp bánh mới ra lò hay bắt gặp quả thị vàng trong góc vườn, người ta không chỉ biết mùa Thu đã về, mà còn cảm nhận quê hương đang vững vàng đi tiếp - mang theo ký ức hôm qua để viết nên những mùa Thu mới.

Anh Thơ