Đình Bảo Đức “kêu cứu”

Hệ thống kết cấu hư hỏng nặng, tường nứt vỡ, mái ngói dột nát nghiêm trọng đang đẩy Đình Bảo Đức (xã Xuân Lãng) - di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia trước nguy cơ đổ sập. Thực trạng đáng báo động này đã tác động rất lớn đến không gian sinh hoạt tín ngưỡng của địa phương. Đã đến lúc các ngành chức năng cần khẩn trương vào cuộc, triển khai ngay những giải pháp bảo tồn, tu bổ cấp bách nhằm cứu lấy ngôi đình cổ.

Hệ thống kết cấu của Đình Bảo Đức bị hư hỏng nặng.

Theo các tài liệu lịch sử và Ngọc phả còn lưu giữ, Đình Bảo Đức được xây dựng cách đây hơn 200 năm, tọa lạc trên gò Đồng Sản và quay hướng Đông Bắc. Đây là nơi phụng thờ Vua Lý Nam Đế cùng Thân mẫu và Vương hậu của ngài. Với những giá trị to lớn về kiến trúc và lịch sử, năm 1994, Đình Bảo Đức vinh dự được Nhà nước công nhận, xếp hạng là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Trải qua thời gian, diện mạo ngôi đình đã có nhiều thay đổi. Ban đầu, đình được xây dựng chủ yếu bằng gỗ với cấu trúc hình chữ Đinh bề thế. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp những năm 1950, công trình bị bom tàn phá và sập đổ. Giai đoạn này, đình được sử dụng làm nơi hội họp, đóng quân của bộ đội và chính quyền địa phương.

Hòa bình lập lại, bằng tinh thần trách nhiệm với di sản, Nhân dân trong vùng đóng góp tiền của, công sức để dựng lại ngôi đình với diện mạo như ngày nay. Năm 1999, người dân tiếp tục tự nguyện đóng góp để tu sửa một số hạng mục. Tuy nhiên, từ đó đến nay, di tích chưa được đầu tư tu bổ, tôn tạo quy mô lớn nên tình trạng xuống cấp ngày càng nghiêm trọng.

Dù hư hỏng nặng về cơ sở vật chất, Đình Bảo Đức vẫn lưu giữ nhiều cổ vật quý giá có niên đại hàng trăm năm. Trong đó có bức cuốn thư bằng gỗ chạm khắc tinh xảo; hệ thống long ngai và tượng Vua Lý Nam Đế bằng gỗ mít sơn son thếp vàng; bàn thờ chạm khắc rồng, phượng mang đậm phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX cùng nhiều đạo sắc phong của các triều đại phong kiến. Đây là những hiện vật có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và mỹ thuật.

Khảo sát thực tế tại di tích cho thấy dấu vết tàn phá của thời gian và thời tiết hiện rõ trên từng thớ gỗ, mảng tường. Nhiều bức tường xuất hiện các vết nứt dài; mái ngói xô lệch khiến nước mưa thấm dột mỗi khi thời tiết bất lợi. Tại khu vực hậu cung - nơi đặt tượng thờ, hệ thống rui mè trên mái đã mục ruỗng nghiêm trọng.

Mái đình phải phủ bạt để ngăn nước mưa thấm dột vào bên trong.

Là người trực tiếp trông coi di tích, ông Nguyễn Đình Tộ - Thủ từ Đình Bảo Đức xót xa chia sẻ: “Cứ mỗi khi trời mưa, chúng tôi lại thấp thỏm lo lắng không biết mái đình còn trụ được đến bao giờ. Để hạn chế thấm dột, chúng tôi phải căng bạt tạm ở một số vị trí, nhưng đây chỉ là giải pháp tình thế, ngăn được chỗ này lại dột chỗ khác. Trong khi đó, việc tu bổ một di tích cấp Quốc gia đòi hỏi nhiều trình tự, thủ tục nên người dân vẫn mòn mỏi chờ đợi ngày đình được sửa chữa”.

Đáng lo ngại hơn, sự xuống cấp của công trình đang trực tiếp đe dọa sự an toàn của các cổ vật quý hiếm do thiếu điều kiện bảo quản phù hợp. Điển hình là bức cuốn thư bằng gỗ chạm khắc hoa lá tinh xảo, vốn được treo trang trọng trước ban thờ, nay phải hạ xuống và đặt tạm ở một góc đình. Bên cạnh đó, hoạt động tín ngưỡng của người dân cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Không ít lần, người dân và du khách thập phương đến dâng hương đã chứng kiến những mảng vữa, viên ngói rơi xuống khu vực xung quanh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Đình Bảo Đức hiện đã xuống cấp chạm ngưỡng giới hạn an toàn, đặt Di tích lịch sử cấp Quốc gia này trước nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. Thực trạng cấp bách này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần khẩn trương vào cuộc, triển khai ngay các giải pháp bảo vệ tối khẩn cấp.

Thiết nghĩ, các cấp, các ngành liên quan cần sớm phê duyệt và đẩy nhanh tiến độ dự án tu bổ, tôn tạo; kịp thời cứu lấy một di sản quý giá trước khi quá muộn, đồng thời ổn định không gian sinh hoạt tín ngưỡng, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của Nhân dân địa phương.

Trần Tỉnh