Dựng vững “thế trận lòng dân” - nền tảng giữ bình yên từ cơ sở

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Nhân dân ta có hàng chục triệu người, có hàng mấy chục triệu tai, mắt, tay, chân. Nếu biết dựa vào Nhân dân thì việc gì cũng xong”; “Bảo vệ an ninh, trật tự là sự nghiệp của Nhân dân; dựa vào Nhân dân là một bảo đảm chắc chắn cho thắng lợi của cuộc đấu tranh”. Phát huy vai trò của các tầng lớp Nhân dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ), từ nông thôn, miền núi đến thành thị; từ bản, làng vùng cao đến các cơ sở tôn giáo, cơ quan Nhà nước, trụ sở doanh nghiệp... nhiều mô hình điển hình tiên tiến đã được xây dựng, nhân rộng, tạo nên thế trận an ninh liên hoàn. “Thế trận lòng dân” vững chắc chính là giải pháp hiệu quả trong nhiệm vụ bảo vệ ANTQ trong tình hình mới, để quê hương Đất Tổ vững bước đi lên.

Kỳ I: Những “rường cột của bản”

Giữa những bản làng xa xôi nơi rẻo cao, hay trong từng khu dân cư bình dị miền trung du, có những con người lặng lẽ giữ gìn sự bình yên. Họ không phải lực lượng chuyên trách, nhưng lại chính là “tai mắt” của Nhân dân, là cánh tay nối dài của chính quyền và lực lượng Công an trong bảo vệ an ninh, trật tự. Bằng uy tín và trách nhiệm, họ trở thành những “rường cột của bản”, chỗ dựa tinh thần vững chắc, gắn kết cộng đồng, giữ nếp, giữ luật, giữ bình yên từ mỗi mái nhà.

Trụ đỡ bình yên

Ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, nhận thức pháp luật chưa đồng đều - vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng càng trở nên quan trọng. Họ không chỉ là người am hiểu phong tục, tập quán, mà còn là cầu nối bền chặt giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân; là những “rường cột của bản” giữ cho cộng đồng đứng vững trước những tác động phức tạp của đời sống xã hội.

Công an xã Thu Cúc tuyên truyền pháp luật, tranh thủ sự ủng hộ của người có uy tín xây dựng mô hình “Bản Mông bình yên”.

Câu chuyện ở khu Mỹ Á, xã Thu Cúc là một minh chứng rõ nét. Với hơn 90% dân cư là đồng bào Mông, từng có thời điểm nơi đây bị ví như một “ốc đảo” giữa đại ngàn: giao thông cách trở, đời sống thiếu thốn, nhiều hủ tục lạc hậu tồn tại, tiềm ẩn nguy cơ mất ổn định an ninh, trật tự. Thế nhưng, từ năm 2021, mô hình “Bản Mông bình yên” được xây dựng, diện mạo bản làng đã từng bước đổi thay. Trong hành trình ấy, sự xuất hiện của Sùng A Lử - Phó trưởng Ban ANTT như một điểm tựa vững chắc.

Trong vai trò cầu nối giữa lực lượng Công an và đồng bào, không quản ngại đường xa, anh kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tuyên truyền, vận động bà con từ bỏ hủ tục, không nghe theo kẻ xấu, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Bằng cách làm “mưa dầm thấm lâu”, anh đã trực tiếp tổ chức 38 buổi tuyên truyền pháp luật, hơn 100 buổi sinh hoạt cộng đồng với hơn 860 lượt người tham gia; đồng thời xây dựng mạng lưới tự quản gồm 1 Ban ANTT, 6 tổ liên gia, 3 dòng họ tự quản, gắn trách nhiệm giữ gìn an ninh đến từng hộ gia đình. Không dừng lại ở tuyên truyền, anh còn cùng người dân duy trì hơn 100 buổi tuần tra với trên 2.000 lượt người tham gia, từng bước hình thành thế trận an ninh ngay từ cơ sở.

Sùng A Lử (ngồi giữa), Phó trưởng Ban ANTT khu Mỹ Á tuyên truyền, vận động các gia đình trong khu tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ.

Sự bền bỉ ấy đã mang lại chuyển biến rõ rệt: người dân tự nguyện giao nộp 7 khẩu súng tự chế; tình trạng tảo hôn giảm; ý thức cảnh giác trước các luận điệu xấu được nâng lên. Sau hơn 5 năm, từ một địa bàn tiềm ẩn phức tạp, Mỹ Á đã trở thành điểm sáng: Không còn tội phạm hình sự, đời sống ổn định, người dân chủ động tham gia giữ gìn ANTT.

Không dừng lại ở đó, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với vai trò Phó Ban Chỉ đạo, Sùng A Lử tiếp tục tham mưu kiện toàn lực lượng, đề xuất bổ sung kinh phí để mô hình “Bản Mông bình yên” vận hành nền nếp, hiệu quả hơn. Đặc biệt, đây là mô hình đầu tiên trong toàn tỉnh được Công an tỉnh Phú Thọ công nhận, đánh giá cao và lựa chọn nhân rộng.

Thế trận an ninh Nhân dân lan tỏa

Nếu như ở Mỹ Á, hình ảnh của anh Sùng A Lử cho thấy vai trò của cá nhân “giữ bản”, thì trên phạm vi rộng hơn, những “rường cột của bản” đang hiện diện ở nhiều địa bàn, góp phần tạo nên thế trận an ninh Nhân dân vững chắc từ cơ sở. Không chỉ dừng lại ở vai trò cá nhân, họ còn là hạt nhân thúc đẩy hình thành các mô hình tự quản, đưa việc giữ gìn an ninh, trật tự trở thành ý thức tự giác trong từng dòng họ, từng khu dân cư.

Tại thôn Trung Mầu, xã Bình Tuyền, ông Trương Minh Sáu - Trưởng thôn, người có uy tín trong đồng bào dân tộc Sán Dìu được người dân nhắc đến như một “trụ cột” giữ gìn sự yên ấm từ mỗi gia đình. Ông Sáu bắt đầu từ chính dòng họ mình. Khi mô hình “Dòng họ Trương tự quản về ANTT” được triển khai, ông chia sẻ: Điều khó nhất là thay đổi nhận thức. Với đặc thù cộng đồng dân tộc thiểu số, nhiều gia đình còn tâm lý phó mặc, chưa coi trọng việc học hành của con em, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội. Ông đã kiên trì, trực tiếp gặp gỡ 21 gia đình để phân tích, thuyết phục, vận động con em đi học, ít nhất hoàn thành bậc trung học phổ thông, như một “tấm lá chắn” ngăn chặn từ sớm nguy cơ vi phạm pháp luật.

Không dừng lại ở vận động riêng lẻ, ông tổ chức hơn 20 cuộc họp dòng họ, đưa ra những cam kết cụ thể để từng thành viên tự giác thực hiện: không vi phạm pháp luật, không sa vào tệ nạn xã hội, cùng nhau giữ gìn danh dự dòng họ. Từ những buổi họp tưởng chừng đơn giản ấy, ý thức cộng đồng dần được hình thành; mỗi người không chỉ sống cho mình mà còn chịu trách nhiệm trước cả dòng họ.

Vai trò của ông Sáu còn thể hiện rõ trong việc “giữ bình yên từ sớm, từ xa”. Khi phát sinh mâu thuẫn, ông chủ động đứng ra hòa giải, tham gia giải quyết 5 vụ việc ngay tại cơ sở, không để kéo dài thành điểm nóng. Trong phát triển kinh tế - xã hội, ông vận động 6 hộ gia đình đồng thuận nhận tiền đền bù, ủng hộ giải phóng mặt bằng, góp phần thúc đẩy các dự án tại địa phương. Bản thân ông cũng gương mẫu hiến hàng chục m² đất làm đường liên thôn, một hành động nhỏ nhưng có sức lan tỏa lớn trong cộng đồng.

Từ một dòng họ, mô hình tự quản đã lan tỏa thành nếp sống: con em được quan tâm học hành, tệ nạn xã hội được ngăn chặn từ gốc, mâu thuẫn được giải quyết trong “tình làng nghĩa họ”. Ở đó, ông Sáu không chỉ là trưởng thôn, mà còn là người “giữ nếp”, giữ danh dự, giữ sự bình yên bằng chính uy tín và sự gương mẫu của mình.

Ông Sùng A Dếnh - người có uy tín ở xã Pà Cò, trò chuyện, vận động bà con giữ gìn nếp sống văn hóa truyền thống, cùng chung tay đẩy lùi tệ nạn.

Tại nhiều địa bàn khác, những người có uy tín vẫn đang lặng lẽ góp sức giữ bình yên từ cơ sở. Ở xã Pà Cò, ông Sùng A Dếnh đã phát huy vai trò trong đồng bào dân tộc Mông, trực tiếp vận động 4 người nghiện ma túy đi cai và 17 đối tượng liên quan đến ma túy ra đầu thú; đồng thời phối hợp cùng các lực lượng hỗ trợ Nhân dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, từng bước chuyển hóa địa bàn phức tạp.

Đối với ông Bùi Văn Sinh - Trưởng xóm Đầm Mai, xã Yên Trị, nguyên Trưởng Công an xã Đoàn Kết, với kinh nghiệm nhiều năm công tác, đã tích cực tham mưu phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; trực tiếp tham gia phối hợp bắt giữ nhiều vụ trộm cắp, cướp giật, truy bắt đối tượng truy nã; vận động Nhân dân giao nộp 12 khẩu súng tự chế, 1 quả lựu đạn, đồng thời quản lý, giáo dục 15 người nghiện ma túy tại địa phương.

Từ những đóng góp cụ thể ấy có thể thấy: Mỗi người một cách làm, một hoàn cảnh, nhưng đều trở thành những “rường, cột” vững chắc, góp phần giữ bình yên từ cơ sở và lan tỏa sức mạnh của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Có thể mỗi người chỉ là một ngọn đuốc nhỏ, nhưng khi cùng nhau thắp lên, họ làm sáng cả một vùng đất từng nhiều bóng tối.

Nhóm PV Phòng Chuyên đề