Để pháp luật thấm sâu vào đời sống

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), việc đưa pháp luật vào đời sống không dừng ở những khẩu hiệu hình thức, mà đã trở thành thước đo văn minh của cộng đồng. Khi tinh thần thượng tôn pháp luật được bồi đắp từ nhận thức đến hành động của mỗi người dân, đó sẽ là “sợi chỉ đỏ” vững chắc để xây dựng xã hội kỷ cương, công bằng và phát triển bền vững.

Công an xã Tân Mai thường xuyên xuống cơ sở tuyên truyền pháp luật, nắm bắt tình hình trong cộng đồng dân cư, đảm bảo giữ gìn an ninh trật tự địa bàn.

Đưa pháp luật đến gần người dân

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) trên địa bàn tỉnh tiếp tục được quan tâm thực hiện, bảo đảm tính liên tục, đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. 148/148 xã, phường đã ban hành quyết định thành lập, kiện toàn Hội đồng phối hợp PBGDPL, tạo nền tảng để công tác tuyên truyền pháp luật không bị gián đoạn, đồng thời phát huy vai trò của các cơ quan, đơn vị trong phối hợp tổ chức thực hiện.

Đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, tập trung phổ biến các văn bản pháp luật mới, những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân; các lĩnh vực pháp luật trọng tâm, có tác động lớn đến đời sống xã hội. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh tổ chức lồng ghép gần 5.980 hội nghị, buổi tuyên truyền pháp luật trực tiếp với hơn 1.195.400 lượt người tham dự. 31.547 tài liệu được biên soạn, phát hành với hơn 1,67 triệu ấn phẩm, tập trung vào những lĩnh vực gần gũi với đời sống như đất đai, hôn nhân và gia đình, hộ tịch, trật tự an toàn giao thông, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, phòng chống ma túy, tội phạm và các tệ nạn xã hội.

Đáng chú ý là công tác PBGDPL ngày càng hướng đến nhu cầu thực tế của từng nhóm đối tượng, từng địa bàn, thay vì chỉ truyền đạt những quy định chung. Ở khu dân cư, những vấn đề về đất đai, môi trường, trật tự đô thị, chính sách an sinh được đưa ra trao đổi, giải thích. Tại các cơ quan, đơn vị, nội dung tuyên truyền gắn với trách nhiệm công vụ và việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Tại phường Thống Nhất, Diễn đàn “Lắng nghe dân nói” tổ chức ngày 30/7/2026 với chủ đề “Lắng nghe để hành động - Hành động để phục vụ - Số hóa đến người dân” đã thu hút đông đảo cán bộ, hội viên, đoàn viên và Nhân dân tham gia. Tại đây, người dân nêu những vấn đề liên quan đến bố trí nhân sự sau sáp nhập tổ dân phố, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở, tiến độ thi công đường vành đai Quốc lộ 6, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, vệ sinh môi trường, cấp nước sạch và việc giải quyết chính sách đất ở cho người có công. Đại diện cấp ủy, chính quyền phường trực tiếp trao đổi, giải đáp nhiều nội dung, đồng thời giao các phòng, ban chuyên môn kiểm tra, xem xét, giải quyết kiến nghị thuộc thẩm quyền.

Đến nay, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã chủ trì 3 diễn đàn “Lắng nghe dân nói” với hơn 1.000 lượt người tham dự; MTTQ cấp xã, phường chủ trì, phối hợp tổ chức 38 diễn đàn với hơn 6.500 lượt người tham dự. Qua đó, gần 100 ý kiến, kiến nghị được tổng hợp, chuyển UBND tỉnh xem xét, giải quyết theo thẩm quyền; các cơ quan liên quan đã có văn bản trả lời. Đây là cách làm thiết thực để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đồng thời góp phần đưa các quy định, chính sách đến gần hơn với cuộc sống.

Hình thành ý thức thượng tôn pháp luật

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, chuyển đổi số đang mở rộng không gian tiếp cận pháp luật cho người dân. Các sở, ngành, địa phương tăng cường cập nhật thông tin trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin, Fanpage, Zalo OA, hệ thống tin nhắn và Cổng pháp luật quốc gia; ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước khai thác công cụ trí tuệ nhân tạo trong hỗ trợ cán bộ thực hiện nhiệm vụ PBGDPL. Sở Tư pháp đã cập nhật 100% văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND tỉnh ban hành lên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, gồm 100 nghị quyết và 182 quyết định.

Trong lĩnh vực giáo dục, PBGDPL được triển khai tại 100% cơ sở giáo dục trong tỉnh. Ngành Giáo dục phối hợp với lực lượng Công an tổ chức 65 buổi tuyên truyền trực tiếp tại các cơ sở giáo dục, thu hút 3.890 lượt cán bộ, giáo viên và gần 49.940 lượt học sinh tham gia.

Ở cơ sở, hòa giải tiếp tục là một trong những cách thức quan trọng đưa pháp luật vào giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp ngay từ cộng đồng dân cư. Đến nay, 100% xã, phường đã kiện toàn các tổ hòa giải với 4.129 tổ và gần 25.600 hòa giải viên. Đây chủ yếu là những người có uy tín, am hiểu phong tục, tập quán và đời sống địa phương. Từ ngày 1/7/2025 đến 31/7/2026, các tổ hòa giải tiếp nhận 1.727 vụ việc, hòa giải thành 1.335 vụ, đạt 77,3%. Những vụ việc được giải quyết kịp thời không chỉ góp phần hạn chế tranh chấp kéo dài, khiếu kiện vượt cấp mà còn giữ gìn tình làng nghĩa xóm, củng cố đoàn kết trong cộng đồng.

Theo đồng chí Đỗ Thúy Vân - Phó Giám đốc Sở Tư pháp, dù công tác PBGDPL đã có nhiều chuyển biến, song tình trạng vi phạm pháp luật trong một số lĩnh vực vẫn còn diễn biến phức tạp. Một bộ phận người dân chưa chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định mới, nhất là những quy định liên quan đến đất đai, giao thông, môi trường và hoạt động trên không gian mạng. Do đó, công tác tuyên truyền phải tiếp tục đi vào chiều sâu, lựa chọn nội dung dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện; đồng thời gắn tuyên truyền với kiểm tra, giám sát và thực thi pháp luật nghiêm minh, công bằng.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11 không chỉ là dịp tôn vinh Hiến pháp, pháp luật mà còn nhắc nhở mỗi cơ quan, tổ chức, công dân về trách nhiệm sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Đinh Thắng