Hợp nhất thể chế, tạo hành lang pháp lý mới sau sáp nhập

Xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, vì vậy một trong những nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu được đặt ra cho tỉnh chính là việc hợp nhất thể chế, tạo hành lang pháp lý mới cho hoạt động của tỉnh sau sáp nhập.

Văn phòng Đảng ủy xã Bình Xuyên tập trung rà soát nội dung các văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: Dương Chung

Phú Thọ được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba tỉnh (Vĩnh Phúc, Hòa Bình và Phú Thọ cũ). Trước hợp nhất, mỗi tỉnh đều ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) để thực hiện trên địa bàn tỉnh mình, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Qua quá trình tổ chức rà soát hệ thống văn bản QPPL đã ban hành của ba tỉnh cũ cho thấy có sự khác biệt lớn về hình thức trình bày, cách thức thể chế hóa chính sách và đặc biệt là thẩm quyền ban hành. Cùng một nội dung chính sách nhưng được thể chế hóa bằng các hình thức văn bản khác nhau. Xuất hiện tình trạng trùng lặp trong danh mục rà soát giữa các sở, ngành hoặc ngược lại, một số văn bản vẫn bị bỏ sót, chưa được đưa vào đề xuất phương án xử lý...

Trước thực tế trên, tỉnh Phú Thọ đã xác định việc hợp nhất hệ thống văn bản QPPL của ba tỉnh khác nhau là nhiệm vụ khó khăn, cấp bách, cần có thời gian đủ dài để các sở, ban, ngành vừa thực hiện rà soát, vừa đánh giá tính phù hợp của các quy định của từng tỉnh để đề xuất thực hiện chung cho tỉnh mới.

Để đạt mục tiêu hoàn thành xử lý văn bản xong trước 31/12/2025, đảm bảo từ 1/1/2026 tỉnh Phú Thọ có hệ thống văn bản QPPL mới, được “làm sạch”, thống nhất, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước..., tỉnh coi nhiệm vụ xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản QPPL mới là một nhiệm vụ chính trị pháp lý quan trọng nhất sau khi hợp nhất. Tăng cường trách nhiệm, tính chủ động của thủ trưởng các cơ quan được giao tham mưu, chủ trì soạn thảo các dự thảo nghị quyết của HĐND, UBND, Chủ tịch UBND tỉnh. Đảm bảo tính liên tục của chính sách. Đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ, khả thi của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trên tất cả lĩnh vực, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh mới; đóng góp tích cực vào quá trình cải cách thủ tục hành chính, thu hút đầu tư, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững...

Đặc biệt, trong quá trình rà soát, xử lý, tỉnh chú trọng đến các nghị quyết chính sách đặc thù do ba tỉnh ban hành trước khi hợp nhất; đánh giá kỹ thực tiễn, không tạo khoảng trống pháp lý, không ảnh hưởng đến an sinh xã hội, không làm phát sinh vấn đề phức tạp, bức xúc. Đảm bảo 100% dự thảo văn bản QPPL khi trình cơ quan có thẩm quyền đều phải tuân thủ nghiêm trình tự, thủ tục của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và các nghị định quy định chi tiết...

Sau các phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật của UBND tỉnh và kỳ họp chuyên đề của HĐND tỉnh, qua 6 tháng triển khai quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đã có 1.331 văn bản được rà soát, xử lý thuộc các lĩnh vực: Nông nghiệp, môi trường; khoa học và công nghệ; xây dựng... Trong đó đã trình HĐND tỉnh ban hành 76 nghị quyết mới thay thế cho 177 nghị quyết; ban hành 159 quyết định mới thay thế cho 344 quyết định; ban hành quyết định bãi bỏ toàn bộ 27 chỉ thị...

Vượt tiến độ quy định của Trung ương, Phú Thọ là tỉnh đầu tiên trong cả nước hoàn thành chuẩn hóa, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống văn bản QPPL, tạo hành lang pháp lý mới: Hợp hiến, hợp pháp, đồng bộ, tinh gọn, khả thi cho hoạt động của tỉnh mới. Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết rà soát và xây dựng văn bản QPPL để xử lý hệ thống văn bản QPPL do HĐND, UBND tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình ban hành trước hợp nhất, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông nhấn mạnh: Công tác xây dựng và thi hành pháp luật phải trở thành nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên để đáp ứng yêu cầu luôn vận động, biến đổi của thực tiễn. Đồng chí đề nghị, các quy định phải xuất phát từ thực tiễn, vì sự phát triển chung của tỉnh, vì lợi ích của người dân và doanh nghiệp; có tính dự báo, dẫn dắt, kiến tạo phát triển, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật. Thường xuyên đánh giá hiệu quả của cơ chế, chính sách mới ban hành, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả của văn bản pháp luật.

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của Nhân dân, những kết quả đạt được trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật của tỉnh chắc chắn tạo động lực mới cho tỉnh trong triển khai thực hiện và hoàn thành Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 và kịch bản tăng trưởng năm 2026 - năm bản lề của kế hoạch 5 năm.

Gia Linh