Khi lòng dân là thành trì vững chắc

Kỳ 1: “Cánh tay nối dài” của chính quyền từ mỗi nếp nhà

Giữa những bản làng yên bình nơi Đất Tổ, có những người không mang quân hàm, không hưởng phụ cấp nhưng luôn âm thầm góp sức giữ gìn bình yên từ cơ sở. Họ là những người có uy tín trong cộng đồng - “tai mắt”, là cầu nối bền chặt giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Bằng tiếng nói, uy tín và sự tận tâm, họ đang góp phần biến “lòng dân” thành thành trì vững chắc trong bảo đảm an ninh trật tự (ANTT).

Ở những bản làng vùng cao của tỉnh Phú Thọ, khi tiếng loa truyền thanh tắt dần trong sương sớm, vẫn còn đó những “kênh thông tin sống” - những người có uy tín lặng lẽ đi từng ngõ, gõ từng nhà, vận động bà con giữ gìn ANTT.

“Cầu nối” bền bỉ giúp đẩy lùi ma túy

Tại xã vùng sâu Dũng Tiến, công tác phòng, chống ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà còn có sự chung tay tích cực của đội ngũ người có uy tín trong cộng đồng. Với sự gần gũi, hiểu dân, được dân tin tưởng, họ trở thành lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức, chủ động nói không với ma túy, góp phần giữ bình yên bản làng.

Xã Dũng Tiến có 23 xóm, trên 95% dân số là người Mường, đời sống người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, trình độ dân trí không đồng đều. Trước nguy cơ tệ nạn ma túy len lỏi vào địa bàn, cấp ủy, chính quyền địa phương đã phát huy hiệu quả vai trò của đội ngũ người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Tiêu biểu là ông Bùi Thanh Bình, người có uy tín ở xóm Chạo. Nhiều năm qua, ông luôn kiên trì đi từng ngõ, gõ từng nhà tuyên truyền về tác hại của ma túy. Không chỉ nói bằng lý lẽ, ông còn lấy những câu chuyện thực tế, những hệ lụy đau lòng từ nhiều nơi để bà con hiểu và nâng cao cảnh giác.

Không dừng lại ở tuyên truyền, ông Bình còn trực tiếp giúp đỡ nhiều gia đình có con em đứng trước nguy cơ sa vào tệ nạn xã hội. Gia đình anh Bùi Văn Huy có hai con trai trong độ tuổi thanh thiếu niên, đều bỏ học sớm, thường xuyên tụ tập bạn bè. Nắm bắt hoàn cảnh đó, ông Bình nhiều lần đến tận nhà trò chuyện, nhẹ nhàng phân tích tác hại của ma túy, đồng thời vận động gia đình quan tâm, quản lý con em sát sao hơn.

Bằng sự chân thành và kiên trì, ông Bình không chỉ giúp các cháu nhận thức rõ hơn về những cám dỗ nguy hiểm từ ma túy, mà còn động viên gia đình quan tâm, quản lý con em sát sao hơn. Đặc biệt, ông đã phối hợp cùng gia đình định hướng cho các cháu có môi trường sinh hoạt lành mạnh, tránh xa các mối quan hệ phức tạp.

Kết quả, một cháu đã theo mẹ xuống Hà Nội làm việc, để thay đổi môi trường sống, từng bước tránh xa các tác động, ảnh hưởng tiêu cực tại địa phương; cháu còn lại đã hạn chế tụ tập, chăm chỉ lao động phụ giúp gia đình.

Công an xã Dũng Tiến trao đổi với ông Nguyễn Thanh Bình, người có uy tín ở xóm Chạo về tình hình an ninh trật tự địa bàn.

Ông Bình chia sẻ: “Muốn bà con nghe thì mình phải gần gũi, nói đúng, nói trúng. Không chỉ tuyên truyền trong các buổi họp xóm mà còn phải tranh thủ lúc bà con đi làm nương, lúc sinh hoạt cộng đồng để nhắc nhở thường xuyên”. Chính sự tận tụy ấy đã góp phần giúp nhiều gia đình nâng cao ý thức, chủ động quản lý con em, không để sa vào tệ nạn.

Không riêng ông Bình, tại các xóm, bản của xã Dũng Tiến, đội ngũ người có uy tín đều phát huy tốt vai trò “cầu nối” giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Họ phối hợp chặt chẽ với Công an xã tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật, lồng ghép nội dung phòng, chống ma túy trong các cuộc họp dân, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể. Nhiều người còn tích cực tham gia nắm tình hình, kịp thời cung cấp thông tin liên quan đến các đối tượng nghi vấn, góp phần hỗ trợ lực lượng chức năng xử lý hiệu quả.

Thượng tá Bùi Văn Huấn - Trưởng Công an xã Dũng Tiến cho biết: Nhờ phát huy tốt vai trò của người có uy tín, công tác tuyên truyền phòng, chống ma túy trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt, nhiều gia đình chủ động ký cam kết không có ma túy, tích cực tham gia tố giác tội phạm. Tình hình tệ nạn ma túy cơ bản được kiểm soát, không phát sinh điểm nóng phức tạp.

Bên cạnh đó, những người có uy tín còn góp phần lan tỏa lối sống lành mạnh, vận động bà con phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo - một trong những giải pháp căn cơ để đẩy lùi ma túy. Khi đời sống ổn định, người dân có việc làm, có thu nhập, thì nguy cơ bị lôi kéo vào tệ nạn cũng giảm đi đáng kể.

Giữ bình yên từ những điều giản dị

Ở các xã vùng cao, những mâu thuẫn nhỏ trong gia đình, tranh chấp đất đai hay xích mích trong sinh hoạt cộng đồng nếu không được giải quyết kịp thời rất dễ trở thành điểm nóng. Nhưng bằng tiếng nói, kinh nghiệm và sự am hiểu phong tục tập quán, những người có uy tín đã kịp thời hòa giải từ sớm, từ xa, không để phát sinh phức tạp.

Tại bản Mỹ Á, xã Thu Cúc - địa bàn giáp ranh với hai tỉnh Sơn La và Lào Cai - đồng bào Mông chiếm phần lớn trong tổng số 152 hộ dân với hơn 900 nhân khẩu. Những năm qua, địa phương đã phát huy hiệu quả vai trò của người có uy tín, già làng, trưởng bản trong tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Xã Thu Cúc đã vận động 5 cá nhân là trưởng bản, trưởng dòng họ, thầy mo tham gia mô hình “Bản Mông bình yên” trong công tác bảo đảm ANTT. Mô hình thu hút đông đảo đồng bào dân tộc Mông tham gia, đồng thời phát huy vai trò của các thầy mo trong việc xóa bỏ hủ tục tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và nhiều tập tục lạc hậu khác.

Thông qua hoạt động của mô hình, người dân đã cung cấp 21 nguồn tin giúp lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý 4 vụ việc liên quan đến dân tộc, tôn giáo, truyền đạo trái phép; phát hiện, phòng ngừa 49 trường hợp người lạ đến địa bàn có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Mô hình cũng góp phần củng cố tinh thần đoàn kết giữa đồng bào Mông với các dân tộc khác, không để xảy ra mâu thuẫn, xung đột, từng bước xóa bỏ tình trạng di canh, di cư tự do.

Mỗi lời nói của người có uy tín được "dân nghe, dân tin”, bởi đó không phải mệnh lệnh hành chính mà là lời khuyên chân tình, có lý, có tình. Anh Sùng A Khoa, người dân bản Mỹ Á cho biết: “Có việc gì trong bản, chúng tôi thường nghe ý kiến của các cụ, các bác là người có uy tín. Các bác nói, bà con tin và làm theo nên trong bản ít xảy ra mâu thuẫn lớn”.

Ở nhiều khu dân cư vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những người có uy tín đã gắn bó cả đời với quê hương, bản làng, đều đặn tham gia các buổi họp cùng lực lượng công an xã. Không chỉ tiếp nhận chủ trương, họ còn là người “phiên dịch” chính sách thành những lời nói giản dị để bà con dễ hiểu, dễ làm theo.

Công an xã Thu Cúc triển khai mô hình “Vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc”.

Trên khắp địa bàn tỉnh, hàng nghìn người có uy tín đang phát huy vai trò đặc biệt trong cộng đồng. Họ là già làng, trưởng bản, người cao tuổi, trưởng dòng họ... bằng uy tín cá nhân và sự gương mẫu đã trở thành chỗ dựa tin cậy của Nhân dân. Chính họ đang lặng lẽ đi từng ngõ, gõ từng nhà vận động người dân chấp hành pháp luật, hòa giải mâu thuẫn, kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường về ANTT ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững bình yên nơi bản làng, thôn xóm.

(Còn nữa)

Kỳ 2: Khi niềm tin trở thành “lá chắn” giữ bình yên

Đinh Thắng