Giáo dục Đất Tổ trên hành trình đổi mới

Kỳ 3: Khẳng định vị thế giáo dục Đất Tổ trong kỷ nguyên mới

Đổi mới giáo dục tại Phú Thọ đang được trả lời chân thực qua chất lượng từng lớp học và sự trưởng thành của mỗi học sinh. Từ những nỗ lực vượt nghịch cảnh của học sinh tiểu học đến những đỉnh cao tri thức tại các đấu trường quốc tế, minh chứng cho hành trình chuyển hóa chủ trương thành hành động thực chất, khẳng định vị thế của giáo dục Đất Tổ trong giai đoạn mới.

Cô và trò Trường Tiểu học Thượng Nông, xã Tam Nông thi đua dạy tốt, học tốt.

Lan tỏa giá trị thực chất từ những lớp học

Câu chuyện của em Nguyễn Quý Nhân, học sinh lớp 5A, Trường Tiểu học Bạch Hạc, phường Thanh Miếu, đã trở thành nguồn truyền cảm hứng cho các em học sinh về ý chí và khát vọng vươn lên trong học tập. Vượt qua nghịch cảnh sau tai nạn từ thuở nhỏ khiến bàn tay phải không còn nguyên vẹn, Quý Nhân đã nỗ lực khẳng định mình qua từng trang vở bằng bàn tay trái.

Suốt 5 năm học, những nét chữ ngay ngắn và nhiều năm liền hoàn thành xuất sắc các nội dung học tập và rèn luyện là minh chứng cho hàng nghìn giờ miệt mài luyện tập. Vừa qua, Quý Nhân đã xuất sắc đạt giải Ba tại cuộc thi “trạng nguyên Tiếng Việt” trên Internet cấp quốc gia dành cho học sinh tiểu học, năm học 2025-2026 và vinh dự nhận Kỷ niệm chương “Giáo dục từ tâm - Vươn tầm thế giới”. Em Nguyễn Quý Nhân cho biết: “Có lúc em cũng thấy khó khăn nhưng em nghĩ nếu mình cố gắng từng chút một thì sẽ làm được. Em sẽ cố gắng học thật giỏi để giúp đỡ gia đình và trở thành người có ích.”

Em Nguyễn Quý Nhân, học sinh lớp 5A, Trường Tiểu học Bạch Hạc, phường Thanh Miếu có nghị lực vươn lên trong học tập.

Ở bậc trung học phổ thông, em Phan Tuấn Dũng, lớp 12 chuyên Vật lý, Trường THPT Chuyên Hùng Vương, được chọn vào đội tuyển dự thi Olympic Vật lý châu Á - Thái Bình Dương (APhO) và em Đinh Xuân Phúc, lớp 12A5 chuyên Hóa học, Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc, được chọn tham dự Olympic Hóa học quốc tế (IChO).

Em Đinh Xuân Phúc (bên trái), học sinh lớp 12A5 chuyên Hóa học, Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc được chọn tham dự Olympic Hóa học quốc tế.

Các em là những gương mặt tiêu biểu, sở hữu bảng thành tích học tập đáng nể. Trước đó, tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi Quốc gia THPT năm học 2025 - 2026, em Đinh Xuân Phúc đã xuất sắc giành giải Nhất môn Hóa học. Không chỉ dừng lại ở đó, em còn liên tiếp ghi dấu ấn với Huy chương Vàng tại kỳ thi học sinh giỏi các trường THPT chuyên khu vực Duyên hải và đồng bằng Bắc Bộ...

Trong khi đó, em Phan Tuấn Dũng cũng khẳng định năng lực vượt trội khi đạt giải Nhất quốc gia môn Vật lý. Dũng cũng từng giành Huy chương Bạc Olympic Vật lý Bắc Âu - Baltic năm 2025, Huy chương Vàng Trại hè Hùng Vương và nhiều giải thưởng cao tại các kỳ thi học sinh giỏi khu vực. Em Phan Tuấn Dũng cho biết: Để có được kết quả cao trong học tập không chỉ là sự cố gắng của bản thân mà còn nhờ sự hỗ trợ tận tình từ các thầy, cô giáo, sự tạo điều kiện về môi trường học tập của nhà trường.

Những tấm huy chương, những giải Nhất quốc gia và suất dự Olympic khu vực và quốc tế không chỉ là vinh quang cá nhân, mà còn là kết quả của một hệ thống bồi dưỡng bài bản, trọng dụng nhân tài của tỉnh. Trong thành tích của các học sinh tiểu học vượt khó đến những học sinh chuyên đạt đỉnh cao học thuật, chúng ta đều nhận thấy điểm chung đó là sự chuyển động thực chất của giáo dục khi chủ trương đã đi sâu vào các cơ sở giáo dục.

Thực tế cho thấy, việc ngày càng nhiều trường học đạt chuẩn quốc gia đã tạo ra một mặt bằng mới cho giáo dục địa phương. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là “đạt chuẩn” mà phải hướng tới “vượt chuẩn”. Đòi hỏi sự đổi mới phải đến từ chính sự nâng cấp của toàn hệ thống, buộc mỗi nhà trường phải chủ động thay đổi phương pháp dạy học và tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp để không bị ở lại phía sau.

Hiện thực hóa nghị quyết bằng năng lực thực thi

Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo chỉ thực sự có ý nghĩa khi được cụ thể hóa thành những sản phẩm đầu ra có thể đo lường. Tại Phú Thọ, tư duy triển khai chính sách đã có sự dịch chuyển rõ rệt: Chuyển từ việc “triển khai nghị quyết” sang “thiết kế chương trình hành động”.

Giờ học Tiếng Anh của cô và trò Trường Tiểu học Vân Du, xã Chí Đám.

Bước chuyển rõ nét nhất được thể hiện đó là việc nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ. Với mục tiêu là từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, bảo đảm 100% học sinh phổ thông được học tiếng Anh theo chương trình, chuẩn quy định; từng bước hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường.

Đến nay, tỉnh đã hoàn thành dự thảo Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, từng bước phát triển mô hình trường học song ngữ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Trong lĩnh vực giáo dục mũi nhọn, mục tiêu đặt ra là chất lượng học sinh giỏi quốc gia xếp thứ 5/34 tỉnh, thành; có học sinh đoạt giải khu vực và quốc tế; 3 trường chuyên đạt chuẩn tiên tiến khu vực châu Á; mỗi khu vực kinh tế trọng điểm có ít nhất 11 cơ sở giáo dục phổ thông chất lượng cao. Và kết quả đã được chứng minh: Chất lượng học sinh giỏi quốc gia xếp thứ 3/34 tỉnh, thành, vượt mục tiêu đề ra; có 2 học sinh được lựa chọn vào đội tuyển quốc gia tham dự các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế; 7 học sinh đạt giải khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, khẳng định vị thế giáo dục mũi nhọn của tỉnh.

Cùng với đó, tỉnh tập trung triển khai vào các lĩnh vực then chốt: Hoàn thiện cơ chế chính sách, phát triển đội ngũ nhà giáo, đầu tư cơ sở vật chất và đặc biệt là đẩy mạnh chuyển đổi số. Hiện nay, việc triển khai học bạ số, hồ sơ điện tử và ngân hàng đề dùng chung đang giúp ngành Giáo dục chuyển dịch sang phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, giúp theo dõi chất lượng theo thời gian thực và phát hiện sớm các bất cập để điều chỉnh kịp thời. Trong đó, mỗi mục tiêu đều gắn liền với nguồn lực cụ thể, lộ trình rõ ràng và trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu. Nhà trường hiện nay không còn là đơn vị thụ động tiếp nhận chỉ đạo, mà đã trở thành chủ thể thực thi chính sách – nơi nghị quyết được hiện thực hóa sinh động qua từng bài giảng hằng ngày.

Đồng chí Trịnh Thế Truyền - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Với vai trò cơ quan thường trực, Sở đã chủ động tham mưu cho Tỉnh ủy ban hành Chương trình hành động số 21, đồng thời cụ thể hóa thành các kế hoạch, đề án đột phá, nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 hiệu quả. Trên cơ sở những kết quả đạt được, thời gian tới, ngành quyết tâm đổi mới, phát triển toàn diện, hiện đại và hội nhập. Mục tiêu đặt ra là đến năm 2030 trở thành trung tâm GD&ĐT của vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ, nằm trong nhóm 5 địa phương dẫn đầu cả nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, ngành tiếp tục rà soát, sắp xếp mạng lưới trường lớp tinh gọn, hợp lý; nâng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia, kiên cố hóa trường, lớp học. Song song với đó tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; đẩy mạnh chuyển đổi số, hình thành kho học liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, giảng dạy; nâng cao chất lượng ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường...

Thước đo cuối cùng của đổi mới giáo dục chính là chất lượng học sinh, năng lực giáo viên và hiệu quả vận hành thực chất của hệ thống. Khi chính sách được thực thi hiệu quả đến tận cơ sở, giáo dục Đất Tổ sẽ không chỉ đổi mới trên trang giáo án, bài giảng mà thay đổi bằng chính sự vươn lên của mỗi người thầy, người trò.

Hương Giang - Hạnh Thúy