Để mỗi người dân trở thành một công dân học tập

Đưa học tập trở thành nhu cầu thường xuyên của mỗi người dân đang là yêu cầu đặt ra đối với công tác khuyến học, khuyến tài ở Phú Thọ trong giai đoạn mới. Lấy người học làm trung tâm, tự học và học tập suốt đời làm nền tảng, chuyển đổi số làm động lực, các cấp Hội Khuyến học trong tỉnh đang hướng tới mục tiêu xây dựng mô hình “công dân học tập”, góp phần phát huy nguồn lực, tạo nền tảng tri thức cho sự phát triển của quê hương.

Gia đình ông Lê Văn Thà - gia đình tiêu biểu, duy trì bền vững nếp nhà hiếu học ở xã Vĩnh Chân.

Khơi dậy sức mạnh cộng đồng

Những năm qua, công tác khuyến học, khuyến tài ở Phú Thọ phát triển sâu rộng, gắn kết chặt chẽ với gia đình, dòng họ, cộng đồng, cơ quan, đơn vị và từng người dân. Từ việc chăm lo điều kiện học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, phong trào khuyến học từng bước mở rộng sang tạo dựng môi trường để mọi người chủ động cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng và học tập suốt đời.

Sau sáp nhập, 148/148 xã, phường trong tỉnh đã thành lập Hội Khuyến học. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 1.212.550 hội viên, chiếm 33,8% dân số. Đây là nền tảng quan trọng để phong trào tiếp tục được triển khai rộng khắp.

Cùng với hệ thống Hội, các trung tâm học tập cộng đồng đang trở thành địa chỉ cung cấp tri thức thiết thực cho người dân. Mỗi năm, các trung tâm tổ chức hơn 2.000 chuyên đề, thu hút hơn 1 triệu lượt người tham gia. Nội dung ngày càng gắn với nhu cầu thực tế, từ sản xuất, nghề nghiệp, chuyển giao khoa học kỹ thuật đến chăm sóc sức khỏe, pháp luật, kỹ năng sống và kiến thức công nghệ.

Đáng chú ý, nhiều trung tâm đã chuyển từ cách làm “dạy cái mình có” sang “dạy cái người dân cần”, giúp hoạt động học tập gắn trực tiếp với đời sống, việc làm và sản xuất, để người dân có thể áp dụng kiến thức ngay vào thực tiễn.

Quỹ Khuyến học tỉnh Phú Thọ phối hợp với Quỹ Tấm lòng Việt - Đài Truyền hình Việt Nam; Quỹ khuyến học, khuyến tài xã Phù Ninh tổ chức Chương trình “Tiếp sức cho em tới trường” năm học 2026 - 2027.

Việc hỗ trợ người học có hoàn cảnh khó khăn luôn được Hội Khuyến học xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Các chương trình “Tiếp sức cho em đến trường”, “Chắp cánh ước mơ”, “Mái ấm khuyến học”, “Máy tính cho em” đã huy động sự đồng hành của doanh nghiệp, nhà hảo tâm, tổ chức xã hội và cộng đồng.

Quỹ Khuyến học cấp tỉnh hiện có số dư gần 20 tỷ đồng. Nhiều địa phương, dòng họ, cơ quan, đơn vị chủ động xây dựng quỹ, tạo thêm nguồn lực chăm lo việc học.

Những con số cho thấy, khuyến học ngày càng nhận được sự tham gia của toàn xã hội. Một suất học bổng, chiếc máy tính hay căn nhà được hỗ trợ không chỉ giải quyết khó khăn trước mắt mà còn góp phần giữ vững cơ hội học tập, tiếp cận tri thức và nuôi dưỡng ước mơ của người học.

Từ khuyến học số đến công dân học tập

Cùng với chăm lo điều kiện học tập, Hội Khuyến học tỉnh từng bước ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng Zalo, Facebook, website, mã QR để tuyên truyền; đồng thời số hóa một số nội dung trong quản lý hội viên và đánh giá các mô hình học tập.

Xác định chuyển đổi số là một hướng đột phá trong nhiệm kỳ 2026-2031, Hội tập trung triển khai nền tảng số trong thu thập, xử lý dữ liệu, đánh giá danh hiệu học tập, quản lý hội viên, quản lý Quỹ Khuyến học và kết nối nguồn lực xã hội; đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng theo hướng số hóa.

Hiện một số trung tâm học tập cộng đồng còn khó khăn về cơ sở vật chất và nguồn lực, do đó, chuyển đổi số trong công tác khuyến học không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ mà còn cần hướng tới mục tiêu thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức, bảo đảm người dân, nhất là ở những địa bàn khó khăn có cơ hội tiếp cận các phương thức học tập mới.

Theo đó, “Công dân học tập” không chỉ là một danh hiệu, mà phải được thể hiện bằng khả năng tự học, biết tìm kiếm và kiểm chứng thông tin, chủ động cập nhật kiến thức, sử dụng công nghệ phù hợp và vận dụng những điều đã học vào công việc, cuộc sống.

Cùng với “khuyến học số”, “khuyến học xanh” cũng được quan tâm, gắn việc học tập với ý thức bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển bền vững.

Trong “Tháng Khuyến học” và “Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời” năm 2026, toàn tỉnh tổ chức các hoạt động mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, nâng cao năng lực tự học và tăng cường ứng dụng công nghệ cho người dân. Các cấp Hội tổ chức tập huấn, hướng dẫn sử dụng phần mềm đánh giá “Công dân học tập”; trang bị kỹ năng tìm kiếm, khai thác, kiểm chứng thông tin trên Internet; hướng dẫn sử dụng mạng an toàn, hiệu quả. Cán bộ, hội viên, công chức, viên chức và người lao động được khuyến khích chủ động cập nhật kiến thức, ứng dụng công nghệ vào công việc và đời sống.

Phong trào “Bình dân học vụ số” hướng mạnh về cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Mục tiêu không chỉ giúp người dân biết sử dụng thiết bị số mà còn biết khai thác công nghệ để học nghề, lao động, sản xuất và tiếp cận thông tin chính xác.

Hội khuyến học các cấp tiếp tục phát hiện, biểu dương những tập thể, cá nhân, gia đình, dòng họ và cộng đồng có cách làm hiệu quả; tổ chức tốt chương trình “Chắp cánh ước mơ, vinh danh khuyến học, khuyến tài Đất Tổ” nhằm lan tỏa những tấm gương hiếu học, tự học và các mô hình tiêu biểu.

Từ truyền thống hiếu học trên quê hương Đất Tổ, mỗi gia đình, cộng đồng và người dân cùng vun đắp môi trường học tập thường xuyên, chủ động thích ứng với công nghệ và yêu cầu mới. Qua đó, tri thức trở thành nguồn lực quan trọng, góp phần xây dựng Phú Thọ phát triển nhanh, bền vững.

Hiền Mai