Kỹ năng AI quan trọng nhất năm 2026

Kỹ thuật tạo câu lệnh (prompt engineering) không còn là kỹ năng quan trọng nhất năm 2026. Thay vào đó, khả năng quản lý các tác nhân AI tự động mới là chìa khóa thành công.

Cách doanh nghiệp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi nhanh chóng. Ngày nay, prompt engineering không còn giữ vị trí độc tôn.

Thực tế, AI đã vượt qua giai đoạn tương tác hội thoại đơn giản hay thực hiện từng lệnh đơn lẻ. Dù việc biết cách viết câu lệnh hiệu quả vẫn quan trọng, để tối ưu hóa AI trong môi trường doanh nghiệp, kỹ năng của con người cần phải tiến hóa.

Hiện nay, AI doanh nghiệp mang tính tác nhân (agentic). Nó bao gồm các quy trình làm việc tự chủ, có khả năng chuỗi hóa các tác vụ, tự ra quyết định thông qua tương tác với hệ thống bên ngoài và hành động với sự can thiệp hạn chế của con người.

Prompt Engineering không còn là kỹ năng quan trọng nhất trong thời đại AI ngày nay. Ảnh: Forbes

Điều này đồng nghĩa với việc kỹ năng ra lệnh, dù vẫn cần thiết, phải nhường chỗ cho khả năng đánh giá: biết khi nào, ở đâu và làm thế nào để sử dụng AI.

Người dùng cần biết khi nào nên tin tưởng máy móc, mức độ giám sát cần thiết là bao nhiêu và tại sao kỹ năng của con người vẫn là yếu tố không thể thiếu.

Tương tự cách các lãnh đạo quản lý nhân sự, họ thiết lập định hướng và kỳ vọng thay vì quản lý vi mô từng hành động. Nguyên tắc này cũng áp dụng cho đội ngũ máy móc. Chúng ta cần xác định mục tiêu, xây dựng niềm tin vào hệ thống và chỉ can thiệp khi thực sự cần ý kiến con người.

Từ người hướng dẫn thành nhà quản lý

Khi AI chuyển từ một công cụ phản ứng thụ động sang hệ sinh thái tác nhân chủ động, các nhà lãnh đạo cần tư duy như những người quản lý hoặc người điều phối lực lượng lao động số.

Nhiệm vụ mới là xác định mục tiêu, thiết lập các rào chắn an toàn và áp dụng phán đoán của con người tại những điểm mấu chốt mà tự động hóa chưa thể xử lý tốt.

Chẳng hạn, trong quy trình tiếp nhận khách hàng mới tại ngân hàng: Hệ thống AI thu thập tài liệu, chạy kiểm tra tuân thủ và rủi ro, quản lý giao tiếp.

Tuy nhiên, khi xuất hiện điểm tiệm cận rủi ro hoặc hồ sơ khách hàng bất thường, con người sẽ can thiệp để xử lý các sắc thái mà máy móc chưa thể hiểu hết.

Lúc này, giá trị của con người không nằm ở việc đưa ra câu lệnh hoàn hảo, mà là giám sát quy trình tự động với năng lực và sự thấu đáo tương tự khi quản lý nhân viên.

Kỹ năng lãnh đạo thay thế kỹ thuật

Kỹ năng AI hiện nay không còn đơn thuần là kỹ thuật, mà là kỹ năng lãnh đạo. Nó bao gồm giao tiếp, quản lý dự án, tư duy phản biện, chuyên môn ngành và nhận thức về việc ra quyết định cấp cao ảnh hưởng thế nào đến quy trình làm việc.

Trong quản lý chuỗi cung ứng, các tác nhân AI (agents) có thể dự báo nhu cầu, tối ưu hóa hàng tồn kho và tạo đơn đặt hàng. Tuy nhiên, con người chịu trách nhiệm cho các quyết định chiến lược: đàm phán với nhà cung cấp, thiết lập tiêu chuẩn đạo đức nguồn hàng và xử lý các tình huống ngoại lệ.

Tương tự trong tuyển dụng, AI có thể lập danh sách ứng viên, nhưng con người phải xác định phẩm chất nào là quan trọng nhất và đánh giá sự phù hợp về văn hóa.

Theo Forbes, để thích ứng với năm 2026, người lao động cần ngừng coi AI là “công cụ” và bắt đầu coi đó là năng lực cần được dẫn dắt. Điều này đòi hỏi: Xây dựng chuyên môn sâu rộng trong lĩnh vực của mình để đánh giá kết quả đầu ra của AI dựa trên bối cảnh thực tế; Tăng cường tư duy phản biện để thách thức các giả định do lực lượng lao động ảo đưa ra; Hiểu rõ thiết kế quy trình làm việc của các tác nhân, biết nơi nào AI tạo ra giá trị và nơi nào cần sự phê duyệt của con người; Hoàn thiện kỹ năng giao tiếp để xác định mục tiêu rõ ràng và thiết lập tiêu chí cho việc ra quyết định tự động.

Trong tương lai, bài kiểm tra thực sự cho con người không phải là viết những câu lệnh thông minh nhất, mà là khả năng dẫn dắt các hệ thống tác nhân bằng sự phán đoán, giá trị nhân văn và tinh thần trách nhiệm.

Theo Vietnamnet