Người trẻ bắt đầu tẩy chay phim AI

Khi Hollywood và các hãng phim đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), một bộ phận khán giả trẻ lại tìm đến những tác phẩm do con người sáng tạo, đặt ngành điện ảnh trước sức ép về chất lượng, bản quyền và tương lai của lao động nghệ thuật.

Theo Techradar, nếu cần một dấu hiệu cho thấy AI đang tiến sâu vào Hollywood, đó chính là việc Jeffrey Katzenberg - nhà điều hành kỳ cựu đồng sáng lập DreamWorks - vừa công bố kế hoạch thành lập hãng phim tập trung vào AI.

Vào cuối tháng 9, ông nói với The Wrap sản phẩm AI cho đến gần đây vẫn là nội dung kém chất lượng, nhưng tình hình đã thay đổi trong vài tháng qua. Katzenberg muốn dùng AI sản xuất phim điện ảnh và truyền hình.

Trailer do AI tạo ra mang tênThe Gifted thắng cuộc thi Future Vision XPRIZE, giành khoản đầu tư 2,5 triệu USD để phát triển thành phim dài. Cuộc thi hướng đến những tác phẩm khoa học viễn tưởng lạc quan, khơi gợi hình dung về tương lai đáng mong đợi.

Trớ trêu thay, Hollywood đẩy mạnh ứng dụng AI đúng lúc khán giả ngày càng mất thiện cảm với công nghệ này.

Đội ngũ sản xuất The Gifted thắng cuộc thi Future Vision XPRIZE vào tháng 10. Ảnh: Variety

Khán giả thận trọng với phim AI

Theo dữ liệu tìm kiếm Google Trends do nền tảng sản xuất phim Filmustage phân tích, lượng tìm kiếm cụm từ “movies with no AI” (phim không sử dụng AI) tăng 345% trong tháng 9/2026. Trong khi đó, lượng tìm kiếm “movies made with AI” (phim làm bằng AI) tăng 112%.

Thái độ dè dặt của khán giả cũng được phản ánh trong nghiên cứu của Luminate, đơn vị chuyên phân tích dữ liệu ngành giải trí. Khảo sát người tiêu dùng Mỹ công bố tháng 7/2026 cho thấy khán giả chưa thực sự cởi mở với nội dung có sự tham gia của AI tạo sinh.

Đáng chú ý, cách nhìn nhận công nghệ này không giống nhau ở mọi nhóm tuổi. Người từ 18-24 tuổi có thái độ khác biệt rõ rệt so với nhóm 13-17 tuổi.

Vậy, vì sao một bộ phận người trẻ phản đối phim AI, dù đây vốn là nhóm khán giả lớn lên cùng công nghệ số?

Hình ảnh do AI tạo ra bắt mắt, nhưng còn hạn chế về chuyển động, tính nhất quán và cảm xúc.

AI có thể tạo hình ảnh bắt mắt, dựng bối cảnh kỳ ảo hoặc mô phỏng những cảnh quay phức tạp với chi phí thấp. Tuy nhiên, việc duy trì tính nhất quán của nhân vật, cảm xúc và câu chuyện trong suốt bộ phim dài vẫn là thách thức.

Khi các nền tảng tràn ngập nội dung được sản xuất hàng loạt, khán giả có nguy cơ phải tiếp nhận nhiều sản phẩm thiếu cá tính, thường được gọi là “AI slop”.

Trong trường hợp của trailer The Gifted, xét về kỹ thuật, việc AI tạo ra video dài ba phút với hình ảnh mãn nhãn là thành tựu đáng chú ý. Nhưng nếu đánh giá trên phương diện chuyên môn, tác phẩm này chưa đủ sức khiến người xem muốn thưởng thức bản phim hoàn chỉnh.

AI làm tốt những cảnh hoành tráng như sấm sét, cháy nổ, nhà cửa đổ sập hay những góc máy phi thực tế. Tuy nhiên, nhân vật lại trông giống những diễn viên nổi tiếng nhưng không hoàn toàn giống, tạo cảm giác kỳ lạ.

Làn sóng phản đối vượt khỏi nước Mỹ

Khảo sát do Hội đồng Anh công bố ngày 13/10 cũng cho thấy người trẻ còn dè dặt với AI trong ngành giải trí. Có 46% người được hỏi cho biết ít có khả năng xem phim hoặc chương trình truyền hình nếu AI được sử dụng rộng rãi trong quá trình sản xuất.

Trong khi đó, 71% ưu tiên các tác phẩm chủ yếu do con người thực hiện và 90% muốn nhà sản xuất công khai việc sử dụng AI. Đặc biệt, 53% không thoải mái với việc dùng AI để chỉnh sửa hoặc tái tạo ngoại hình, giọng nói và diễn xuất của diễn viên.

Tại Đức, theo Reuters ngày 3/2, Hiệp hội Diễn viên lồng tiếng Đức (VDS) phát động tẩy chay Netflix sau khi các điều khoản hợp đồng mới cho phép sử dụng bản ghi âm của diễn viên để huấn luyện hệ thống AI, trong khi vấn đề thù lao chưa được làm rõ.

Đáp lại, Netflix cho rằng những lo ngại xuất phát từ cách hiểu chưa chính xác về mục đích sử dụng bản ghi âm và đề nghị đối thoại.

Làn sóng phản đối AI không chỉ giới hạn ở Mỹ mà xuất hiện ở nhiều quốc gia khác, từ Âu sang Á. Ảnh: Prism News

Tại Trung Quốc, làn sóng phản ứng xuất hiện khi nền tảng video iQIYI giới thiệu cơ sở dữ liệu kết nối diễn viên với các nhà sản xuất nội dung AI. Theo The Japan Times, tháng 4, nhiều diễn viên Trung Quốc công khai tuyên bố không tham gia cơ sở dữ liệu này, trong khi người hâm mộ chỉ trích nguy cơ AI làm giảm cơ hội việc làm của diễn viên thật.

Hàn Quốc cũng đối mặt với mâu thuẫn tương tự. The Korea JoongAng Daily đưa tin vào tháng 9 giới chức nước này vừa thúc đẩy phát triển công nghệ làm phim bằng AI, vừa phải giải quyết những lo ngại về bản quyền và phản ứng của khán giả.

Bộ phim Steelay, được tạo ra hoàn toàn bằng AI, trở thành trường hợp điển hình cho cuộc tranh luận về khả năng giảm chi phí sản xuất nhưng chưa chắc thuyết phục được người xem. Phim bị chê chuyển động, biểu cảm và lời thoại của nhân vật đôi lúc thiếu tự nhiên, trong khi kịch bản không đột phá.

Trước đó, vào tháng 4, báo Sports Kyunghyang cũng cảnh báo nguy cơ AI sao chép diễn viên và xâm phạm quyền đối với hình ảnh cá nhân trong điện ảnh Hàn Quốc.

AI là công cụ hay sự thay thế con người?

Tại Liên hoan phim Cannes hồi tháng 5, cuộc tranh luận về AI cho thấy sự chia rẽ rõ rệt giữa những người coi công nghệ là công cụ mở rộng khả năng sáng tạo và những người lo ngại nó làm suy yếu vai trò của nghệ sĩ.

Trên thực tế, không phải mọi ứng dụng AI đều vấp phải phản ứng như nhau. Công nghệ có thể hỗ trợ xử lý kỹ xảo, chỉnh sửa hình ảnh, lồng tiếng hoặc thực hiện những công việc kỹ thuật lặp lại. Vấn đề trở nên căng thẳng khi AI thay thế diễn viên, biên kịch và họa sĩ, hoặc sử dụng tác phẩm của họ mà không có sự đồng ý và cơ chế trả công phù hợp.

AI chỉ nên là công cụ hỗ trợ, thay vì thay thế hẳn con người.

AI khó có thể bị loại bỏ khỏi quy trình làm phim. Tuy nhiên, khả năng tạo ra hình ảnh nhanh và rẻ không đồng nghĩa với việc tạo ra một bộ phim có sức sống.

Trong cuộc cạnh tranh mới, thách thức của các hãng phim không chỉ là làm chủ công nghệ, mà còn phải chứng minh AI có thể phục vụ câu chuyện và con người, thay vì biến sáng tạo thành dây chuyền sản xuất nội dung hàng loạt.

https://tienphong.vn/nguoi-tre-bat-dau-tay-chay-phim-ai-post1885211.tpo

Theo Báo điện tử Tiền Phong