Phá thai do lựa chọn giới tính bị phạt đến 30 triệu đồng

Phá thai vì mục đích lựa chọn giới tính bị phạt 5-7 triệu đồng, còn người trực tiếp thực hiện phá thai cho người khác mức phạt 25-30 triệu đồng.

Đây là mức xử phạt cao nhất đối với hành vi phá thai do lựa chọn giới tính, quy định tại Nghị định 90/2026 Chính phủ vừa ban hành. Nghị định này được cho là quy định xử phạt nghiêm khắc việc lựa chọn giới tính thai nhi, với các mức chế tài tăng dần tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Cụ thể, người mang thai tự nguyện phá thai vì lý do lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Trường hợp dụ dỗ, lôi kéo người mang thai thực hiện hành vi này, mức phạt tăng lên 7-10 triệu đồng.

Nếu hành vi mang tính ép buộc, mức xử phạt cao hơn. Người đe dọa, uy hiếp tinh thần để buộc phá thai vì lựa chọn giới tính bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng; còn sử dụng vũ lực sẽ bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.

Các hành vi liên quan đến cung cấp hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc, hóa chất để phá thai khi biết rõ mục đích lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 20 đến 25 triệu đồng. Mức phạt cao nhất, từ 25 đến 30 triệu đồng, áp dụng đối với người trực tiếp thực hiện hành vi phá thai trong trường hợp biết rõ lý do lựa chọn giới tính.

Các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể chịu hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 12 tháng, tùy hành vi. Cơ sở kinh doanh dược có thể bị đình chỉ hoạt động từ một đến ba tháng nếu vi phạm quy định liên quan.

Các quy định này nhằm tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, đồng thời bảo vệ quyền và giá trị nhân văn trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến chẩn đoán, tiết lộ và can thiệp nhằm lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Nhiều mức xử phạt được quy định nhằm ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.

Cụ thể, hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Các hình thức chẩn đoán như bắt mạch, siêu âm, xét nghiệm để tiết lộ hoặc cung cấp thông tin về giới tính thai nhi nếu không thuộc trường hợp pháp luật cho phép, bị xử phạt nặng hơn, từ 7 đến 15 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng.

Các hành vi như hướng dẫn, chỉ định sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hoặc các chế phẩm nhằm tác động đến quá trình thụ thai để lựa chọn giới tính; cung cấp các sản phẩm, dụng cụ phục vụ mục đích này; hoặc nghiên cứu phương pháp lựa chọn giới tính trái phép có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.

Thực tế, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta ngày càng nghiêm trọng. Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách và giải pháp để kiểm soát nhưng tình trạng chưa được khắc phục. Từ năm 2021 đến 2024, tỷ số này lần lượt là 109,5; 109,7 và 110,7 bé trai trên 100 bé gái, liên tục vượt xa mức tự nhiên. Tình trạng mất cân bằng chủ yếu tập trung tại các tỉnh phía Bắc, đặc biệt vùng Đồng bằng sông Hồng.

Bác sĩ Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Truyền thông - Giáo dục, Tổng Cục Dân số, nay là Cục Dân số (Bộ Y tế), cho hay nhiều người Việt vẫn mang tâm lý chuộng con trai trong bối cảnh mức sinh giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,91 con/phụ nữ trong khi con số lý tưởng là 2,1. Nhiều gia đình, khi chỉ sinh một con, đã tìm mọi cách để lựa chọn giới tính thai nhi.

Ngoài ra, văn hóa Nho giáo với quan niệm cần con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên, cùng sự đánh giá thấp vai trò của nữ giới trong gia đình, xã hội, càng làm gia tăng chênh lệch giới tính. Việc tiếp cận dễ dàng các dịch vụ y tế để chẩn đoán hoặc lựa chọn giới tính thai nhi cũng dẫn đến tình trạng nạo phá thai vì lý do giới tính.

Việt Nam đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, dưới 109 bé trai/100 bé gái vào năm 2030. Các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu này cần thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, khuyến khích sinh con theo quy luật tự nhiên.

Đồng thời, cần xây dựng chính sách hỗ trợ nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, cộng đồng, xã hội. Bên cạnh đó, cần thực thi nghiêm các quy định pháp luật về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.

Theo vnexpress.net