Phát triển hợp tác xã nông nghiệp gắn với chuyển đổi số

Phát triển kinh tế tập thể gắn với chuyển đổi số được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của các hợp tác xã (HTX). Tỉnh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị, truy xuất nguồn gốc nông sản, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới.

Để kéo dài thời gian bảo quản, bảo đảm chất lượng sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng, HTX Sản xuất gạo Nếp Gà gáy Mỹ Lung và Kinh doanh dịch vụ tổng hợp, xã Sơn Lương đã đầu tư dây chuyền xay xát, đóng gói, hút chân không hiện đại vào sản xuất. Đặc biệt, năm 2022, sản phẩm gạo Nếp Gà gáy Mỹ Lung được nâng hạng OCOP 4 sao; HTX đạt chứng nhận ISO 22000:2018 về an toàn thực phẩm.

Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, tạo nền tảng để HTX chuyển mạnh sang sản xuất theo hướng hữu cơ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX chủ động mở rộng thị trường tiêu thụ thông qua việc giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng như giaothuong.net, nongsanphutho.com.vn, Facebook, Zalo...

Dây chuyền đóng gói và hút chân không gạo Nếp Gà gáy tại HTX Sản xuất gạo Nếp Gà gáy Mỹ Lung và Kinh doanh dịch vụ tổng hợp, xã Sơn Lương giúp kéo dài thời gian bảo quản, giữ vững chất lượng sản phẩm khi đưa ra thị trường.

Ông Khúc Ngọc Tung - Giám đốc HTX cho biết, thông qua chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ, sản lượng sản phẩm và thị trường tiêu thụ của HTX đã tăng gấp đôi so với trước đây; giá thành sản phẩm cũng tăng gần 20%. Sản phẩm của HTX không chỉ được tiêu thụ trong tỉnh mà đã có mặt tại thị trường miền Nam - nơi có nhiều sản phẩm gạo chất lượng cao và nhận được sự tin tưởng của khách hàng.

Tại xã Đà Bắc, các sản phẩm rau ăn lá, dưa lưới, rau gia vị... của HTX Nông nghiệp dịch vụ và cung ứng thực phẩm Đà Bắc được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời ứng dụng chuyển đổi số trong nhiều khâu của quá trình sản xuất.

Điển hình, dữ liệu khí hậu được thu thập ngay tại ruộng thông qua hệ thống quan trắc tự động, giúp theo dõi nhiệt độ, độ ẩm không khí, lượng mưa và các yếu tố khí hậu khác. Mô hình được triển khai ngay sau khi sáp nhập tỉnh vào tháng 8/2025, với quy mô 1,5ha, gồm 15 nhà màng, nhà lưới.

Đến nay, nhiều khâu trong quy trình sản xuất rau an toàn đã được tự động hóa dựa trên các thông số đo được. Nước và dinh dưỡng được cung cấp đúng thời điểm, đúng liều lượng, qua đó giảm nguy cơ phát sinh sâu bệnh, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Bà Đinh Thị Thường - Giám đốc HTX cho biết, nhờ ứng dụng công nghệ vào sản xuất, HTX kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh, bảo đảm dinh dưỡng cho cây trồng, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đồng thời, HTX tăng cường quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, qua đó từng bước mở rộng thị trường. Trung bình mỗi năm, HTX cung ứng cho các bếp ăn tập thể trên địa bàn xã Đà Bắc và các xã, phường lân cận khoảng 300 tấn thực phẩm, mang lại doanh thu gần 5 tỷ đồng.

Hệ thống quan trắc khí hậu tự động của HTX Nông nghiệp dịch vụ và cung ứng thực phẩm Đà Bắc, xã Đà Bắc giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kịp thời điều chỉnh chế độ chăm sóc khi thời tiết thay đổi.

Hiện nay, toàn tỉnh có 1.148 HTX, 451 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Phần lớn các HTX đã mạnh dạn đầu tư, ứng dụng công nghệ vào sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Trên nền tảng số, nhiều mô hình phát triển sôi động. Các HTX, hộ kinh doanh và doanh nghiệp đã chuyển đổi phương thức sản xuất, phân phối, tiêu thụ sản phẩm thông qua các sàn thương mại điện tử. Các sản phẩm đặc sản, OCOP của địa phương như bưởi Đoan Hùng, gà nhiều cựa Tân Sơn, chè Phú Thọ, cam Cao Phong, thanh long Lập Thạch, bưởi Tân Lạc, hồng Gia Thanh... được quảng bá, tiêu thụ rộng rãi nhờ ứng dụng công nghệ số, góp phần nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường.

Theo Đề án Phát triển kinh tế tập thể, HTX trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030 của UBND tỉnh, trong giai đoạn tới, tỉnh khuyến khích hình thành các mô hình “HTX số”, “HTX xanh”, HTX ứng dụng kinh tế tuần hoàn và mô hình sản xuất thân thiện với môi trường; lựa chọn, ưu tiên triển khai thí điểm tại các HTX điểm để làm cơ sở nhân rộng.

Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh giao các sở, ngành liên quan tổ chức triển khai ứng dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ mới và công nghệ số trong các khâu sản xuất, quản lý, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của các sản phẩm HTX.

Đồng thời, hỗ trợ các HTX xây dựng, vận hành nền tảng thương mại điện tử, hệ thống phần mềm quản lý nội bộ, kế toán số, quản lý thành viên, website giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động của HTX.

Tỉnh cũng tăng cường hoạt động chuyển giao, phổ biến công nghệ thông qua hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ; xây dựng mạng lưới chuyên gia, tư vấn kỹ thuật hỗ trợ HTX tiếp cận và ứng dụng khoa học - công nghệ. Qua đó, từng bước xây dựng các HTX phát triển toàn diện, bền vững, trở thành trụ đỡ của kinh tế tập thể, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Quân Lâm