Cự Đồng phát triển kinh tế xanh, bền vững

Phát huy tiềm năng, lợi thế, xã Cự Đồng triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển nông, lâm nghiệp hàng hóa, nâng cao chất lượng nông sản, đẩy mạnh sản xuất hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, ứng dụng khoa học, công nghệ và phát triển công nghiệp xanh. Qua đó, nhiều mô hình phát huy hiệu quả, nâng giá trị sản xuất, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số, gắn phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Mô hình sản xuất nông nghiệp sạch của HTX Nông lâm Tất Thắng, xã Cự Đồng.

Sản xuất sạch nâng giá trị nông sản

Thành lập ngày 1/7/2025 trên cơ sở sắp xếp 3 xã Tất Thắng, Thắng Sơn và Cự Đồng, xã Cự Đồng có diện tích 45,77 km2, gần 15.000 nhân khẩu tại 9 thôn. Đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 69% dân số, chủ yếu là người Mường.

Toàn xã có gần 1.100 ha gieo trồng cây hằng năm, sản lượng lương thực có hạt gần 5.900 tấn, trong đó, lúa 790,5 ha, năng suất ước 57 tạ/ha, sản lượng hơn 4.500 tấn. Đưa khoa học, kỹ thuật vào sản xuất là một trong những hướng đi được Cự Đồng chú trọng. Thành lập năm 2021, HTX Nông lâm Tất Thắng từng bước khẳng định vai trò tổ chức sản xuất, xây dựng các mô hình nông nghiệp sạch, tạo sản phẩm có giá trị và nâng cao thu nhập cho người dân.

Nổi bật là mô hình nho sữa Hàn Quốc được HTX đưa vào trồng từ năm 2022. Sau 2 năm, hơn 300 gốc nho trên diện tích 4.000 m² sinh trưởng tốt, cho quả ổn định, được công nhận OCOP 3 sao năm 2024. HTX áp dụng tưới nhỏ giọt, bao trái, không sử dụng hóa chất, phân chuồng được ủ với men vi sinh, kết hợp đạm cá để chăm sóc cây. Năm nay, sản lượng dự kiến đạt hơn 6 tấn.

Cùng với cây ăn quả, HTX phát triển chăn nuôi dê theo hướng VietGAP và hơn 2 ha rau hữu cơ, liên kết với 20 hộ dân. Việc sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học góp phần hạn chế tác động đến môi trường, đồng thời tạo việc làm, mở rộng đầu ra cho nông sản sạch và từng bước hình thành hướng phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp.

Một số sản phẩm của HTX Nông lâm Tất Thắng, xã Cự Đồng.

Bà Đinh Thị Thạo - Giám đốc HTX Nông lâm Tất Thắng cho biết: “Chúng tôi kết hợp kiến thức sản xuất truyền thống với tiêu chuẩn mới, chú trọng quy trình sạch, an toàn để tạo ra những sản phẩm ngon, sạch, chất lượng, mang bản sắc địa phương đến với người tiêu dùng, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, hướng tới sản xuất bền vững”.

Cây chè cũng là một trong những sản phẩm chủ lực trong phát triển kinh tế xanh của Cự Đồng. Toàn xã có 157 ha chè cho thu hoạch, sản lượng chè búp tươi năm 2026 ước hơn 1.500 tấn. HTX Chè Cẩm Mỹ, thành lập năm 2018, từng bước xây dựng vùng nguyên liệu hữu cơ, VietGAP, nâng cao chất lượng sản phẩm và chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Hiện HTX có hơn 30 ha vùng nguyên liệu đạt chuẩn hữu cơ, trong đó gần 20 ha đạt chuẩn VietGAP; khoảng 70% thành viên là người Mường và Dao. HTX ứng dụng nhật ký điện tử trong quản lý, xây dựng website, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Nhờ đó, giá bán sản phẩm tăng khoảng 20% so với trước, đầu ra ổn định và từng bước hướng tới thị trường xuất khẩu.

Những mô hình trên cho thấy kinh tế xanh ở Cự Đồng đang được triển khai theo hướng liên kết, tạo thành chuỗi sản xuất.

Phát triển gắn với kinh tế xanh, bền vững

Cùng với nông nghiệp, lâm nghiệp là trụ cột quan trọng của địa phương. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xã trồng mới hơn 170 ha rừng tập trung, trồng hơn 19.000 cây phân tán, khai thác 119 ha rừng trồng, sản lượng gỗ hơn 8.500 m³. Phát triển rừng gắn với sản xuất và bảo vệ sinh thái vừa tạo nguồn nguyên liệu cho chế biến, vừa góp phần giữ đất, giữ nước, hạn chế tác động của thiên tai.

Năm 2026, Cự Đồng được lựa chọn triển khai mô hình Làng nông nghiệp tuần hoàn. Định hướng là tích hợp sản phẩm chủ lực với OCOP, chuyển đổi số, du lịch nông nghiệp và nông thôn; qua đó tối ưu hóa sản xuất, tiêu thụ, giảm tác động đến môi trường. Cự Đồng đang đứng trước cơ hội mới khi Cụm công nghiệp Thắng Sơn rộng hơn 20 ha, tổng vốn đầu tư 120 tỷ đồng, được khởi công tháng 4/2026. Dự án hướng tới thu hút các ngành chế biến nông, lâm sản, cơ khí, lắp ráp linh kiện điện tử, may mặc ..., tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Trên địa bàn xã có hơn 300 cơ sở sản xuất nhỏ, chủ yếu trong các lĩnh vực gạch không nung, chế biến gỗ, cơ khí..., tạo việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương, với thu nhập bình quân hơn 6,5 triệu đồng/người/tháng. Đây là điều kiện thuận lợi để Cự Đồng phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp theo hướng phù hợp với lợi thế địa phương.Tại Đại hội Đảng bộ xã Cự Đồng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương xác định tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông, lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, phát triển sản phẩm OCOP, khuyến khích các ngành nghề khai thác, chế biến lâm sản, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa vùng đồng bào dân tộc. Đồng chí Đinh Minh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Cự Đồng cho biết: “Thời gian tới, xã tiếp tục tập trung chỉ đạo sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản, nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP và phát triển công nghiệp xanh, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại và thực hiện hiệu quả các chương trình giảm nghèo, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững”.

Mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình ông Nguyễn Hồng Vinh ở thôn Tiến Thịnh, xã Cự Đồng mang lại hiệu quả thiết thực.

Phát huy tiềm năng, lợi thế, Cự Đồng đang chuyển hướng sản xuất, nâng cao chất lượng, giá trị và sử dụng tài nguyên hiệu quả. Các mô hình sản xuất hữu cơ, kinh tế tuần hoàn, vùng nguyên liệu chuẩn hóa, chuyển đổi số và công nghiệp xanh đang tạo nền tảng để địa phương phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, nâng cao sinh kế và hướng tới phát triển bền vững.

Ngọc Lam