Phú Thọ chuyển hóa đối ngoại thành nguồn lực phát triển - Kỳ 3: Đưa dòng vốn xanh nâng tầm kinh tế đối ngoại

Từ điểm đến của các nhà đầu tư nước ngoài, Phú Thọ đang hướng tới trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Với tầm nhìn phát triển kinh tế đối ngoại hiện đại, tỉnh không chỉ đón dòng vốn FDI chất lượng cao mà còn biến nguồn lực này thành động lực phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững.

Các dự án FDI sẽ được lựa chọn theo tiêu chí chất lượng, ưu tiên điện tử, bán dẫn, xe điện, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch.

Từ thu hút FDI đến kiến tạo hệ sinh thái kinh tế đối ngoại

Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra tư duy mới trong phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nếu trước đây, thành công chủ yếu được đo bằng số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký thì nay, giá trị của FDI được đánh giá ở khả năng chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước và đóng góp vào tăng trưởng bền vững.

Điều đó cũng đặt ra yêu cầu đối với các địa phương phải chuyển từ cạnh tranh thu hút đầu tư nhờ chính sách ưu đãi sang cạnh tranh bằng chất lượng thể chế, hạ tầng và hệ sinh thái phát triển. Đối với Phú Thọ, đây không chỉ là định hướng mà đã trở thành chiến lược phát triển trong giai đoạn mới. Đồng chí Phạm Quang Thắng - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, sau khi hợp nhất, lợi thế của Phú Thọ không chỉ được mở rộng không gian phát triển mà còn ở khả năng hình thành hệ sinh thái công nghiệp có tính bổ trợ cao. Sự kết hợp giữa cụm cơ khí - ô tô - xe máy với hệ sinh thái điện tử đang phát triển nhanh, tạo điều kiện để tỉnh đón các dự án công nghệ cao, đồng thời tăng khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cùng với lợi thế về sản xuất, việc hình thành cảng cạn ICD Vietnam SuperPortTM, hệ thống logistics đa phương thức và mạng lưới giao thông kết nối liên vùng sẽ giúp Phú Thọ từng bước chuyển từ địa phương thu hút đầu tư sang trung tâm kết nối sản xuất, thương mại và logistics của khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế đối ngoại theo chiều sâu, thay vì chỉ gia tăng số lượng dự án FDI.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Phú Thọ đang tập trung xây dựng ba nền tảng cốt lõi gồm hạ tầng hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao và môi trường đầu tư minh bạch. Quan trọng hơn, tỉnh không xem FDI là khu vực phát triển tách biệt mà định hướng mỗi dự án đầu tư phải tạo được sự liên kết với doanh nghiệp trong nước thông qua công nghiệp hỗ trợ, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Định hướng này được Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông nhấn mạnh tại Hội nghị ngoại giao lần thứ 33 tổ chức đầu tháng 8/2026. Theo đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh, trong giai đoạn tới, Phú Thọ xác định ba ưu tiên trong hợp tác quốc tế để phục vụ mục tiêu tăng trưởng và đổi mới mô hình phát triển. Đó là thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao, có hàm lượng khoa học công nghệ và giá trị gia tăng lớn; mở rộng hợp tác về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng cường kết nối thị trường, logistics, du lịch và giao lưu Nhân dân nhằm khai thác hiệu quả không gian phát triển mới của tỉnh sau hợp nhất.

Trước đó, tại Hội nghị Kết nối Thái Lan tại Phú Thọ năm 2026, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, việc khai thác hiệu quả không gian phát triển mới theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 với cấu trúc “Ba hành lang kinh tế - Một vành đai sinh thái - Năm trục động lực” là định hướng nền tảng để Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng của vùng Thủ đô, đồng thời phát triển thành trung tâm công nghiệp, thương mại và logistics của khu vực.

Tỉnh Phú Thọ đặt mục tiêu thu hút 7-8 tỷ USD vốn FDI trong giai đoạn 2026 - 2030, trong đó, 60-70% thuộc nhóm FDI thế hệ mới gắn với công nghệ cao, R&D và phát triển bền vững. Các ngành được ưu tiên hàng đầu gồm điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), cơ khí chính xác, xe điện, năng lượng tái tạo và công nghiệp hỗ trợ. Về không gian phát triển, tỉnh sẽ hình thành ít nhất 1 KCN công nghệ cao, 3 KCN hỗ trợ và 1 trung tâm đổi mới sáng tạo cấp vùng; đến năm 2030, 100% KCN có hạ tầng số và xử lý môi trường, với tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo đạt tối thiểu 50%.

Kinh tế đối ngoại - “bánh đà” cho cực tăng trưởng mới của vùng

Những đột phá chiến lược đang hiện diện trong từng bước đi của Phú Thọ, đặc biệt là trong lĩnh vực thu hút vốn FDI. Theo định hướng phát triển của tỉnh, các dự án FDI trong giai đoạn tới sẽ được lựa chọn theo tiêu chí chất lượng, ưu tiên điện tử, bán dẫn, xe điện, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và năng lượng sạch.

Quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà hướng tới những dự án có giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả tài nguyên, đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững. Đây cũng là cơ sở để Phú Thọ từng bước xây dựng các KCN theo mô hình sinh thái, nơi sản xuất công nghiệp gắn với chuyển đổi số, sử dụng năng lượng tiết kiệm, tuần hoàn tài nguyên, giảm phát thải, phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của các tập đoàn đa quốc gia về tiêu chuẩn ESG và chuỗi cung ứng xanh.

Tuy nhiên, mục tiêu của Phú Thọ không dừng ở việc trở thành địa phương thu hút nhiều dự án đầu tư nước ngoài mà hướng tới xây dựng hệ sinh thái kinh tế đối ngoại hiện đại, trong đó, FDI giữ vai trò dẫn dắt, doanh nghiệp trong nước là lực lượng đồng hành, còn chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh là những giá trị cốt lõi.

Đến nay, Phú Thọ đã thiết lập và duy trì 25 thỏa thuận hợp tác quốc tế với các địa phương, tổ chức của 8 quốc gia và tiếp tục mở rộng mạng lưới đối tác. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức triển khai công tác đối ngoại theo hướng chủ động, thực chất. “Chúng tôi không đặt mục tiêu mở rộng quan hệ quốc tế đơn thuần mà hướng tới xây dựng những khuôn khổ hợp tác có khả năng chuyển hóa thành động lực tăng trưởng, các dự án đầu tư, chương trình hợp tác khoa học - công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và mở rộng thị trường xuất khẩu”, Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông nhấn mạnh tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.

Trên lộ trình phát triển, tỉnh xác định mục tiêu trở thành trung tâm thu hút FDI thế hệ mới của vùng trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời là cực tăng trưởng công nghiệp, logistics, đổi mới sáng tạo quan trọng trong vành đai công nghiệp phía Tây Thủ đô. Thay vì cạnh tranh bằng ưu đãi đầu tư hay chi phí thấp, tỉnh hướng tới xây dựng lợi thế dựa trên vị trí chiến lược, hạ tầng đồng bộ, hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng và môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 11-12%/năm trong giai đoạn 2026 - 2030, đưa Phú Thọ trở thành tỉnh phát triển hàng đầu vùng trung du và miền núi phía Bắc, tỉnh xác định kinh tế đối ngoại đóng vai trò động lực then chốt và trụ cột để tái cơ cấu mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, đưa tỉnh tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây cũng là tư duy cốt lõi xuyên suốt trong đề án định hướng thu hút FDI thế hệ mới và các chương trình phát triển kinh tế đối ngoại của tỉnh.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu đang chuyển mạnh từ ưu đãi sang chất lượng thể chế, từ chi phí thấp sang năng lực đổi mới sáng tạo, Phú Thọ đã lựa chọn không chạy theo quy mô vốn mà xây dựng hệ sinh thái phát triển có khả năng hấp thụ và lan tỏa giá trị của dòng vốn quốc tế. Khi FDI được đặt trong chiến lược phát triển kinh tế đối ngoại gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, mỗi dự án đầu tư sẽ không chỉ tạo thêm năng lực sản xuất mà còn góp phần tạo dựng năng lực cạnh tranh mới cho cả nền kinh tế. Đó cũng là nền tảng để Phú Thọ hiện thực hóa khát vọng trở thành cực tăng trưởng mới của vùng trung du và miền núi phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.

"Từ thực tiễn triển khai công tác đối ngoại của địa phương, tỉnh Phú Thọ đề xuất Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục quan tâm, hỗ trợ mở rộng hợp tác với các địa phương nước ngoài, thúc đẩy giao lưu Nhân dân và phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài; góp phần chuyển hóa các quan hệ đối ngoại thành những cơ hội và nguồn lực phát triển thiết thực. Đồng thời tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, đồng hành với địa phương trong thu hút các nhà đầu tư chiến lược, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, logistics, kinh tế số và kinh tế xanh”.

Phát biểu của Đồng chí Trần Duy Đông - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ tại Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33

Ngọc Tuấn