Ứng phó thách thức y tế toàn cầu

Trụ sở WHO tại Geneva, Thụy Sĩ. Ảnh: THX/TTXVN

Tại kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới (WHA) lần thứ 79 diễn ra ở Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo các đợt bùng phát dịch Ebola ở CHDC Congo và virus Hanta trên tàu du lịch MV Hondius chỉ là những cuộc khủng hoảng mới nhất của thế giới đang trong thời kỳ nguy hiểm và chia rẽ bởi xung đột, khủng hoảng kinh tế và biến đổi khí hậu.

Quy tụ các đoàn đại biểu từ những quốc gia thành viên của WHO, kỳ họp WHA79 nhằm thiết lập chính sách y tế toàn cầu và thúc đẩy các ưu tiên chiến lược của tổ chức trong bối cảnh thế giới đang lo ngại về ổ dịch virus Hanta và đợt bùng phát virus Ebola.

Hội nghị lần này tiếp nối đà phát triển của WHA78 diễn ra năm 2025, vốn đã thông qua Kế hoạch hành động toàn cầu về biến đổi khí hậu và sức khỏe - lộ trình cập nhật cho việc tăng cường ứng phó toàn cầu với các tác động bất lợi đến sức khỏe do ô nhiễm không khí và việc nâng biến đổi khí hậu lên vị trí mục tiêu chiến lược hàng đầu trong Chương trình công tác tổng quát lần thứ 14 của WHO (2025-2028).

Bên cạnh đó, hướng tới Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), WHA79 mang đến cơ hội về giải pháp toàn cầu về khí hậu và sức khỏe, duy trì động lực chính trị đã đạt được tại WHA78.

Kỳ họp WHA79 diễn ra sau một năm đặc biệt khó khăn cho WHO, khi Mỹ thông báo rút khỏi tổ chức và ngân sách bị cắt giảm sâu, khoảng 21%, tương đương gần 1 tỷ USD; nhiều chương trình bị thu hẹp và hàng trăm việc làm bị cắt, buộc tổ chức này phải cải cách sâu rộng ngay trong thời điểm khẩn cấp.

Trong lúc kỳ họp diễn ra, WHO đã phải tuyên bố sự gia tăng đột biến các ca nhiễm virus Ebola có tính lây lan cao ở CHDC Congo và Uganda khiến 131 người thiệt mạng đến nay là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu. Các cuộc khủng hoảng mới nhất mang tên virus Ebola và Hanta là minh chứng rõ ràng lý do thế giới cần một WHO hoạt động hiệu quả, đáng tin cậy, trung lập và được tài trợ đầy đủ.

Thế giới chưa thật sự an toàn trước đại dịch. Khi các đợt bùng phát dịch bệnh ngày càng nhiều, hậu quả mà chúng gây ra ngày càng lớn, với tác động lan rộng về y tế, kinh tế, chính trị và xã hội, đồng thời làm giảm khả năng phục hồi. Một thập kỷ đầu tư hiện nay chưa theo kịp với rủi ro đại dịch ngày càng tăng.

Người dân rửa tay để phòng tránh lây nhiễm virus Ebola tại Goma, CHDC Congo, ngày 19/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Sau khi đạt đỉnh cao lịch sử khoảng 80 tỷ USD trong đại dịch Covid-19, nguồn tài chính hỗ trợ phát triển cho y tế đang ghi nhận sự sụt giảm mạnh mẽ, đe dọa trực tiếp đến các chương trình chăm sóc sức khỏe thiết yếu tại những quốc gia thu nhập thấp.

Tổng viện trợ phát triển cho y tế toàn cầu chỉ còn khoảng 39 tỷ USD trong hai năm 2025-2026, rơi xuống mức thấp nhất trong hơn 15 năm qua. Sự sụt giảm này chủ yếu do các quốc gia tài trợ lớn chuyển hướng ưu tiên ngân sách cho các vấn đề nội bộ, xung đột địa chính trị và phục hồi kinh tế sau dịch. Mỹ cắt giảm khoảng 67%, Anh 40%, Pháp 33%, Đức 12%.

Hội đồng Giám sát sự sẵn sàng phòng dịch toàn cầu do WHO và Ngân hàng Thế giới (WB) thành lập sau sự bùng phát dịch Ebola tại Tây Phi trong giai đoạn 2013-2016. Hội đồng cảnh báo các đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm trên toàn cầu đang diễn ra thường xuyên hơn và gây thiệt hại nặng nề hơn.

Các chuyên gia y tế kêu gọi thành lập một cơ quan giám sát độc lập, thường trực để theo dõi nguy cơ đại dịch, đồng thời bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine, xét nghiệm và điều trị thông qua một thỏa thuận toàn cầu về đại dịch.

Theo nhandan.vn