Bám sát đồng ruộng, ngăn sâu bệnh lây lan diện rộng vụ chiêm Xuân

Vụ chiêm Xuân trong tỉnh đang bước vào giai đoạn sinh trưởng quan trọng, quyết định đến năng suất và sản lượng của mùa vụ. Theo số liệu của ngành chuyên môn, trà lúa sớm có diện tích hơn 3.500ha đang ở giai đoạn đẻ nhánh rộ đến cuối đẻ nhánh, làm đòng. Trà lúa muộn diện tích gần 77.000ha đang ở các giai đoạn cấy, hồi xanh đến đẻ nhánh rộ. Đây là thời điểm cây lúa phát triển mạnh nhưng cũng mẫn cảm với các đối tượng sinh vật gây hại.

Qua công tác điều tra, theo dõi đồng ruộng, mật độ, tỷ lệ sinh vật gây hại trên lúa hiện ở mức thấp đến trung bình. Trên trà lúa sớm, bọ trĩ xuất hiện phổ biến với mật độ từ 0,4-1,2 con/m2, nơi cao 4 con/m2; bệnh đạo ôn lá phổ biến từ 0,05-0,1%, nơi cao 0,5%. Đối với lúa Xuân muộn, bệnh nghẹt rễ xuất hiện phổ biến từ 0,5-2%, nơi cao 5%; rầy nâu, rầy lưng trắng có mật độ phổ biến 30-70 con/m2, nơi cao từ 100-200 con/m2.

Cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra tình hình sinh vật gây hại trên lúa ở xã Phùng Nguyên.

Diện tích nhiễm các đối tượng sinh vật gây hại tuy chưa lớn nhưng đã xuất hiện ở nhiều địa phương. Chuột gây hại trên diện rộng tại các xã Sông Lô, Liên Hòa, Hợp Lý, Hải Lựu, Yên Lãng, Yên Lạc, Xuân Lãng, Yên Thủy, Lạc Lương, Yên Trị, Đại Đồng, Yên Phú, Lạc Sơn... Bệnh đạo ôn ghi nhận diện tích nhiễm 8,3 ha, tập trung tại An Bình, Bình Tuyền...

Theo nhận định của ngành chuyên môn, thời tiết đến giữa tháng 4 được dự báo ít nắng, xen kẽ mưa nhỏ, mưa phùn, độ ẩm không khí cao, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh, lây lan nhanh. Những giống lúa mẫn cảm như J02, TBR225, BC15, Thiên ưu 8, Thái Xuyên 111, ADI 28 và một số giống lúa nếp có nguy cơ bị nhiễm cao. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, bệnh có thể gây cháy chòm, cháy ổ, đồng thời là nguồn lây lan sang đạo ôn cổ bông, cổ gié, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất.

Bệnh khô vằn cũng được dự báo phát sinh và gây hại trên diện rộng, nhất là ở các trà lúa giai đoạn đứng cái, làm đòng. Bệnh có xu hướng phát triển mạnh trên những ruộng cấy dày, bón thừa đạm hoặc bón phân không cân đối. Bên cạnh đó, rầy nâu, rầy lưng trắng và rầy nâu nhỏ sẽ phát sinh lứa rộ từ giữa đến cuối tháng 4, gây hại chủ yếu trên trà lúa sớm, nhất là tại những chân ruộng sinh trưởng kém hoặc thiếu nước.

Ngoài ra, bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn có khả năng phát sinh mạnh sau các đợt mưa rào kèm theo dông, lốc. Những giống lúa có bản lá to, màu xanh đậm và những ruộng bón nhiều đạm, bón muộn sẽ có nguy cơ cao bị nhiễm bệnh. Một số đối tượng khác như sâu đục thân hai chấm, sâu đục thân cú mèo, bọ trĩ, ruồi đục nõn... tiếp tục gây hại rải rác.

Trước tình hình đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tăng cường chỉ đạo công tác phòng, chống sinh vật gây hại. Phân công cán bộ bám sát đồng ruộng, khoanh vùng, hướng dẫn nông dân phòng trừ triệt để các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh, không để lây lan diện rộng. Khuyến cáo người dân bón phân cân đối, hợp lý, đặc biệt đối với diện tích lúa giai đoạn đứng cái cần bón phân đón đòng với lượng 8-10 kg NPK-S 12.5.10-14 hoặc 2-3 kg đạm urê kết hợp 3-4 kg kali clorua cho mỗi sào, nhằm tăng sức chống chịu của cây lúa.

Song song với đó, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh vật tư nông nghiệp, xử lý nghiêm các trường hợp buôn bán thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục, thuốc cấm, thuốc hết hạn hoặc lợi dụng thời điểm sâu bệnh để tăng giá, gây thiệt hại cho nông dân.

Đồng chí Lê Hồng Thiết - Phó Trưởng phòng Bảo vệ thực vật, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết: Trong thời gian tới, diễn biến sâu bệnh hại trên cây lúa còn nhiều phức tạp, nhất là bệnh đạo ôn, rầy và chuột. Vì vậy, các địa phương tập trung chỉ đạo quyết liệt, khuyến cáo người dân thăm đồng thường xuyên, phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Chỉ khi thực hiện tốt các biện pháp tổng hợp, đồng bộ mới có thể bảo vệ an toàn sản xuất, đảm bảo năng suất và hiệu quả kinh tế cho vụ Chiêm xuân năm 2026.

Hoàng Hương