Phát triển nhà ở xã hội bền vững - Kỳ 2: Đồng bộ giải pháp phát triển nhà ở xã hội, tạo nền tảng an sinh bền vững

Xác định phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn chặt với mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững, tỉnh Phú Thọ đang tập trung triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm gia tăng nguồn cung, tháo gỡ điểm nghẽn và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân, người lao động. Trong bối cảnh nhu cầu nhà ở ngày càng gia tăng sau sáp nhập đơn vị hành chính và tái cấu trúc không gian phát triển, mục tiêu hoàn thành hàng chục nghìn căn hộ nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030 vừa là áp lực lớn, vừa thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của tỉnh trong thực hiện chính sách an sinh của Đảng và Nhà nước.

Khu nhà ở xã hội Thành Công (phường Thanh Miếu) đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ.

Nỗ lực tăng nguồn cung, đáp ứng nhu cầu an sinh

Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Xây dựng và định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, ngành Xây dựng Phú Thọ đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các chương trình, kế hoạch phát triển NƠXH nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho người thu nhập thấp, công nhân lao động và các đối tượng chính sách.

Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ, công tác phát triển NƠXH của tỉnh thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nếu như trong giai đoạn 2021 - 2024, toàn tỉnh mới có 5 dự án hoàn thành, cung cấp 1.547 căn hộ, thì riêng năm 2025, tỉnh đã khởi công 12 dự án và hoàn thành gần 3.000 căn nhà ở xã hội, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao là 2.330 căn. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 22 dự án NƠXH đang được triển khai với tổng quy mô 17.244 căn hộ. Trong đó, 5 dự án đã hoàn thành với 2.107 căn hộ; 17 dự án đang triển khai với quy mô 15.137 căn hộ. Dự kiến trong năm 2026, các dự án đang triển khai sẽ hoàn thành thêm khoảng 2.354 căn hộ. Đồng thời, tỉnh dự kiến tiếp tục khởi công thêm 10 dự án NƠXH mới với tổng số khoảng 7.314 căn hộ.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển NƠXH trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc cần sớm tháo gỡ. Theo quy định, đối với các khu đất dự kiến xây dựng NƠXH chưa có hoặc chưa phù hợp với quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, chưa được cập nhật trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở thì sau khi chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư, UBND cấp tỉnh phải tổ chức lập, điều chỉnh, cập nhật quy hoạch, chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo của dự án. Tuy nhiên, sau sáp nhập địa phương, tỉnh Phú Thọ hiện đang trong quá trình rà soát, điều chỉnh chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn mới nên việc hoàn thiện các thủ tục liên quan còn gặp nhiều khó khăn.

Cùng với đó, việc đầu tư xây dựng các dự án NƠXH sử dụng quỹ đất 20% trong các dự án phát triển đô thị, nhà ở thương mại vẫn gặp nhiều trở ngại, nhất là trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Toàn tỉnh hiện có 60 dự án đô thị, nhà ở bố trí quỹ đất 20% để phát triển NƠXH; trong đó có tới 53 dự án còn tồn tại vướng mắc liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng.

Dự án Khu nhà ở đô thị Kim Đức và Phượng Lâu (thành phố Việt Trì cũ) có quy mô khoảng 85,63ha, dân số dự kiến hơn 15.400 người. Dự án bao gồm 1.633 căn nhà ở liền kề, 151 căn biệt thự, 1.280 căn NƠXH cùng nhiều hạng mục tái định cư, khu hỗn hợp và đất ở hiện trạng. Tổng mức đầu tư dự án hơn 4.498 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 299 tỷ đồng. Tuy nhiên đến nay, tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.

Đại diện chủ đầu tư - Công ty cổ phần Kosy cho biết, doanh nghiệp đã nhiều lần phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện công tác tuyên truyền, vận động người dân bàn giao mặt bằng, song vẫn còn một số vướng mắc cần tiếp tục tháo gỡ. Doanh nghiệp đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành và địa phương liên quan đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện dự án.

Bên cạnh đó, các quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch, chương trình phát triển nhà ở theo Nghị định 192/2025/NĐ-CP cũng đòi hỏi thời gian thực hiện dài, ảnh hưởng đến tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt các bước tiếp theo của dự án.

Nhiều giải pháp đồng bộ

Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Phú Thọ dự kiến triển khai 85 dự án NƠXH với tổng diện tích trên 260ha, cung cấp trên 66.000 căn hộ cho người dân và người lao động. Riêng năm 2026, tỉnh phấn đấu hoàn thành 10.000 căn hộ theo chỉ tiêu đề ra. Để từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo chuyển biến căn cơ và bền vững trong phát triển NƠXH, tỉnh xác định tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp trọng tâm.

UBND tỉnh tập trung chỉ đạo Sở Xây dựng tổ chức lập, thẩm định và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt Điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tỉnh và định hướng phát triển đô thị sau sáp nhập.

Theo Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đào Hoàng Chinh, để bảo đảm mục tiêu phát triển NƠXH giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với định hướng phát triển đô thị bền vững của tỉnh sau sáp nhập, Sở Xây dựng đang phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, địa phương rà soát toàn bộ quy hoạch, chương trình và kế hoạch phát triển nhà ở trên địa bàn. Việc rà soát được thực hiện trên cơ sở đánh giá sát nhu cầu thực tế của người dân, người lao động, đặc biệt tại các khu vực đô thị, khu công nghiệp tập trung, nhằm bảo đảm phát triển NƠXH đồng bộ với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và định hướng phát triển đô thị bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới...

Cùng với đó, tỉnh sẽ công khai danh mục quỹ đất dành cho phát triển NƠXH, ưu tiên các vị trí thuận lợi tại khu vực đô thị trung tâm, khu công nghiệp, khu chế xuất, đặc biệt là khu vực thành phố Việt Trì cũ và vùng phụ cận các khu công nghiệp tập trung. UBND tỉnh cũng yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đối với quỹ đất 20% dành cho NƠXH trong dự án phát triển nhà ở thương mại; đồng thời đôn đốc chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, kiên quyết thu hồi đất đối với các trường hợp chậm triển khai, sử dụng đất không hiệu quả. Đặc biệt, UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác cấp tỉnh nhằm rà soát các dự án khu đô thị, khu nhà ở có quỹ đất 20% dành để xây dựng NƠXH và các dự án đầu tư NƠXH trên địa bàn. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường hiệu quả quản lý, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án.

Song song với đó, các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, tín dụng và thủ tục đầu tư sẽ góp phần khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư, đồng thời giảm giá thành, nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp.

Bên cạnh việc phát triển nguồn cung, tỉnh chú trọng tăng cường kiểm tra, giám sát công tác quản lý, sử dụng và chuyển nhượng NƠXH, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng thụ hưởng; kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi trục lợi chính sách. Ngoài ra, tỉnh cũng khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân phối hợp chặt chẽ với các tổ chức tín dụng triển khai hiệu quả các gói vay ưu đãi dành cho NƠXH, tạo điều kiện để người dân sớm tiếp cận nhà ở phù hợp.

Lệ Oanh