Bản Mường khắc sâu tình Người

Từ những năm đầu kháng chiến toàn quốc bùng nổ đến khi miền Bắc bước vào thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965), cán bộ, Nhân dân các dân tộc khu vực Hòa Bình đã vinh dự 4 lần được đón Bác về thăm. Những lời chỉ bảo và tình cảm sâu đậm của Bác mãi mãi khắc sâu trong tâm trí các thế hệ cán bộ, Nhân dân các dân tộc nơi đây, tạo nên sức mạnh, quy tụ được niềm tin tuyệt đối của Nhân dân một lòng son sắt theo Đảng, theo Bác.

Lần thứ nhất là vào tháng 2/1947, Bác Hồ đến thăm Nhà máy In tiền tại Đồn điền Chi Nê, châu Lạc Thủy, thăm xóm Đồng Thung, xã Cố Nghĩa và chợ Đầm Đa (nay thuộc xã An Nghĩa). Trong những ngày đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Đồn điền Chi Nê của gia đình nhà tư sản yêu nước Đỗ Đình Thiện là nơi qua lại, dừng chân của nhiều đoàn cán bộ cao cấp của Đảng và Nhà nước; là nơi nuôi dưỡng nhiều đơn vị của đoàn quân Nam tiến. Ngày 19/2/1947, trên đường đi công tác vào Thanh Hóa, Bác dừng nghỉ và làm việc tại đây. Sau khi làm việc ở Thanh Hóa ngày 20/2/1947, rạng sáng ngày 21/2/1947, Bác trở lại đồn điền Chi Nê. Bác đến thăm Nhà máy In tiền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đóng tại khu đồn điền Chi Nê; nhà để tiền, chợ Đầm Đa. Tại đây, Bác nói chuyện với cán bộ, công nhân nhà máy, cán bộ và Nhân dân các dân tộc địa phương, đi thăm một số gia đình đồng bào dân tộc Mường.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình nỗ lực học tập, rèn luyện để được đứng trong hàng ngũ của Đảng.

Lần thứ hai, vào ngày 19/10/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm Trường Hợp tác hóa Nông nghiệp ở Bến Ngọc, xã Trung Minh, huyện Kỳ Sơn (nay thuộc phường Hòa Bình). Bác đến thăm trong bối cảnh Hòa Bình đang phát triển tổ đổi công và thí điểm xây dựng hợp tác xã nông nghiệp. Tại đây, Bác nói chuyện với cán bộ, bộ đội, đại biểu các dân tộc, các đoàn thể Nhân dân, các anh hùng, chiến sĩ thi đua, lớp học của thanh niên lao động và một số đại biểu tập đoàn sản xuất miền Nam. Trên đường trở về, Bác đã ghé thăm Tập đoàn sản xuất Chí Hòa thuộc Liên đoàn Sản xuất Cửu Long và Sư đoàn bộ đội Miền Nam tập kết đóng ở xóm Dốc Phấn, xã Lâm Sơn, huyện Lương Sơn (nay là xã Lương Sơn).

Lần thứ ba là vào ngày 17/8/1962, Bác Hồ về thăm và làm việc tại Trường Thanh niên Lao động xã hội chủ nghĩa Hòa Bình, nay là Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình. Trường được thành lập ngày 1/2/1958, là mô hình đào tạo theo phương thức “vừa học, vừa làm” ở miền Bắc những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội với sứ mệnh rèn luyện thanh niên trở thành những con người mới xã hội chủ nghĩa. Khi đó, Bác đã cùng đồng chí Hà Huy Giáp - Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Giáo dục đến thăm, nắm bắt tình hình và trực tiếp chỉ đạo. Sau khi nghe Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ban Giám đốc trường báo cáo tình hình, Bác nói chuyện với hơn 1.200 cán bộ, giáo viên học sinh của trường, 400 cán bộ đang học tại Trường Đảng tỉnh và một số cán bộ chủ chốt của tỉnh. Bác nhấn mạnh: Nhà trường phải dạy thanh niên vừa học tập, vừa lao động để trở về phục vụ nông thôn, hợp tác xã. Do vậy phải học những nghề, những ngành có quan hệ đến phát triển sản xuất nông nghiệp - đến nông thôn, cần gì thì học nấy... Cán bộ và đồng bào địa phương tùy theo khả năng mà giúp cho nhà trường phát triển. Người cũng căn dặn: “Phải làm sao huyện nào cũng đều có trường vừa học vừa làm”, “vừa học tập vừa lao động để tự túc là cách học tốt nhất”. Bác đã lưu lại bút tích lời căn dặn đối với thầy, trò nhà trường là: “Phải: Học tập tốt, lao động tốt. Cố gắng mãi, tiến bộ mãi”.

Đồng chí Đào Tuấn Sơn - Hiệu trưởng Trường PT DTNT THPT Hòa Bình cho biết: Tự hào được đón Bác về thăm và khắc sâu lời dạy của Người, thầy và trò nhà trường đã không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện. Năm học 2025 - 2026, nhà trường có 84% học sinh đạt kết quả học tập loại tốt, 15% loại khá, không có học sinh xếp loại đạt và chưa đạt. Kết quả rèn luyện có 99,88% học sinh đạt mức tốt. Nhà trường đạt 66 giải trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh các môn văn hóa, sáng tạo khoa học kỹ thuật.

Lần thứ tư Bác về thăm cán bộ, đảng viên, Nhân dân khu vực Hòa Bình vào ngày 19/9/1964. Đến thăm và làm việc tại cơ quan Huyện ủy Kim Bôi (nay thuộc xã Kim Bôi), Bác đã ân cần nhắc nhở: Năng suất cây lương thực còn thấp, diện tích bỏ hóa còn nhiều, cố gắng đi vào thâm canh. Cần làm tốt việc trồng cây công nghiệp. Đồng thời khuyên nhủ mọi người phải nêu cao ý thức tiết kiệm, tích cực học tập để nâng cao trình độ văn hóa và căn dặn Huyện ủy phải chỉ đạo mọi mặt tốt hơn nữa. Lời căn dặn của Bác hết sức ngắn gọn, cụ thể, đi vào những việc tỉ mỉ ít người để ý. Mỗi cử chỉ, lời nói của Bác tuy giản dị nhưng mang ý nghĩa giáo dục rất lớn cho các thế hệ cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Giáo viên và học sinh các nhà trường trên địa bàn xã Kim Bôi tự hào ôn lại kỷ niệm những chuyến thăm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về Hòa Bình.

Đồng chí Bùi Văn Điệp - Bí thư Đảng ủy xã Kim Bôi chia sẻ: Khắc ghi lời dạy của Người, cán bộ và Nhân dân xã Kim Bôi không ngừng nỗ lực thi đua, lao động sản xuất. Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn xã đã đạt 63,5 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 4,5%. Diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, đời sống Nhân dân từng bước được nâng lên. Những kết quả toàn diện trong phát triển kinh tế - xã hội đang tạo đà thuận lợi để Kim Bôi từng bước hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 đạt tiêu chí đơn vị hành chính phường.

Dù thời gian Bác Hồ về thăm không dài, nhưng những lần đón Bác là niềm vinh dự, tự hào của cán bộ, đảng viên và Nhân dân các dân tộc khu vực Hòa Bình, đồng thời là những dấu mốc lịch sử quan trọng của địa phương. Những địa điểm Bác từng đến, nay đã trở thành di tích lịch sử cách mạng; nhiều nơi đang được bảo tồn, xây dựng thành khu lưu niệm, địa chỉ giáo dục truyền thống cách mạng.

Dương Liễu