Cải thiện chất lượng đời sống đồng bào dân tộc thiểu số

Phú Thọ hiện có 33 dân tộc cùng sinh sống , với hơn một triệu đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Những năm qua, công tác chăm lo đời sống đồng bào DTTS luôn được tỉnh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, thể hiện rõ trách nhiệm , tình cảm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, mỗi người dân trong nghĩa đồng bào. Nhiều chủ trương, chính sách lớn được triển khai đồng bộ, tạo nên những chuyển biến thực chất, góp phần từng bước nâng cao chất lượng đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào.

Đồng bào dân tộc Mường tham gia diễn xướng dân gian tại Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng.

Thực hiện các chính sách ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh đã tập trung huy động, phân bổ hiệu quả nguồn lực đầu tư. Riêng năm 2025, tổng nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 đạt trên 1.724 tỷ đồng. Từ nguồn vốn này, hàng loạt công trình hạ tầng thiết yếu như đường giao thông, trường học, chợ, trạm y tế, hệ thống điện, nước sinh hoạt... được đầu tư, nâng cấp tại các địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, tạo nền tảng quan trọng để cải thiện điều kiện sống và thúc đẩy phát triển bền vững.

Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh chú trọng triển khai các đề án, dự án mang tính xã hội, nhân văn, hướng tới phát triển con người và nâng cao nhận thức cộng đồng. Đề án “Hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2018 - 2025” đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, hội nghị tuyên truyền, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia. Nội dung tuyên truyền tập trung vào nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, chăm sóc gia đình, phòng chống các tệ nạn xã hội, bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái.

Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS giai đoạn 2021 - 2025” tiếp tục được triển khai hiệu quả với nhiều hình thức tuyên truyền đa dạng, phù hợp đặc thù từng địa phương, góp phần từng bước thay đổi nhận thức, hành vi trong cộng đồng. Cùng với đó, Dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc Mông tại xã Pà Cò (trước đây là hai xã Hang Kia và Pà Cò, huyện Mai Châu cũ) được đầu tư 10 tỷ đồng để nâng cấp, sửa chữa các công trình thiết yếu, tạo động lực phát triển cho vùng đồng bào Mông.

Những nỗ lực đồng bộ đã mang lại kết quả rõ nét. Thu nhập bình quân đầu người vùng đồng bào DTTS và miền núi khu vực Phú Thọ đạt 42 triệu đồng/người/năm, khu vực Hòa Bình đạt 53,8 triệu đồng/người/năm, khu vực Vĩnh Phúc đạt 60 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện đạt trên 99,9%, trên 96% đồng bào DTTS được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Trường lớp học, trạm y tế khu vực Phú Thọ và Vĩnh Phúc được xây dựng kiên cố đạt 100%, khu vực Hòa Bình đạt gần 88%. Quan trọng hơn, nhận thức của người dân được nâng lên, tư duy sản xuất có nhiều đổi mới, nhiều hộ chủ động đầu tư phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo bền vững. Các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp tiếp tục được gìn giữ, phát huy, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bản người Dao Xóm Mới (xã Lai Đồng) ngày càng khang trang, trù phú.

Cùng với những kết quả, trên thực tế, đời sống vùng đồng bào DTTS và miền núi trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn: Thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mặt bằng chung của tỉnh; tỷ lệ hộ nghèo vùng DTTS và miền núi còn 9,14%, cận nghèo 11,6%; nhiều xã khu vực III vẫn thiếu hạ tầng thiết yếu, khó khăn về đất sản xuất, nước sinh hoạt, dịch vụ y tế và giáo dục. Việc triển khai thực hiện một số chương trình, dự án, chính sách đối với vùng DTTS và miền núi chưa đảm bảo như kế hoạch đề ra, ảnh hưởng đến hiệu quả của chương trình và mục tiêu nâng cao đời sống đồng bào.

Tiếp tục ưu tiên chăm lo đời sống đồng bào DTTS, giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ xác định mục tiêu tập trung phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng sống và nguồn nhân lực với các dự án cấp thiết: Giao thông, trường học, y tế, nước sạch, nhà ở, đất sản xuất, đào tạo nghề, nâng cao thể trạng và chăm sóc sức khỏe. Trong phát triển kinh tế, tỉnh tiếp tục khuyến khích ứng dụng khoa học - công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, xây dựng sản phẩm OCOP đặc trưng theo chuỗi giá trị, gắn với doanh nghiệp và hợp tác xã. Các mô hình du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bản sắc dân tộc tiếp tục được ưu tiên phát triển nhằm tạo sinh kế bền vững.

Đảng, Nhà nước quan tâm bằng những chủ trương, chính sách hỗ trợ cụ thể, thiết thực, cả hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao, tình nghĩa đồng bào sâu nặng. Tuy nhiên, để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng khó khăn với các khu vực khác trong tỉnh, để vùng cao tiến kịp miền xuôi, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống, rất cần sự nỗ lực vượt khó, sáng tạo, tinh thần chủ động của mỗi người dân trong vùng trên cơ sở phát huy tiềm năng, thế mạnh của địa phương.

Trung Tín