Chủ động phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả với hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ

Không chỉ giả mạo nhãn mác, hàng giả hiện nay còn có thể được tạo ra ngay trong quy trình sản xuất, núp dưới hình thức sản phẩm hợp pháp để đưa ra thị trường. Những vụ án được cơ quan chức năng Phú Thọ phát hiện, xử lý thời gian qua cho thấy thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi, đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả phòng, chống gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Các bị cáo trong vụ sản xuất hàng giả tại Công ty Thảo Nguyên xanh Group do TAND tỉnh đưa ra xét xử ngày 22/9/2026.

Chặn hàng giả từ gốc

Theo cáo trạng số 247/CT-VKSPT-P1 ngày 6/8/2026 của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ, vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Thảo Nguyên Xanh Group, xã Vĩnh Tường và các đơn vị sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe liên quan cho thấy những bất cập trong khâu công bố và sản xuất sản phẩm.

Công ty Thảo Nguyên Xanh Group do Đặng Thị Y làm Giám đốc, đứng tên đăng ký công bố 16 sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thuê Công ty TNHH Dược phẩm FUSI và Công ty TNHH Dược phẩm Hoàng Liên gia công sản xuất.

Để hoàn thiện hồ sơ công bố 3 sản phẩm E-400 NATURY OKORE, KORYXOANG EXTRA và ANTRI KORY, Đặng Thị Y thuê Phạm Thị Hà T, nhân viên Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc - thực phẩm và Nghiên cứu ứng dụng, thực hiện hồ sơ trọn gói. Do không gửi mẫu sản phẩm đi kiểm nghiệm, T cùng Nguyễn Văn L, Trưởng phòng Thử nghiệm Hóa - Sinh của Trung tâm đã sử dụng mẫu sản phẩm khác có đặc tính tương đồng để kiểm nghiệm, lập 3 phiếu kết quả thử nghiệm khống đưa vào hồ sơ đăng ký công bố sản phẩm. Sau khi được cấp giấy tiếp nhận, sản phẩm được đưa vào sản xuất, lưu thông.

Tại Công ty FUSI, từ tháng 6/2023 đến tháng 4/2025, Dương Hưng T, Giám đốc Công ty đã chỉ đạo sản xuất 14 lô thực phẩm bảo vệ sức khỏe trong điều kiện một số nguyên liệu theo hồ sơ công bố đã hết hoặc không đủ. Các nguyên liệu thiếu được thay thế bằng nguyên liệu khác có đặc điểm tương đồng nhưng giá trị thấp hơn. Sản phẩm vẫn được đóng gói bằng bao bì mang đầy đủ thông tin đã công bố và bán cho Công ty Thảo Nguyên Xanh.

Tại Công ty Hoàng Liên, Phạm Văn X, Giám đốc Công ty cũng thực hiện thủ đoạn tương tự đối với 15 lô thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Những lo thực phẩm này được sản xuất với thành phần, hàm lượng không bảo đảm theo hồ sơ đăng ký công bố, nhưng vẫn đóng gói bằng bao bì đúng mẫu đã đăng ký.

Kết quả giám định của Viện Khoa học hình sự, Bộ Công an xác định: 15/16 mẫu sản phẩm thu giữ có chỉ tiêu chất lượng tạo nên công dụng không đạt từ 70% trở lên so với tiêu chuẩn đã đăng ký, công bố và ghi trên nhãn, thuộc trường hợp thực phẩm bảo vệ sức khỏe giả.

Lực lượng Quản lý thị trường tăng cường công tác quản lý, kiểm soát hàng hóa.

Một vụ việc khác cho thấy hàng giả còn được đưa ra thị trường thông qua môi trường mạng. Lê Hồng Q, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc HTX sản xuất, thương mại, dịch vụ nông nghiệp Green Faster, phường Hòa Bình bị phát hiện tổ chức pha chế chế phẩm diệt côn trùng, đóng chai, dán nhãn với thành phần không đúng thực tế, sau đó livestream bán hàng trên TikTok và sử dụng dịch vụ vận chuyển để giao hàng. Khi lực lượng chức năng kiểm tra, 3.117 chai sản phẩm cùng các tang vật liên quan bị thu giữ.

Các vụ việc cho thấy, hàng giả có thể được tổ chức qua nhiều công đoạn, từ nguyên liệu, sản xuất, đóng gói đến phân phối trên môi trường mạng trước khi đến tay người tiêu dùng.

Siết chặt quản lý, nâng cao hiệu quả đấu tranh

Trước phương thức vi phạm ngày càng đa dạng, công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh được triển khai theo hướng chủ động nắm địa bàn, kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm và tăng cường phối hợp liên ngành.

Hàng hóa phân phối qua hệ thống siêu thị trên địa bàn phường Hòa Bình được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng.

Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, Chi cục Quản lý thị trường đã tham mưu Ban Chỉ đạo 389 tỉnh chỉ đạo các ngành, lực lượng chức năng và Ban Chỉ đạo 389 các xã, phường triển khai nhiệm vụ theo chỉ đạo của Chính phủ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia. Các kế hoạch kiểm tra, cao điểm đấu tranh chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, kiểm tra hàng hóa không rõ nguồn gốc trên môi trường internet và kiểm soát hàng hóa thiết yếu được triển khai đồng thời.

Công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ được thực hiện với sự tham gia của nhiều lực lượng. UBND tỉnh ban hành văn bản triển khai Kết luận số 51-KL/TW về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ; Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng kế hoạch thực hiện; Công an tỉnh triển khai cao điểm đấu tranh, trấn áp vi phạm và tội phạm liên quan đến sở hữu trí tuệ. Các sở, ngành, xã, phường thực hiện nhiệm vụ theo lĩnh vực, địa bàn được phân công.

Theo thống kê, từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, toàn tỉnh phát hiện 126 vụ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, xử lý hành chính 109 vụ, tổng số tiền xử phạt hơn 931 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm hơn 4,2 tỷ đồng. Cùng với đó, các cơ quan chức năng đã khởi tố hình sự 9 vụ liên quan đến sở hữu trí tuệ.

Lực lượng chức năng tiêu hủy hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ sau khi thu giữ.

Tuy nhiên, công tác đấu tranh với hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ còn gặp nhiều khó khăn. Đối tượng vi phạm có xu hướng thay đổi địa điểm kinh doanh, sử dụng tài khoản ảo; hoạt động giám định hàng hóa giả mạo nhãn hiệu mất nhiều thời gian, trong khi nguồn nhân lực và trang thiết bị phục vụ công tác đấu tranh chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

Cùng với kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tỉnh chú trọng tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức của người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Trong tháng 8/2026, lực lượng Quản lý thị trường thực hiện 153 lượt tuyên truyền thông qua kiểm tra, kiểm soát và tổ chức cho 316 cơ sở sản xuất, kinh doanh ký cam kết chấp hành pháp luật.

Từ nguyên liệu đầu vào, hồ sơ công bố sản phẩm, quy trình sản xuất đến nhãn mác, phân phối và kinh doanh trực tuyến, công tác phòng, chống hàng giả đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ ở từng khâu. Khi các lực lượng chức năng cùng vào cuộc, doanh nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp và người tiêu dùng nâng cao khả năng nhận diện, khi đó thị trường mới có thêm “hàng rào” đủ chắc để ngăn hàng giả từ gốc, giữ môi trường kinh doanh minh bạch và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng.

Mạnh Hùng