Xây dựng “lá chắn” từ mô hình giáo dục phòng cháy cộng đồng

Trước những nguy cơ hỏa hoạn luôn rình rập trong đời sống hàng ngày, việc chuyển từ tuyên truyền lý thuyết sang huấn luyện thực hành và trải nghiệm thực tế giúp cho người dân tiếp thu kiến thức, kỹ năng xử lý và thoát nạn trong các tình huống cháy nổ. Sự ra đời của Trung tâm Giáo dục cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) tại phường Việt Trì chính là bước đi quan trọng nhằm trang bị kỹ năng sinh tồn cho Nhân dân, hiện thực hóa phương châm “4 tại chỗ” ngay từ cơ sở.

Một góc phường Việt Trì - Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh.

Với diện tích tự nhiên 25,83 km² cùng quy mô dân số 73.006 người, phường Việt Trì đóng vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh Phú Thọ.

Cùng với tốc độ đô thị hóa, các dãy nhà ở kết hợp kinh doanh, quán ăn, kho chứa hàng hóa ngày càng xuất hiện dày đặc, kéo theo hoạt động thương mại, dịch vụ sôi động. Đến nay, tổng số cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thuộc trách nhiệm của UBND phường lên tới 526 cơ sở.

Thời gian qua, dù trên địa bàn không xảy ra các vụ cháy nổ gây thiệt hại lớn về người và tài sản, nhưng nguy cơ vẫn luôn tiềm ẩn. Công tác quản lý nhà nước về PCCC tại địa phương được triển khai quyết liệt. Trong năm 2025, Công an phường đã tham mưu thành lập 5 đoàn kiểm tra, phát hiện xử lý 136 trường hợp vi phạm, phạt tiền hơn 160 triệu đồng; tổ chức 14 buổi tuyên truyền và tập huấn kỹ năng cho gần 2.300 người tham gia... Qua các buổi tuyên truyền, tập huấn, người tham gia được trực tiếp thực hành những kỹ năng cần thiết như sử dụng bình chữa cháy để dập lửa; đeo mặt nạ phòng độc và di chuyển qua không gian có khói nhân tạo; thực hành các phương pháp cứu người, thoát nạn. Những trải nghiệm thực tế này giúp người dân hình thành kỹ năng và phản xạ cần thiết để ứng phó khi xảy ra sự cố cháy, nổ.

Để đáp ứng đòi hỏi thực tiễn đó, Trung tâm Giáo dục cộng đồng về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ thuộc Trung tâm học tập cộng đồng phường Việt Trì được thành lập và đặt tại Nhà văn hoá Tổ dân phố Trưng Vương (phường Việt Trì, tỉnh Phú Thọ). Đây là kết quả của sự chủ động tham mưu từ Công an phường Việt Trì, sự phối hợp chặt chẽ của Thường trực Đảng ủy, UBND phường và sự hỗ trợ chuyên môn đắc lực từ Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH (Phòng PC07) Công an tỉnh Phú Thọ.

Lực lượng an ninh trật tự cơ sở trải nghiệm sử dụng mặt nạ phòng độc và bình ô xi tại lễ ra mắt Trung tâm Giáo dục cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phường Việt Trì.

Phát biểu tại lễ ra mắt Trung tâm, Trung tá Nguyễn Quốc Hiển – Phó Trưởng Công an phường Việt Trì cho biết: Trung tâm hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, không thành lập tổ chức mới, không phát sinh biên chế, giúp tối ưu hóa bộ máy quản lý. Mô hình tập trung hướng tới mục tiêu then chốt: Từng bước chuyển từ “biết về phòng cháy” sang “có kỹ năng phòng cháy”, từ “nghe hướng dẫn” sang “biết cách xử lý khi có tình huống thực tế xảy ra”. Tại đây, các đối tượng từ học sinh, sinh viên, người lao động đến các hộ gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh đều được hướng dẫn chi tiết, tỉ mỉ các kỹ năng thoát nạn, chữa cháy và cứu hộ.

Sự ra đời của Trung tâm góp phần đổi mới cách thức tuyên truyền, chuyển từ cung cấp kiến thức sang hướng dẫn người dân trực tiếp thực hành các kỹ năng phòng ngừa, xử lý sự cố cháy, nổ tại gia đình và tổ dân phố. Trung tá Nguyễn Quốc Hiển cho biết thêm: Trong thời gian tới, Trung tâm xác định trọng tâm là tiếp tục phối hợp với Phòng PC07 Công an tỉnh cập nhật, hoàn thiện giáo trình, ứng dụng các mô hình màng khói, hình ảnh sinh động và công nghệ mô phỏng hiện đại để nâng cao hiệu quả trải nghiệm. Địa phương sẽ ưu tiên tổ chức các khóa huấn luyện thiết thực cho học sinh, sinh viên, các cơ sở kinh doanh có nguy cơ cháy nổ cao; đồng thời tăng cường bồi dưỡng cho lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở nhằm bảo đảm khả năng xử lý nhanh chóng theo phương châm “4 tại chỗ”. Việc thường xuyên kiểm tra, duy trì cơ sở vật chất và lấy người học làm trung tâm sẽ là chìa khóa giúp mô hình phát huy tác dụng lâu dài.

Trong hỏa hoạn, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây thiệt hại lớn về tài sản, thậm chí đe dọa tính mạng con người. Sự ra đời của Trung tâm Giáo dục cộng đồng về PCCC&CNCH phường Việt Trì không chỉ bổ sung một địa tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ mà còn cho thấy sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương đối với công tác bảo đảm an toàn cho người dân. Khi kiến thức và kỹ năng PCCC&CNCH được trang bị ngay từ cộng đồng, mỗi người dân có thể chủ động xử lý nguy cơ cháy, nổ từ sớm, góp phần hạn chế thiệt hại và xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh trên địa bàn phường Việt Trì.

Lê Hoàng