Di tích Khu Kinh tế Thanh niên xã Minh Đài - điểm tựa cho khát vọng tương lai

Nằm giữa núi rừng hùng vĩ, di tích Khu Kinh tế Thanh niên (KKTTN) xã Minh Đài không chỉ là dấu tích của một thời gian khó mà còn là biểu tượng sinh động cho ý chí, khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam. Hơn nửa thế kỷ trước, 600 thanh niên ưu tú đã rời miền xuôi lên vùng đất hoang vu dựng xây kinh tế mới, vừa lao động sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu. Hôm nay, vùng đất cách mạng ấy trở thành “địa chỉ đỏ” - nơi giáo dục truyền thống, hun đúc lý tưởng và truyền cảm hứng cho các thế hệ tiếp bước tương lai.

Nơi in dấu chân lịch sử

Trong những ngày tháng Tư lịch sử, hành trình về di tích KKTTN xã Minh Đài mang đến nhiều cảm xúc lắng đọng và tự hào. Giữa không gian núi rừng yên bình, từng dấu tích của một thời tuổi trẻ dấn thân hiện lên chân thực, gợi nhắc về những năm tháng chiến tranh gian khó nhưng đầy nhiệt huyết.

Sải bước trên mảnh đất năm xưa, lắng nghe những câu chuyện về lao động, chiến đấu và cống hiến, mỗi người như được tiếp thêm niềm tin, động lực để sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước.

Đại diện Ban Quản lý Khu di tích KKTTN xã Minh Đài nói chuyện, tiếp lửa truyền thống cho thế hệ trẻ.

Ông Đặng Đình Thường, đại diện Ban Quản lý Khu di tích KKTTN xã Minh Đài cho biết: KKTTN được thành lập với nhiệm vụ tập trung sản xuất, tạo ra của cải vật chất phục vụ sự nghiệp cách mạng, đồng thời là nơi đào tạo lớp cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên” cho công cuộc kháng chiến chống Mỹ và xây dựng đất nước sau giải phóng.

KKTTN ra đời trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ đang diễn ra ác liệt. Ngày 23/12/1970, Phó Thủ tướng Đỗ Mười ký Quyết định số 268/TTg cho phép Trung ương Đoàn xây dựng một khu kinh tế thanh niên tại địa bàn 7 xã thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Vĩnh Phú (nay là tỉnh Phú Thọ), gồm: Minh Đài, Tân Phú, Mỹ Thuận, Văn Luông, Long Cốc, Tam Thanh và Văn Miếu, trong đó lấy Minh Đài làm trung tâm. Ngày 23/2/1971, KKTTN chính thức đi vào hoạt động với bí số KKT-TN-70-40.

Đây là mô hình lao động, trường học thực tiễn kiểu mới, góp phần đào tạo, rèn luyện thanh niên vừa sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu. Với tinh thần “Ba sẵn sàng”, những người con ưu tú từ nhiều địa phương như Hà Nam Ninh, Thái Bình, Hải Hưng, Vĩnh Phú... đã vượt qua gian khó, xây dựng nên một mô hình kinh tế đặc biệt, đào tạo lớp công nhân trẻ, cán bộ nòng cốt cho đất nước.

KKTTN xã Minh Đài có diện tích hơn 2ha, gồm phân khu nhà tưởng niệm và nghĩa trang liệt sĩ. Nhà tưởng niệm được xây dựng trong khuôn viên của Xí nghiệp Chè Thanh niên (nay là Công ty Chè Phú Đa). Đây là nơi làm việc của KKTTN (đã bị giặc Mỹ ném bom hủy diệt vào trưa 20/9/1972).

Hai hố bom lớn đã được UBND xã Minh Đài san lấp để xây dựng nhà tưởng niệm. Nhà tưởng niệm còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như: Tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, chuông đồng, đỉnh đồng, lư hương... Phía bên ngoài nhà tưởng niệm có dựng một tấm bia hình trụ khắc chữ: “Nơi đây ngày 20/9/1972 máy bay Mỹ đã ném bom, bắn tên lửa, đạn rốc két dữ dội có tính chất hủy diệt, giết hại nhiều người trong đó có 45 cán bộ, chiến sĩ TNXP và thiêu hủy toàn bộ trung tâm KKTTN”.

“Biến đau thương thành sức mạnh”, sau khi các cán bộ, chiến sĩ thanh niên xung phong hy sinh, Ban lãnh đạo KKTTN đã cho xây dựng nghĩa trang dưới chân núi Bụt thuộc khu Minh Tâm, xã Minh Đài là nơi an nghỉ của 45 liệt sĩ TNXP.

Đây hiện cũng là khu nghĩa trang an táng cho các liệt sĩ đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc. Trong gần 4 năm hoạt động, KKTTN đã khai phá 500ha đồi nương, xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi và đưa nhiều giống cây trồng mới vào sản xuất, trong đó có chuối tiêu - từng xuất khẩu 150 tấn sang Liên Xô ngay vụ đầu tiên.

Điểm tựa thắp sáng tương lai

Từ một vùng đất gắn với những dấu ấn lịch sử, di tích KKTTN hôm nay trở thành điểm tựa tinh thần, khơi dậy ý chí vươn lên, tinh thần lao động sáng tạo của người dân địa phương. Truyền thống ấy đang được tiếp nối bằng những thành tựu cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng Minh Đài ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được triển khai đồng bộ, hiệu quả; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững. Các lĩnh vực kinh tế - xã hội phát triển cả về quy mô và chất lượng; nhiều công trình thiết yếu được đầu tư, đưa vào sử dụng; tiềm năng phát triển cây chè tiếp tục được khai thác hiệu quả.

Cùng với đó, chất lượng giáo dục được nâng lên; bản sắc văn hóa truyền thống được gìn giữ; chính sách an sinh xã hội được thực hiện kịp thời, đầy đủ.

Trong phát triển kinh tế, cây chè tiếp tục khẳng định vai trò chủ lực với diện tích gần 2.300ha, trong đó hơn 2.000ha trong thời kỳ kinh doanh. Năng suất ước đạt 135,6 tạ/ha, sản lượng đạt khoảng 25.740 tấn.

Địa phương hiện có sản phẩm chè xanh đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng. Các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp trên địa bàn đã giải quyết việc làm cho trên 1.400 lao động với mức thu nhập bình quân 5-5,5 triệu đồng/người/tháng.

Chương trình xây dựng nông thôn mới tiếp tục được xã Minh Đài đẩy mạnh thực hiện, các tiêu chí đã đạt được duy trì và nâng cao chất lượng, đồng thời tập trung nguồn lực hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu. Đến nay, toàn xã đã có 20 khu dân cư đạt chuẩn nông thôn mới, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân.

Xung quanh khu vực Nghĩa trang liệt sĩ xã Minh Đài là những đồi chè xanh mướt.

Đồng chí Nguyễn Thiết Hải - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Đài cho biết: Phát huy truyền thống cách mạng của KKTTN, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương tiếp tục đoàn kết, đổi mới, phát triển bền vững; tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, đặc biệt là phát triển nông, lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, nâng cao giá trị cây chè và sản phẩm OCOP; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Cùng với đó, công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích luôn được địa phương xác định là nhiệm vụ quan trọng. Đây không chỉ là nơi lưu giữ ký ức lịch sử, mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường cho thế hệ trẻ, góp phần xây dựng quê hương Minh Đài ngày càng phát triển, xứng đáng với truyền thống của vùng đất anh hùng trên quê hương Phú Thọ.

Đức Anh