Gánh nặng an ninh NATO dịch chuyển về châu Âu

NATO kêu gọi các đồng minh châu Âu và Canada đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của liên minh, trong bối cảnh các quốc gia thành viên công bố viện trợ quân sự và tài chính mới cho Ukraine.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Ảnh: THX/TTXVN

Ngày 12/2, giới chức Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã kêu gọi các đồng minh châu Âu và Canada đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn đối với an ninh của liên minh, trong bối cảnh các quốc gia thành viên công bố viện trợ quân sự và tài chính mới cho Ukraine.

Bộ trưởng quốc phòng các nước NATO đã nhóm họp để thảo luận về việc củng cố an ninh tập thể và hỗ trợ Ukraine. Họ cũng đã tổ chức một phiên họp của Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine (UDCG), với sự tham dự của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov.

Tại cuộc họp, Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết Mỹ đã thúc giục NATO cùng các đồng minh châu Âu và Canada làm nhiều hơn nữa. Ông nhấn mạnh rằng việc các quốc gia châu Âu và Canada gia tăng đóng góp trong liên minh là rất quan trọng.

Quan chức NATO nhấn mạnh sự chuyển giao lãnh đạo từ Mỹ sang châu Âu cũng thể hiện qua các vị trí chỉ huy và việc triển khai lực lượng, khi các quốc gia châu Âu sẽ đảm nhận vai trò lãnh đạo một số vị trí chỉ huy nhất định.

Châu Âu cũng sẽ mở rộng các sáng kiến như chương trình “Danh sách Yêu cầu ưu tiên của Ukraine” (PURL), một sáng kiến do NATO dẫn đầu, đồng thời các quốc gia như Đức đang có kế hoạch triển khai một lữ đoàn quân sự đầy đủ tại Lítva.

Theo ông Rutte, sự thay đổi này sẽ giúp NATO trở nên mạnh mẽ hơn, giải quyết mối lo ngại lâu dài của Mỹ về vấn đề chia sẻ gánh nặng.

Về phần mình, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby cho biết Washington mong muốn biến NATO thành một liên minh dựa trên quan hệ đối tác thay vì phụ thuộc.

Theo quan chức này, các nước đồng minh đang tiến gần hơn tới việc “châu Âu sẽ dẫn dắt trong phòng thủ thông thường của NATO” thay vì phụ thuộc vào sức mạnh quân sự của Mỹ như trước đây.

Năm ngoái, các quốc gia thành viên NATO cam kết chi 5% GDP cho quốc phòng và an ninh đến năm 2035.

Theo ông Rutte, một số đồng minh như Đan Mạch, Estonia, Latvia, Litva và Ba Lan đã đạt hoặc vượt qua mục tiêu này, trong khi các quốc gia khác như Đức đang trên đà tăng gấp đôi đầu tư từ vài năm trước.

Cũng tại cuộc họp, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã kêu gọi các đồng minh và đối tác tăng cường hỗ trợ cho Ukraine bằng cách xem xét kho vũ khí của họ để xác định những gì có thể được chuyển giao.

Ông cho biết Đức sẽ tiếp tục cung cấp vũ khí, bao gồm tên lửa dẫn đường cho Ukraine. Theo quan chức Đức, Ukraine sẽ cần ít nhất 60 tỷ USD trong năm 2026 để tự vệ.

Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đã kêu gọi các đối tác cung cấp gấp các tên lửa PAC-3 để bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này, nhấn mạnh rằng đây là biện pháp hiệu quả nhất để đối phó với các mối đe dọa tên lửa. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng yêu cầu tăng tốc cung cấp tên lửa Patriot.

Số liệu được công bố cho thấy kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát đến cuối năm 2025, EU và các quốc gia thành viên đã cung cấp cho Kiev tổng cộng khoảng 210 tỷ USD dưới các hình thức hỗ trợ quân sự, kinh tế và chính trị.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, phát biểu ngày 12/2 trước thềm cuộc họp trên, Thủ tướng Hungary Viktor Orban cho rằng EU nên chấm dứt việc chuyển tiền hỗ trợ Ukraine nếu thực sự nghiêm túc với mục tiêu tăng cường năng lực cạnh tranh và phục hồi kinh tế của khối.

Thủ tướng Orban được xem là một trong những nhà lãnh đạo EU có quan điểm thận trọng trong vấn đề hỗ trợ Ukraine và quan hệ với Nga. Ukraine đã nộp đơn xin gia nhập EU ngay sau khi xung đột bùng phát, song tiến trình đàm phán chưa thể triển khai do vấp phải sự phản đối từ Hungary.

Cùng ngày, Tổng thống Ukraine Zelensky khẳng định Kiev “sẽ làm mọi thứ” để sẵn sàng về mặt kỹ thuật cho mục tiêu gia nhập EU vào năm 2027, đồng thời cho rằng cần xác định mốc thời gian cụ thể trong các thỏa thuận liên quan.

Đáp lại, Thủ tướng Orban nêu quan điểm việc gia nhập EU phải dựa trên năng lực đáp ứng các tiêu chí do các quốc gia thành viên đặt ra, không phải do quốc gia ứng viên tự quyết định. Ông cũng cảnh báo việc Ukraine gia nhập EU có thể làm gia tăng nguy cơ bất ổn đối với châu Âu.

Theo Vietnam+