Gỡ khó xây dựng nông thôn mới ở các xã vùng cao

Những năm qua, việc xây dựng nông thôn mới (NTM) ở các xã vùng cao gặp rất nhiều khó khăn do xuất phát điểm thấp, địa hình chia cắt, đời sống Nhân dân còn nhiều hạn chế... Để tháo gỡ khó khăn trong thực hiện các tiêu chí NTM không chỉ cần chính sách hỗ trợ từ cấp trên, sự chỉ đạo của chính quyền địa phương, mà còn cần sự chủ động của chính người dân.

Xưởng chế biến gỗ của gia đình anh Hà Văn Nam (xã Khả Cửu) là mô hình phát triển kinh tế phù hợp với xã vùng cao cần được nhân rộng.

Là một trong những xã thuộc diện khó khăn nhất tỉnh, việc xây dựng NTM ở Khả Cửu còn gian nan. Theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2025 - 2030, đến nay Khả Cửu mới đạt 2 tiêu chí (tiêu chí số 9 về Xây dựng hệ thống chính trị và hành chính công; tiêu chí số 10 về Tiếp cận pháp luật và an ninh quốc phòng). Khó hoàn thành nhất hiện nay đối với địa phương là những tiêu chí về thu nhập, hạ tầng giao thông, nước sạch... bởi thu nhập của bà con chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp, không có nghề phụ. Trong khi đó, Khả Cửu là địa bàn vùng cao, giao thông khó khăn, đường sá xuống cấp nghiêm trọng, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai khiến việc giao thương gặp rất nhiều khó khăn, chi phí sản xuất đội lên cao.

Những khó khăn trong xây dựng NTM ở Khả Cửu đang là khó khăn chung của các xã vùng cao của Phú Thọ. Đây là những xã có địa bàn rộng, hệ thống giao thông liên xã, liên vùng, nội xã, nội đồng đã xuống cấp nghiêm trọng do được đưa vào sử dụng từ lâu, thường xuyên bị thiên tai tàn phá.

Nguyên nhân khiến nhiều địa phương gặp khó là nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, điện, thủy lợi, chợ nông thôn hay thiết chế văn hóa đều cần nguồn vốn lớn, trong khi khả năng cân đối ngân sách của địa phương chưa đảm bảo. Ở lĩnh vực kinh tế, quy mô sản xuất của người dân còn nhỏ lẻ, manh mún; liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tuy đã được hình thành nhưng chưa thật sự bền vững; việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm còn nhiều trở ngại. Trong khi đó, các tiêu chí xây dựng NTM không chỉ đánh giá về số lượng mà còn chú trọng chất lượng và tính bền vững. Điều này đòi hỏi các địa phương phải có những giải pháp đồng bộ, lâu dài thay vì chỉ tập trung hoàn thành chỉ tiêu trước mắt. Bên cạnh đó, năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở trong việc triển khai các tiêu chí khó, nhất là những tiêu chí liên quan đến môi trường, chuyển đổi số, tổ chức sản xuất và nâng cao thu nhập... còn nhiều bất cập. Do đó, cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và nâng cao chất lượng tham mưu ở cơ sở.

Để gỡ khó cho việc xây dựng NTM ở các xã vùng cao, cần có những giải pháp hiệu quả như nâng cao thu nhập cho người dân bằng việc xây dựng các mô hình kinh tế phù hợp với thực tiễn; thu hút cá nhân, doanh nghiệp đầu tư xây dựng các cơ sở sản xuất; xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân... Đồng chí Nguyễn Quốc Việt - Chủ tịch UBND xã Thu Cúc chia sẻ: Việc cần thiết đối với xây dựng NTM ở các xã vùng cao, trong đó có Thu Cúc là xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả, lựa chọn loại cây trồng, vật nuôi phù hợp. Đối với việc xây dựng cơ sở hạ tầng, cần linh hoạt lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình, dự án; tuyên truyền, vận động bà con hiến đất, đóng góp ngày công để xây dựng hệ thống giao thông, thiết chế văn hóa, vệ sinh môi trường. Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động nhằm thay đổi nhận thức về vai trò chủ thể của người dân, khắc phục tư tưởng “trông chờ, ỷ lại”, người dân phải tham gia thật sự vào xây dựng NTM; thay đổi tư duy, tập quán sản xuất, kinh doanh, gắn với các giải pháp tạo việc làm, nâng cao thu nhập... Đây chính là những nội dung cốt lõi để các xã vùng cao khắc phục khó khăn, sớm về đích NTM.

Quân Lâm