Hạ tầng đi trước, nông thôn tiến gần đô thị

Từ những tuyến đường được kiên cố hóa đến hệ thống thủy lợi, điện, nước, hạ tầng thương mại, viễn thông..., hạ tầng nông thôn trên địa bàn tỉnh từng bước được đầu tư đồng bộ, hiện đại, góp phần thay đổi diện mạo và thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn với đô thị. Những công trình giao thông trọng điểm, như tuyến đường kết nối Quốc lộ 6 - Cun Pheo, đang mở ra cơ hội phát triển cho nhiều vùng đất khó khăn, trong đó có xã Pà Cò.

Tuyến đường giao thông kết nối từ QL6 - Cun Pheo được đầu tư xây dựng đã mở ra cơ hội phát triển cho nhiều vùng đất khó khăn của xã Pà Cò

Nông thôn không đứng ngoài không gian phát triển

Trong tiến trình phát triển của tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực nông thôn được xác định là một bộ phận quan trọng trong tổng thể cấu trúc phát triển chung, với hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ, bảo đảm tính kết nối, thuận lợi và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Hạ tầng viễn thông, kết nối Internet giúp người dân tiếp cận với nhiều dịch vụ thiết yếu như thanh toán không dùng tiền mặt.

Thực tế trong 9 tháng năm 2026 cho thấy, hạ tầng nông thôn của tỉnh tiếp tục được quan tâm đầu tư với tỷ lệ đường giao thông nông thôn toàn tỉnh được kiên cố hóa đạt 85%. Đây là nền tảng quan trọng để kết nối khu dân cư với trung tâm xã, các vùng sản xuất, cơ sở chế biến, thị trường tiêu thụ; đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận thuận lợi hơn với giáo dục, y tế, thương mại và các dịch vụ thiết yếu. Bộ tiêu chí xã nông thôn mới (NTM) của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030 xác định rõ yêu cầu đối với hạ tầng giao thông phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp và phải được tổ chức bảo trì hàng năm. Với xã nhóm 1, yêu cầu còn cao hơn khi 100% đường xã phải đạt cấp kỹ thuật theo tiêu chuẩn đường đô thị và 100% đường thôn, ngõ, xóm được cứng hóa. Cách tiếp cận này cho thấy một chuyển biến quan trọng trong tư duy phát triển, đó là hạ tầng nông thôn phải được đầu tư theo hướng lâu dài, đồng bộ, có khả năng đáp ứng quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Thùng rác được bố trí tại các thôn, xóm, góp phần gìn giữ cảnh quan nông thôn xã Vân Sơn xanh - sạch - đẹp.

Cùng với giao thông, thủy lợi tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với những vùng sản xuất nông nghiệp. Bộ tiêu chí mới về xây dựng NTM còn yêu cầu các công trình thủy lợi do xã quản lý phải được bảo trì hàng năm, diện tích đất sản xuất được tưới, tiêu chủ động ở mức phù hợp đối với từng nhóm xã; đồng thời khuyến khích áp dụng công nghệ tưới tiên tiến, tiết kiệm nước đối với cây trồng chủ lực.

Đó cũng là cách đầu tư hạ tầng để phục vụ chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.

Tiệm cận đô thị từ chất lượng cuộc sống

Điểm đáng chú ý trong định hướng xây dựng nông thôn giai đoạn 2026 – 2030 của tỉnh là hạ tầng ngày càng được nhìn nhận theo hướng đa chiều. Một xã hiện đại không chỉ có đường bê tông, trường học, nhà văn hóa mà còn phải có hạ tầng số, điện ổn định, thương mại, dịch vụ và những điều kiện bảo đảm chất lượng cuộc sống.

Tuyến đường liên xã được cứng hóa, mở rộng tạo điều kiện cho người dân xã Mường Bi phát triển thương mại, tiêu thụ nông sản và thụ hưởng các dịch vụ thiết yếu.

Theo tiêu chí xã NTM, hạ tầng thương mại nông thôn được đặt ra với những yêu cầu cụ thể về chợ, cơ sở bán lẻ, siêu thị mini; hạ tầng viễn thông phải bảo đảm phủ sóng, Internet đến 100% khu dân cư nông thôn và vùng sản xuất. Đây là những tiêu chí cho thấy khoảng cách giữa “nông thôn mới” và “nông thôn hiện đại” đang được rút ngắn không chỉ bằng những công trình hữu hình mà cả bằng khả năng tiếp cận dịch vụ và công nghệ.

Các khu dân cư được quy hoạch bài bản đã góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân xã Mai Châu.

Ở cấp độ cao hơn, xã đạt chuẩn NTM hiện đại phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí của xã nhóm 1; đồng thời phải có hạ tầng số và năng lượng đáp ứng yêu cầu mới. Trong đó, 100% thôn được phủ sóng 5G và có hạ tầng sẵn sàng cung cấp dịch vụ băng thông rộng cố định; 100% hộ sử dụng điện sinh hoạt, sản xuất an toàn, tin cậy, ổn định. Trong đó, số hộ sử dụng nguồn năng lượng mới hoặc năng lượng tái tạo phải chiếm một tỷ lệ nhất định. Những yêu cầu ấy đang mở ra một chuẩn mực mới cho nông thôn của tỉnh với các tiêu chí đường sá, điện, nước sạch, viễn thông, thương mại và các dịch vụ thiết yếu ngày càng tiệm cận khu vực đô thị. Ở góc độ rộng hơn, tỉnh đã hoàn thành việc xây dựng, tham mưu ban hành “Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 – 2030” và Đề án “phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 – 2030”. Đây là cơ sở để kết nối phát triển đô thị với xây dựng nông thôn thay vì coi hai không gian này là những khu vực phát triển tách biệt.

Từ việc đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu, người dân xã Pà Cò đã tập trung phát triển các loại cây trồng có giá trị hàng hóa cao.

Theo đồng chí Phạm Quốc Thắng - Phó Giám đốc Sở Xây dựng, Chương trình phát triển đô thị của tỉnh xác định xây dựng hệ thống đô thị xanh, bền vững, thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu, có hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ, hiện đại. Đồng thời, tăng cường liên kết nội tỉnh, liên vùng. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 40%. Trong bức tranh đó, đầu tư hạ tầng nông thôn chính là một phần của quá trình mở rộng không gian phát triển. Khi những tuyến đường kết nối tốt hơn, vùng sản xuất có thủy lợi chủ động, điện và Internet đến gần người dân, trường học, y tế, thương mại và dịch vụ được nâng cấp, nông thôn sẽ không còn là khu vực đứng ngoài dòng chảy đô thị hóa. Mục tiêu cuối cùng không phải biến nông thôn thành đô thị mà tạo ra một nông thôn hiện đại, đáng sống, có hạ tầng đồng bộ, dịch vụ thuận tiện và cơ hội phát triển tương đồng hơn với đô thị. Đây cũng là nền tảng để tỉnh khai thác hiệu quả các nguồn lực tại chỗ, nâng cao chất lượng sống của người dân và hình thành một không gian phát triển thống nhất, liên kết chặt chẽ giữa đô thị và nông thôn trong giai đoạn mới.

Mạnh Hùng