Khảo sát thực tiễn công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND

Chiều 26/9, Đoàn khảo sát số 1 của Ban Chỉ đạo Đề án “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, của HĐND” làm việc với tỉnh Phú Thọ, khảo sát thực tiễn công tác lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, qua đó phục vụ nghiên cứu, xây dựng Đề án.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến phát biểu tại buổi làm việc.

Đồng chí Đỗ Văn Chiến - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án chủ trì buổi làm việc.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến chủ trì buổi làm việc.

Cùng tham gia đoàn khảo sát có các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Nguyễn Hữu Đông - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; Nghiêm Xuân Thành - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, thành viên Ban Chỉ đạo cùng lãnh đạo các Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, thành viên Ban Chỉ đạo, thành viên Tổ soạn thảo, Tổ giúp việc.

Các đại biểu tham dự buổi làm việc.

Tham dự buổi làm việc về phía tỉnh Phú Thọ có các đồng chí: Phạm Đại Dương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh; Trần Duy Đông - Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Bùi Thị Minh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh; Bùi Huy Vĩnh - Phó Bí thư Tỉnh ủy; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo Đoàn ĐBQH, HĐND, UBND tỉnh; các cơ quan, đơn vị, địa phương.

Bí thư Tỉnh ủy Phạm Đại Dương trao đổi các vấn đề từ thực tiễn của tỉnh để đoàn khảo sát nghiên cứu trong quá trình hoàn thiện Đề án.

Tại buổi làm việc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Phạm Đại Dương và các đồng chí lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh đã báo cáo, làm rõ kết quả công tác lãnh đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ đối với hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh và HĐND các cấp.

Xác định giám sát của cơ quan dân cử là phương thức quan trọng để kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương, trong nhiệm kỳ 2021-2026, Tỉnh ủy Phú Thọ đã ban hành 40 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo liên quan trực tiếp đến hoạt động giám sát.

Việc lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát được đổi mới theo hướng tập trung định hướng chính trị, xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, không bao biện, làm thay.

Đồng thời, tăng cường điều hòa các chương trình kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán để hạn chế tình trạng chồng chéo, trùng lặp, giảm áp lực cho cơ sở.

Đồng chí Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Nguyễn Hữu Đông phát biểu tại buổi làm việc.

Đồng chí Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Nghiêm Xuân Thành phát biểu tại buổi làm việc.

Trên cơ sở định hướng của cấp ủy và theo thẩm quyền pháp luật quy định, Đoàn ĐBQH tỉnh đã thực hiện 37 cuộc giám sát chuyên đề, hơn 60 chuyên đề khảo sát, chuyển 401 kiến nghị đến các cơ quan có thẩm quyền, với tỷ lệ giải quyết thành công 99%.

HĐND tỉnh triển khai 11 chuyên đề giám sát, Thường trực HĐND tỉnh thực hiện 31 chuyên đề, các Ban HĐND tỉnh triển khai trên 110 chuyên đề; ban hành 769 kiến nghị, trong đó đã giải quyết 710 kiến nghị (đạt 92,3%).

Ở cấp xã/phường (từ 1/7/2025 đến nay), đã thành lập 68 đoàn giám sát chuyên đề của HĐND và hàng trăm đoàn giám sát của Thường trực, các Ban HĐND cấp xã; ban hành 2.090 kiến nghị, đã giải quyết 1.959 kiến nghị (đạt 93,7%).

Hoạt động chất vấn, giải trình được cải tiến mạnh mẽ theo hướng công khai, trực tiếp; ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh qua mô hình kỳ họp “không giấy tờ”.

Trong đó, riêng HĐND tỉnh đã tổ chức 26 phiên chất vấn (với trên 500 lượt đại biểu chất vấn trực tiếp) và 3 phiên chất vấn, giải trình giữa hai kỳ họp; tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với 80 người giữ chức vụ do HĐND bầu/phê chuẩn, bảo đảm dân chủ, khách quan, đúng quy định.

Đặc biệt, từ khi chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, HĐND cấp xã đã nhanh chóng kiện toàn tổ chức, triển khai nhiều đoàn giám sát chuyên đề, kịp thời phát hiện, kiến nghị giám sát đến các cơ quan có thẩm quyền.

Các thành viên đoàn khảo sát phát biểu tại buổi làm việc.

Trên cơ sở nhìn nhận nghiêm túc những khó khăn, vướng mắc, tồn tại, hạn chế, tỉnh Phú Thọ xác định tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, gắn kết quả thực hiện kiến nghị giám sát với đánh giá trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số hướng tới mô hình “giám sát số”, “giám sát thông minh” dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông phát biểu tại buổi làm việc.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Bùi Thị Minh phát biểu tại buổi làm việc.

Từ thực tiễn triển khai, tỉnh Phú Thọ kiến nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội nhiều giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát.

Tỉnh đề xuất Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục hoàn thiện pháp luật về hoạt động giám sát; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về giám sát, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để theo dõi, cảnh báo sớm; tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ cho HĐND các cấp trong mô hình chính quyền 2 cấp.

Tỉnh cũng đề nghị Chính phủ rà soát, tháo gỡ bất cập văn bản quy phạm pháp luật; xây dựng cơ chế theo dõi điện tử việc thực hiện kiến nghị sau giám sát; quan tâm bố trí nguồn lực xử lý các dự án tồn đọng, hạ tầng thiết yếu kéo dài.

Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế Đảng lãnh đạo hoạt động giám sát; xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chất lượng giám sát, lấy hiệu quả thực hiện kiến nghị làm thước đo; thúc đẩy mô hình “giám sát số”, "giám sát thông minh”.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Nguyễn Trung Kiên trình bày báo cáo tóm tắt kết quả công tác lãnh đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ đối với hoạt động giám sát của Đoàn ĐBQH tỉnh và HĐND các cấp.

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề đặt ra từ thực tiễn, trọng tâm là cơ chế lãnh đạo của cấp ủy; việc lựa chọn nội dung, đối tượng giám sát; cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan giám sát, kiểm tra, thanh tra, kiểm toán; công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát; cung cấp thông tin lấy phiếu tín nhiệm đảm bảo công bằng, chặt chẽ; ứng dụng công nghệ số, liên thông dữ liệu và yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Quang cảnh buổi làm việc.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đồng chí Đỗ Văn Chiến - Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án đánh giá cao kết quả và những cách làm sáng tạo, hiệu quả của tỉnh Phú Thọ.

Đồng chí khẳng định Tỉnh ủy Phú Thọ đã dành sự quan tâm đúng mức, chỉ đạo công tác giám sát có trọng tâm, trọng điểm, đi vào các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực và được cử tri quan tâm. Quy trình giám sát thực hiện đúng trình tự, kết luận và kiến nghị rõ ràng, có số liệu chứng minh.

Về công tác xây dựng thể chế và quy định pháp luật, đồng chí Đỗ Văn Chiến đánh giá cao tỉnh Phú Thọ trong việc nghiên cứu, đóng góp ý kiến cẩn trọng, có cơ sở thực tiễn đối với các nội dung khảo sát.

Tỉnh đã đồng tình với các nội dung lớn, đồng thời đề xuất thêm các cơ chế, chế tài rõ ràng nhằm nâng cao chất lượng, trách nhiệm của cả chủ thể thực hiện giám sát và đối tượng chịu sự giám sát.

Nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết là phải nâng cao toàn diện chất lượng giám sát, đồng chí Trưởng đoàn khảo sát khẳng định: Thực tế tại các địa phương, đặc biệt là từ thực tiễn tỉnh Phú Thọ sẽ giúp Ban Chỉ đạo đúc kết kinh nghiệm sinh động, phục vụ hoàn thiện Đề án trình Bộ Chính trị ban hành văn bản chỉ đạo thống nhất ở cấp Trung ương, tạo khung định hướng đồng bộ để nâng cao thực chất hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND các cấp trong giai đoạn mới.

Đinh Vũ