Khoa học kỹ thuật - “đòn bẩy” trong xây dựng nông thôn mới

Trong xây dựng nông thôn mới (NTM), chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật (KHKT) được xác định là một trong những giải pháp then chốt nhằm phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân nông thôn. Thời gian qua, sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) với Hội Nông dân các cấp đã phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần đưa chủ trương, chính sách và tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, thúc đẩy xây dựng NTM theo hướng thực chất, bền vững.

Nông dân xã Bản Nguyên áp dụng mô hình gieo mạ khay cấy máy phục vụ sản xuất vụ Xuân 2026.

Bám sát các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, Sở NN&MT đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, chủ động lồng ghép nguồn kinh phí sự nghiệp hằng năm để phối hợp với Hội Nông dân tỉnh triển khai đồng bộ các nội dung chuyển giao KHKT và tổ chức sản xuất. Trong quá trình triển khai, Hội Nông dân các cấp phát huy rõ vai trò là cầu nối giữa cơ quan chuyên môn với nông dân, trực tiếp tuyên truyền, vận động hội viên tham gia các chương trình, mô hình phát triển nông nghiệp phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Một trong những giải pháp xuyên suốt được hai ngành triển khai hiệu quả là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nông dân về phát triển nông nghiệp và xây dựng NTM. Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hội nghị, hội thi, diễn đàn nông dân..., hội viên nông dân các cấp từng bước nắm vững chủ trương, chính sách, thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa, chú trọng chất lượng, an toàn và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Công tác đào tạo, tập huấn và chuyển giao KHKT cũng được xác định là trọng tâm trong phối hợp giữa hai ngành. Giai đoạn 2020 - 2025, Sở NN&MT đã phối hợp với Hội Nông dân các cấp tổ chức trên 700 lớp đào tạo, tập huấn về trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp, bảo quản, chế biến và kinh tế nông nghiệp cho gần 35.000 lượt nông dân, cán bộ khuyến nông, hội viên cơ sở. Nội dung tập huấn được đổi mới theo hướng thiết thực, tập trung vào nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số trong nông nghiệp. Phương pháp đào tạo chú trọng thực hành tại hiện trường, giúp nông dân “dễ học, dễ làm”, nhanh chóng áp dụng vào sản xuất. Từ các lớp tập huấn, nhiều tiến bộ KHKT đã được nông dân mạnh dạn áp dụng, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Ông Lê Ngọc Bắc ở khu Đồng Mầu, xã Chí Đám cho biết: “Trước đây, gia đình tôi trồng bưởi chủ yếu dựa vào kinh nghiệm nên chất lượng không đồng đều. Từ khi được tham gia các lớp tập huấn, được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn quy trình canh tác an toàn, tôi áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật từ chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến thu hoạch, bảo quản. Nhờ thực hiện đúng quy trình, vườn bưởi cho quả đồng đều, mẫu mã đẹp, chất lượng ổn định, sản lượng đạt 5 - 7 vạn quả/vụ, đem lại thu nhập gần 300 triệu đồng/vụ”.

Hiệu quả từ chuyển giao khoa học kỹ thuật không chỉ giúp gia đình ông Bắc nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần hình thành vùng bưởi an toàn của địa phương. Trên cơ sở đào tạo và nâng cao năng lực cho nông dân, trong giai đoạn 2020 - 2025, Sở NN&MT và Hội Nông dân các cấp đã phối hợp triển khai 148 mô hình ứng dụng tiến bộ KHKT. Các mô hình tập trung vào chuyển giao giống mới, quy trình thâm canh cây trồng có giá trị kinh tế cao, canh tác an toàn, chăn nuôi an toàn sinh học, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, sản xuất theo chuỗi liên kết và cải tạo vườn tạp.

Bên cạnh đó, nhiều chương trình, dự án hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, cận nghèo tại các xã miền núi, xã đặc biệt khó khăn như dự án chăn nuôi bò sinh sản, hỗ trợ lợn nái sinh sản, hỗ trợ vật tư, nông cụ sản xuất nông nghiệp đã được triển khai, góp phần ổn định đời sống và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đồng chí Vũ Công Bình - Phó Trưởng Ban Công tác nông dân, cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho biết: “Điểm thuận lợi lớn nhất là sự chủ động, đồng hành của ngành NN&MT trong suốt quá trình triển khai. Các mô hình được xây dựng sát thực tế, có cán bộ kỹ thuật hỗ trợ thường xuyên, nên Hội Nông dân các cấp dễ tuyên truyền, vận động hội viên tham gia và nhân rộng. Nhờ đó, nhiều mô hình không dừng ở thí điểm mà lan tỏa ra diện rộng.”

Nhờ được hướng dẫn và áp dụng kỹ thuật sản xuất an toàn, các sản phẩm mì của Hợp tác xã mì gạo Hùng Lô được người tiêu dùng đánh giá cao bởi sợi mì dai, ngon, thơm đậm hương vị đồng quê.

Việc gắn chuyển giao KHKT với các phong trào thi đua yêu nước tiếp tục tạo động lực cho nông dân tham gia xây dựng NTM. Giai đoạn 2020 - 2025, các phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững”, “Chung sức xây dựng nông thôn mới” được triển khai sâu rộng, gắn với phát triển kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể, kinh tế trang trại và liên kết sản xuất. Các chi hội Nông dân nghề nghiệp, tổ hội Nông dân nghề nghiệp được xây dựng và duy trì hoạt động hiệu quả, tạo môi trường để nông dân liên kết theo ngành nghề, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Anh Thơ