Lan tỏa nếp sống văn minh từ cơ sở

Thời gian qua, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, mừng thọ, tổ chức ngày kỷ niệm và sinh hoạt cộng đồng trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Tuy nhiên, tình trạng phô trương, hình thức, lãng phí vẫn còn xuất hiện ở một số nơi. Trước thực tế đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 27-CT/TU, tạo cơ sở để các địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước đưa nếp sống văn minh trở thành ý thức tự giác trong cộng đồng.

Lễ hội khai mùa Mường Thàng được tổ chức hàng năm, góp phần bảo tồn và tôn vinh nét đẹp văn hóa dân tộc.

Bám sát chỉ đạo của tỉnh, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các ban, ngành từ tỉnh đến cơ sở đang tích cực cụ thể hóa Chỉ thị vào thực tiễn.

Tại xã Mường Thàng, UBND xã đã ban hành Kế hoạch số 294/KH-UBND ngày 11/11/2026 về triển khai thực hiện Chỉ thị số 27-CT/TU ngày 5/10/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, mừng thọ và tổ chức các ngày kỷ niệm.

Theo đó, Phòng Văn hóa - Xã hội xã là cơ quan thường trực, chủ trì phối hợp hướng dẫn, đôn đốc các xóm rà soát quy ước cộng đồng; đẩy mạnh tuyên truyền, gắn việc thực hiện nếp sống văn minh với bình xét các danh hiệu văn hóa hằng năm. Đồng thời, tham mưu xây dựng tài liệu tuyên truyền, phối hợp với Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã và các đơn vị liên quan vận động Nhân dân thực hiện.

Đồng chí Bùi Đức Chung - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Mường Thàng cho biết: “Phòng tập trung tham mưu UBND xã triển khai kế hoạch; hướng dẫn các cơ quan, đơn vị, các xóm thực hiện nhiệm vụ được giao. Trong đó, chú trọng rà soát, bổ sung quy ước cộng đồng dân cư, đưa các tiêu chí về nếp sống văn minh vào phong trào xây dựng đời sống văn hóa, tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động của người dân”.

Không chỉ tại Mường Thàng, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, mừng thọ, tổ chức ngày kỷ niệm và sinh hoạt văn hóa gia đình, dòng họ, cộng đồng trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực. Những phong tục, tập quán tốt đẹp được gìn giữ, phát huy; các tập tục lạc hậu từng bước được loại bỏ, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tiến bộ.

Tuy nhiên, ở một số địa phương, việc tổ chức các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng vẫn chưa thực sự văn minh, tiết kiệm; còn biểu hiện phô trương, hình thức, gây lãng phí. Hiện tượng đốt, rải vàng mã, tiền âm phủ, rải tiền thật gây phản cảm; lợi dụng tín ngưỡng, lễ hội để trục lợi; một số hủ tục trong việc tang chưa được khắc phục triệt để.

Tỉnh chú trọng xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, phát huy giá trị văn hoá truyền thống tốt đẹp, xây dựng con người Phú Thọ phát triển toàn diện.

Nhằm khắc phục những hạn chế trên, Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức thực hiện nghiêm các quy định về nếp sống văn minh, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Trong việc cưới, các gia đình cần tổ chức trang trọng, vui tươi, lành mạnh, tiết kiệm, phù hợp với phong tục, tập quán và điều kiện kinh tế. Tiệc cưới phải bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, trật tự công cộng; không lợi dụng việc cưới để vụ lợi, phô trương, lãng phí; không mở nhạc cưới trước 6 giờ và sau 22 giờ. Cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức phải gương mẫu trong tổ chức cưới cho bản thân và con; không sử dụng công quỹ, xe công, thời gian hành chính để đi mời khách hoặc dự tiệc cưới.

Đối với việc tang, các thủ tục phải tuân thủ quy định về hộ tịch, môi trường, an toàn giao thông, bảo đảm trang nghiêm, chu đáo, gọn nhẹ và tiết kiệm. Tỉnh khuyến khích hỏa táng, điện táng tại những nơi có đủ điều kiện; không cử hành nhạc tang trước 6 giờ và sau 22 giờ; khuyến khích sử dụng vòng hoa chung, không rắc tiền giấy, tiền xu trên đường và hạn chế tối đa việc rắc vàng mã, tiền âm phủ.

Trong tổ chức lễ hội, yêu cầu đặt ra là bảo đảm trang trọng, an toàn, khoa học; kiên quyết khắc phục tình trạng chèo kéo khách, ép giá dịch vụ, kinh doanh trái quy định, lợi dụng hoạt động tín ngưỡng để trục lợi hoặc phát tán thông tin sai lệch. Việc mừng thọ cần phát huy truyền thống “Kính lão, trọng thọ”, thể hiện sự tri ân người cao tuổi, giáo dục đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, với thành phần khách mời chủ yếu trong gia tộc.

Đối với việc tổ chức kỷ niệm ngày thành lập, ngày truyền thống, chỉ thực hiện vào năm tròn, bảo đảm thiết thực, tiết kiệm, tránh phô trương, hình thức.

Những quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của mỗi cơ quan, đơn vị, gia đình và cá nhân trong xây dựng nếp sống văn hóa.

Để Chỉ thị số 27-CT/TU thực sự đi vào cuộc sống, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, có ý nghĩa quan trọng. Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục lồng ghép nội dung thực hiện nếp sống văn minh vào các phong trào thi đua yêu nước; phát huy vai trò tự quản của cộng đồng dân cư, uy tín của già làng, trưởng bản trong tuyên truyền, vận động Nhân dân.

Xây dựng nếp sống văn minh không chỉ là việc thực hiện các quy định mà còn là quá trình thay đổi nhận thức, hình thành thói quen và trách nhiệm của mỗi người trong đời sống cộng đồng. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp sẽ tiếp tục được gìn giữ, phát huy, góp phần xây dựng quê hương Đất Tổ ngày càng văn minh, giàu đẹp, phát triển bền vững.

Hương Lan