Miền xanh Thu Cúc

Với diện tích hơn 100km2, Thu Cúc là một trong hai xã của tỉnh Phú Thọ (cũ) không thực hiện sáp nhập. Đất rộng, đồi rừng ngút ngàn, nơi đây đang khoác lên mình diện mạo mới - một “miền xanh” của khát vọng vươn lên. Ở đó, những triền đồi, cánh rừng không chỉ là không gian sinh tồn, mà trở thành động lực phát triển, là nền tảng cho mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng cuộc sống ấm no cho đồng bào các dân tộc.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Tân Sơn tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc Mông ở khu Mỹ Á nâng cao ý thức, tinh thần trách nhiệm bảo vệ tài nguyên rừng gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Đánh thức tiềm năng

Khai thác xong diện tích nguyên liệu đủ tuổi, cầm hơn 300 triệu đồng trong tay, ông Hà Văn Chính (khu Trung tâm 2) lại hối hả thuê người dọn thực bì, chuẩn bị cây giống, phân bón và hoàn thành trồng mới hơn một vạn cây keo, bồ đề trên diện tích 4ha. Sinh ra và lớn lên ở vùng núi rừng trùng điệp, dẫu nhiều năm làm cán bộ xã nhưng sâu thẳm con người ông Chính vẫn là người thợ rừng. Huyết quản thấm đẫm mây ngàn gió núi, thế nên dẫu trong quá trình công tác hay lúc nghỉ hưu theo chế độ thì cuộc sống của ông vẫn gắn bó mật thiết với những sườn núi, vạt rừng. Nhà cửa khang trang nơi trung tâm xã nhưng ông vẫn dựng trại trong khu Suối Bông, chăm sóc ao cá hơn một mẫu và đàn dê mấy chục con, đàn gia cầm vài trăm con, bận rộn mà thảnh thơi thú điền viên.

Ông Chính tâm sự: “Có đất, có sức mà để nghèo khó là có tội với cha ông. Các cụ ngày xưa chịu đủ sưu thuế, áp bức bóc lột, giờ mình được Đảng, Nhà nước tạo mọi điều kiện thuận lợi, mình chỉ cần chăm chỉ, tính toán hợp lý cách thức làm ăn thì chắc chắn sẽ sung túc. Trước đây, cả xã chung cảnh đói nghèo, chạy ăn từng bữa nhưng giờ đã khác. Xã vùng cao mà khu trung tâm sầm uất như phố thị. Ngày càng nhiều gia đình khá giả xây dựng nhà cửa khang trang, sắm sửa vật dụng sinh hoạt đắt tiền...”.

Cùng với ông Chính, nhiều nông dân trong xã khai thác tiềm năng đồi rừng để tạo thành “kho báu xanh” làm giàu bền vững. Đến nay, toàn xã quản lý, bảo vệ hiệu quả gần 3.000ha rừng; trong đó, diện tích rừng trồng được mở rộng theo hướng phát triển gỗ lớn, nâng cao giá trị kinh tế. Riêng trong năm 2025, diện tích chuyển hóa rừng gỗ lớn đạt trên 70ha, góp phần từng bước thay đổi tư duy “làm rừng ngắn ngày” sang “kinh tế rừng bền vững”. Vụ trồng rừng năm nay, Thu Cúc đã hoàn thành trồng mới gần 160ha rừng tập trung và 15.000 cây phân tán.

Cùng với lâm nghiệp, sản xuất nông nghiệp của Thu Cúc cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Các loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, sắn, chè... được duy trì ổn định, nâng cao năng suất. Đặc biệt, cây chè và cây ăn quả có múi đang mở ra hướng đi mới, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu địa phương. Vụ Chiêm Xuân năm nay, xã gieo cấy gần 238 ha lúa, 68ha ngô, hơn 130ha sắn, 15ha lạc và gần 30ha rau màu các loại. Cây chè vẫn đóng vai trò cây trồng mũi nhọn, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định, được người dân duy trì chăm sóc gần 140ha.

Điểm đáng ghi nhận ở Thu Cúc không chỉ là những con số tăng trưởng, mà là sự chuyển biến trong nhận thức và cách làm của người dân. Nếu trước đây, sản xuất chủ yếu mang tính tự cung tự cấp thì nay nhiều hộ mạnh dạn đầu tư, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, hướng tới sản xuất hàng hóa. Mô hình chăn nuôi bán chăn thả, trồng rừng gỗ lớn, phát triển cây ăn quả theo hướng tập trung... dần được nhân rộng. Cùng với đó, chính sách hỗ trợ từ các Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã phát huy hiệu quả. Nguồn vốn tín dụng ưu đãi được người dân sử dụng đúng mục đích, góp phần mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập. Tổng dư nợ tín dụng trên địa bàn hiện đạt trên 250 tỷ đồng - con số cho thấy sự chuyển động tích cực của kinh tế gia đình. Nhiều hộ đã thoát nghèo, vươn lên khá giả nhờ biết khai thác lợi thế đất đai, mạnh dạn vay vốn đầu tư sản xuất.

Song hành với phát triển kinh tế, hạ tầng nông thôn cũng được cải thiện. Hệ thống giao thông được cứng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương hàng hóa. Tỷ lệ đường giao thông nông thôn cứng hóa đạt trên 70%, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đi lại, giao thương của người dân.

Chè vẫn là cây trồng mũi nhọn được người dân Thu Cúc tập trung chăm sóc, mở rộng diện tích.

Mục tiêu xuyên suốt

Xác định rõ hướng đi: Phát triển phải dựa trên tiềm năng sẵn có, đặc biệt là đất đồi rừng - “tài sản xanh” quý giá, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền xã Thu Cúc đã tập trung tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung. Những diện tích đất đồi trước đây bỏ hoang hoặc canh tác kém hiệu quả nay đã được phủ xanh bởi rừng sản xuất, cây ăn quả và cây công nghiệp dài ngày. Phát triển kinh tế ở Thu Cúc không chỉ nhằm tăng trưởng, mà hướng tới mục tiêu cốt lõi: Giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân. Tỷ lệ hộ nghèo của xã hiện còn 11,15%, dẫu còn cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh, nhưng với một xã còn nhiều khó khăn, xuất phát điểm thấp như Thu Cúc thì đây là thành tích rất đáng ghi nhận.

Cùng với đó, các chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát hoàn thành 139/139 căn, giúp nhiều gia đình ổn định cuộc sống, an cư để lạc nghiệp. Các chính sách đối với người có công, hộ nghèo, cận nghèo được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Trong lĩnh vực giáo dục và y tế, nhiều kết quả tích cực được ghi nhận: 100% giáo viên đạt chuẩn; công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu được đảm bảo; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt gần 99%. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ phát triển lâu dài.

Một trong những yếu tố quan trọng làm nên “miền xanh Thu Cúc” không chỉ là phát triển kinh tế từ rừng, mà còn là ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Công tác quản lý, bảo vệ rừng được tăng cường, không để xảy ra cháy rừng, phá rừng. Chính quyền chủ động xây dựng phương án phòng chống thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, hành trình phát triển còn không ít thách thức: Sản xuất nông nghiệp manh mún, chưa hình thành vùng hàng hóa quy mô lớn; ứng dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế; chưa có sản phẩm OCOP đặc trưng; vấn đề môi trường, xử lý rác thải cần sớm được giải quyết.

Đồng bào dân tộc Dao ở khu Dáy mở rộng diện tích trồng quế mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Đồng chí Trần Khắc Thăng - Bí thư Đảng ủy xã khẳng định: “Phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân trên cơ sở phát huy tiềm năng, thế mạnh địa phương là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt mà Đảng bộ, chính quyền địa phương đã xác định, ưu tiên tập trung nguồn lực triển khai thực hiện. Thời gian tới, xã sẽ tập trung khai thác hiệu quả lợi thế đất đồi rừng; đẩy mạnh phát triển nông - lâm nghiệp theo hướng bền vững; từng bước chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”; gắn với xây dựng nông thôn mới và chuyển đổi số. Cùng với đó là đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân; giữ vững quốc phòng - an ninh, tạo môi trường ổn định cho phát triển...”.

Từ một vùng đất còn nhiều khó khăn, Thu Cúc hôm nay vươn lên bằng chính nội lực của mình. Những cánh rừng xanh che chở cho bản làng và mở ra sinh kế, nuôi dưỡng khát vọng vươn lên của người dân. “Miền xanh Thu Cúc” vì thế không chỉ là sắc màu của thiên nhiên, mà còn là biểu tượng của một hướng đi đúng - phát triển dựa vào tiềm năng, gắn với bền vững, lấy người dân làm trung tâm. Trên hành trình ấy, màu xanh của rừng sẽ không dừng lại trên những triền đồi, mà còn lan tỏa trong tư duy, cách làm và niềm tin của mỗi người dân - trở thành nền tảng vững chắc để Thu Cúc bứt phá, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Hà Phương