“Bệ đỡ” phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Đó là Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Chương trình 1719). Từ chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước với những dự án, chính sách bao trùm đã tác động, thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Kỳ 1 - Đường sáng đã mở

Phú Thọ là tỉnh miền núi trung du, nằm ở phía Tây Bắc của Thủ đô Hà Nội. Sau sáp nhập , tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh 9.361km2, dân số hơn 4 triệu người, gồm 51 thành phần dân tộc sinh sống; trong đó có trên 1.051.300 người dân tộc thiểu số , chiếm khoảng 26,65% tổng dân số, chủ yếu là các dân tộc: Mường, Dao, Cao Lan, Tày, Mông, Sán Dìu, Thái...

Diện mạo “thay da, đổi thịt” ở vùng đồng bào dân tộc Mông xã Pà Cò sau khi được thụ hưởng Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025.

Từ quyết sách đúng đắn...

Thực hiện quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác dân tộc trong tình hình mới, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 88/2019/QH14 ngày 18/11/2019 phê duyệt Đề án tổng thể phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030; Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020 về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 đến năm 2025; Quyết định số 920/QĐ-TTg ngày 14/5/2025 của Thủ tướng Chính Phủ điều chỉnh một số nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Đồng chí Đinh Công Sứ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Đây là quyết sách mang tính lịch sử, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời góp phần tháo gỡ khó khăn, thách thức, tạo điều kiện để khu vực này phát triển bền vững.

Thực hiện chủ trương trên, tỉnh đã chỉ đạo xây dựng các chương trình, đề án; trong đó xác định rõ đối tượng, địa bàn thụ hưởng nhằm huy động, tranh thủ và ưu tiên nguồn lực thúc đẩy phát triển KT-XH khu vực nông thôn, miền núi, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức cho đồng bào; tuyên truyền sâu rộng về Đề án tổng thể phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Ngay sau khi Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 thành lập đã ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho thành viên, giao Sở Dân tộc và Tôn giáo là cơ quan thường trực Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời thành lập Văn phòng điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 của tỉnh.

Quá trình triển khai thực hiện, hệ thống bộ máy chỉ đạo thực hiện Chương trình luôn kịp thời kiện toàn bộ máy cấp tỉnh, cấp cơ sở. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo và Văn phòng điều phối thực hiện Chương trình; đồng thời UBND cấp xã kiện toàn lại Ban Chỉ đạo Chương trình và Ban quản lý xã.

... Đến cụ thể hóa chủ trương

Trên cơ sở các nghị quyết của Quốc hội, quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các nghị định liên quan, UBND tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn hướng dẫn địa phương rà soát, đánh giá thực trạng KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số làm căn cứ trình HĐND tỉnh thông qua, trước khi phê duyệt Đề án thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 trên địa bàn tỉnh.

Qua đó triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của 10 dự án, 14 tiểu dự án với 36 nội dung thành phần của Chương trình; đồng thời ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I từ năm 2021-2025 trên địa bàn tỉnh.

Hạ tầng giao thông được quan tâm đầu tư, tạo đà cho phát triển KT-XH ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Là chương trình được tích hợp từ nhiều chính sách dân tộc đã và đang triển khai thực hiện, Trung ương đã ban hành nhiều văn bản sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn I, từ năm 2021 đến năm 2025.

Trên cơ sở Nghị định số 38/2023/NĐ-CP của Chính phủ, Nghị quyết số 111/2024/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia và Công văn số 5817/BKHĐT-TCTT ngày 23/7/2024 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về tổ chức thực hiện Nghị quyết số 111/2024/QH15, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành xây dựng văn bản, trình HĐND tỉnh ban hành các nghị quyết sửa đổi, bổ sung theo quy định. Các sở, ngành liên quan cũng ban hành hướng dẫn chi tiết một số nội dung để các địa phương có đầy đủ cơ sở triển khai các dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình.

Đặc biệt, việc thực hiện Nghị quyết số 111/2024/QH15 ngày 18/1/2024 của Quốc hội với cơ chế phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn cho địa phương đã góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, phát huy tính chủ động, linh hoạt của cơ sở. Đồng thời, tạo điều kiện để các đơn vị sử dụng nguồn vốn chủ động xây dựng kế hoạch triển khai, rà soát nhiệm vụ chi, xác định đúng đối tượng thụ hưởng từ nguồn vốn của Chương trình.

Qua đó, điều chỉnh kịp thời giữa các dự án, thành phần, xây dựng kế hoạch tiếp theo để tổ chức thực hiện nguồn vốn đã được giao, nhằm đạt được hiệu quả của nguồn vốn và các mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình.

(Còn nữa)

Bùi Minh