Mỹ thu hồi visa phái đoàn Palestine trước thềm phiên họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc

Trước thềm kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc diễn ra vào tháng 9, Mỹ tuyên bố từ chối và thu hồi thị thực đối với các quan chức Palestine, động thái làm gia tăng áp lực ngoại giao lên chính quyền Tổng thống Mahmoud Abbas.

Cùng lúc, Israel tiếp tục mở rộng chiến dịch quân sự tại Dải Gaza với các đợt không kích và tấn công trên bộ, khiến khủng hoảng nhân đạo thêm trầm trọng. Hai diễn biến song song trên phản ánh sự leo thang căng thẳng giữa Israel - Palestine cả trên bàn đàm phán lẫn chiến trường, đẩy Trung Đông vào giai đoạn bất ổn mới.

Lý giải cho quyết định này, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, động thái này nhằm “bảo vệ lợi ích an ninh quốc gia” và cáo buộc giới lãnh đạo Palestine không tuân thủ các cam kết, làm suy yếu triển vọng hòa bình. Mỹ cũng đồng thời kêu gọi Palestine từ bỏ “những nỗ lực đơn phương tìm kiếm sự công nhận nhà nước”.

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc họp về Israel và Palestine ở New York. Ảnh: Reuters

Động thái của Mỹ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến Tổng thống Mahmoud Abbas cùng khoảng 80 quan chức Palestine dự kiến tới New York dự cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và hội nghị thượng đỉnh do Pháp, Saudi Arabia đồng chủ trì - nơi một số quốc gia phương Tây như Anh, Pháp, Australia và Canada cam kết công nhận Nhà nước Palestine.

Theo thỏa thuận giữa Mỹ và Liên Hợp Quốc, Mỹ không được phép từ chối cấp visa cho phái đoàn quốc tế đến dự họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, song Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định vẫn tuân thủ quy định, đồng thời viện dẫn lý do an ninh, chính sách đối ngoại và chống cực đoan để biện minh cho động thái này.

Phản ứng trước quyết định của Mỹ, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar đã công khai cảm ơn chính quyền ông Trump “vì một lần nữa đứng về phía Israel”. Trong khi văn phòng Tổng thống Palestine cáo buộc Mỹ vi phạm “Thỏa thuận trụ sở Liên Hợp Quốc”, đồng thời kêu gọi Mỹ xem xét lại lập trường. Đại sứ Palestine tại Liên Hợp Quốc Riyad Mansour tuyên bố sẽ đánh giá tác động và có “phản ứng phù hợp”. Liên Hợp Quốc đã bày tỏ quan ngại về quyết định của Mỹ, nhấn mạnh mọi quốc gia thành viên và quan sát viên cần có đại diện tại hội nghị.

Phát biểu tại họp báo, Người phát ngôn Liên Hợp Quốc Staephanne Dujarric nêu rõ: “Chúng tôi sẽ thảo luận vấn đề này với Bộ Ngoại giao Mỹ. Thỏa thuận trụ sở cần được đọc kỹ, đặc biệt là Điều 11 và Điều 12. Chúng tôi hy vọng vấn đề này sẽ được giải quyết. Điều quan trọng là tất cả các quốc gia thành viên, các quan sát viên thường trực, đều có thể được đại diện, đặc biệt là trong trường hợp này, như chúng ta đã biết, với giải pháp hai nhà nước sắp tới. Cuộc họp mà Pháp và Saudi Arabia sẽ tổ chức vào đầu kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc”.

Đây không phải lần đầu Mỹ dùng biện pháp thị thực gây sức ép với Palestine. Năm 1988, Mỹ cũng từng từ chối cấp visa cho nhà lãnh đạo Yasser Arafat, buộc Liên Hợp Quốc phải chuyển địa điểm họp từ New York sang Geneva (Thụy Sĩ). Giới quan sát nhận định động thái mới có thể đẩy Mỹ xích lại gần hơn với Israel, đồng thời gây sức ép với nỗ lực quốc tế công nhận Nhà nước Palestine, hiện đã được ít nhất 147/193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thừa nhận.

Song song với căng thẳng ngoại giao, lực lượng phòng vệ Israel (IDF) ngày 29/8 tuyên bố bắt đầu giai đoạn đầu chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Thành phố Gaza, coi đây là “vùng chiến sự nguy hiểm”. Ngay trong đêm qua, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tiến hành nhiều đợt không kích và tấn công trên bộ nhằm vào các mục tiêu của Hamas ở Khan Yunis, Thành phố Gaza và trại tị nạn Nuseirat khiến nhiều người thiệt mạng.

Phản ứng quốc tế đang gia tăng: ngoại trưởng 6 nước châu Âu gồm Iceland, Ireland, Luxembourg, Na Uy, Slovenia, Tây Ban Nha cùng ra tuyên bố chung chỉ trích kế hoạch kiểm soát Thành phố Gaza của Israel, coi đây là “giai đoạn mới đầy bất ổn”, đồng thời cảnh báo nguy cơ con tin Hamas nắm giữ có thể bị đe dọa. Thổ Nhĩ Kỳ cũng áp dụng biện pháp trả đũa mạnh, cấm tàu thuyền Israel sử dụng cảng Thổ Nhĩ Kỳ và hạn chế máy bay Israel vào không phận.

Diễn biến mới cho thấy song song với sức ép quân sự, các công cụ ngoại giao - thị thực đang được Mỹ và Israel sử dụng như một phần của chiến lược chung nhằm định hình lại cuộc xung đột Israel - Palestine. Trong khi Israel đẩy mạnh chiến dịch quân sự, quyết định siết visa từ phía Mỹ gửi tín hiệu rõ ràng về lập trường cứng rắn, khiến triển vọng đàm phán hòa bình thêm xa vời và tình hình Trung Đông có nguy cơ bước vào vòng xoáy đối đầu mới.

Nguồn vov.vn