Nâng cao hiệu quả phòng, chống bệnh không lây nhiễm

Trong bối cảnh các bệnh không lây nhiễm (BKLN) như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính... ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế và xã hội, ngành Y tế từ tỉnh đến cơ sở đã tập trung nhiều giải pháp đồng bộ nâng cao hiệu quả phòng, chống BKLN nhằm từng bước kiểm soát, quản lý và điều trị bền vững cho người dân ngay từ tuyến cơ sở.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có hơn 236.000 người mắc tăng huyết áp, hơn 85.000 người mắc đái tháo đường, cùng hàng chục nghìn bệnh nhân mắc các BKLN khác. Đáng chú ý, phần lớn người bệnh cần được theo dõi, điều trị lâu dài, trong khi nhận thức và hành vi phòng bệnh của một bộ phận người bệnh còn hạn chế. Trước thực tế đó, ngành Y tế tỉnh xác định phòng, chống BKLN là nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Người dân xã Xuân Viên được quản lý, theo dõi và điều trị các bệnh không lây nhiễm ngay tại trạm y tế xã.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là đẩy mạnh công tác sàng lọc, phát hiện sớm BKLN trong cộng đồng. Năm 2025, toàn tỉnh tổ chức đo huyết áp cho hơn 922.000 lượt người dân, sàng lọc đái tháo đường cho hơn 682.000 người, chủ yếu tập trung ở nhóm tuổi từ 40 trở lên. Qua sàng lọc, nhiều trường hợp mắc bệnh được phát hiện kịp thời, đưa vào danh sách quản lý, điều trị, hạn chế biến chứng nặng và giảm chi phí cho người bệnh.

Cùng với phát hiện sớm, công tác quản lý, điều trị BKLN được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Đối với bệnh tăng huyết áp, toàn tỉnh quản lý và điều trị cho hơn 159.000 người bệnh, đạt 67,3% số người được phát hiện mắc bệnh. Với bệnh đái tháo đường, tỷ lệ bệnh nhân được quản lý, điều trị đạt gần 94%. Các bệnh nhân ung thư, COPD, hen phế quản cũng từng bước được đưa vào quản lý, điều trị theo đúng phác đồ, phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương.

Hiệu quả của công tác phòng, chống BKLN thể hiện rõ nét tại tuyến y tế cơ sở. Tại xã Xuân Viên, hình ảnh người dân đến Trạm y tế xã khám, nhận thuốc điều trị bệnh tăng huyết áp trở nên quen thuộc mỗi ngày. Bà Bùi Thị Giảng (76 tuổi) ở khu An Thọ chia sẻ: “Tôi bị cao huyết áp nhiều năm nay. Trước đây, mỗi lần tái khám phải lên tuyến huyện, đi lại xa và tốn kém. Giờ được quản lý hồ sơ sức khỏe tại trạm y tế xã, hàng tháng đến đo huyết áp, nhận thuốc, tôi thấy rất thuận tiện và yên tâm”.

Bà Giảng chỉ là một trong số hàng trăm người bệnh mắc cao huyết áp trên địa bàn xã miền núi Xuân Viên đang được quản lý, điều trị ngay tại tuyến y tế cơ sở. Nhờ đó, góp phần giảm tải cho y tế tuyến trên.

Thực tiễn cho thấy, khi y tế cơ sở được củng cố, người dân được tiếp cận dịch vụ y tế gần dân, liên tục và toàn diện hơn. Cán bộ y tế xã không chỉ cấp thuốc điều trị mà còn tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động, thay đổi lối sống lành mạnh - những yếu tố then chốt trong phòng, chống BKLN. Đây chính là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính, giảm áp lực cho tuyến trên.

Để nâng cao hiệu quả phòng, chống BKLN, ngành Y tế tỉnh còn chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ y tế cơ sở. Năm 2025, toàn tỉnh tổ chức 73 lớp tập huấn chuyên sâu về phòng, chống BKLN, cập nhật kiến thức chuyên môn, hướng dẫn quy trình quản lý, điều trị bệnh mạn tính cho cán bộ y tế tuyến xã, phường. Hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe được triển khai đa dạng với hơn 1.000 buổi truyền thông trực tiếp, hàng nghìn tin bài, video tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phòng, chống BKLN trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít khó khăn. Một bộ phận người dân chưa thực sự quan tâm đến việc khám sàng lọc định kỳ, thay đổi hành vi, lối sống chưa lành mạnh. Nhân lực y tế cơ sở, đặc biệt là bác sĩ, điều dưỡng vẫn còn thiếu so với nhu cầu thực tiễn.

Nhận diện rõ những thách thức đó, thời gian tới, ngành Y tế tỉnh Phú Thọ tiếp tục đẩy mạnh công tác quản lý BKLN và các bệnh liên quan đến công nghiệp hóa, xã hội hóa; tổ chức triển khai hiệu quả các hoạt động sàng lọc, phát hiện sớm theo hướng lồng ghép, đồng bộ, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực và từng bước nâng cao chất lượng công tác phòng, chống BKLN trên địa bàn tỉnh.

Hồng Nhung