Nắng nóng cực đoan không còn là hiện tượng thời tiết đơn thuần

Nhiều khu vực trên thế giới đang trải qua những ngày tháng 6 ngột ngạt vì nắng nóng. Từ những đại lộ hào nhoáng của Paris hay London, cho đến những con phố sầm uất của Seoul hay Quảng Đông, nắng nóng kỷ lục đang đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe của con người.

Người dân xếp hàng uống nước gần đấu trường La Mã giữa đợt nắng nóng ở Roma. Ảnh: Tân Hoa Xã

Chưa bao giờ bản đồ khí tượng của nhiều quốc gia lại “nhuộm sắc đỏ” cực đoan như những ngày này. Theo tờ Le Monde số ra ngày 24/6/2026, 58 tỉnh của Pháp chiếm hơn một nửa lãnh thổ đặt dưới mức báo động đỏ.

Cùng ngày, Báo France 2 cho biết: Nhiệt độ tại Bordeaux ở miền tây nam nước Pháp chạm ngưỡng 43°C, tương đương với khí hậu nắng nóng khắc nghiệt tại Baghdad (Iraq). Thủ đô Paris “theo sau” với cái nóng lên đến 40°C như tại Dubai (Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất).

Sức nóng cực đoan bất thường đã gây ra hai trường hợp tử vong ở trẻ em do sốc nhiệt trong xe ô-tô và hơn 40 người lớn khác bị đuối nước - chủ yếu là thanh niên - khi đang cố gắng tránh nóng trong những ngày cuối tháng 6 này.

Phía bên kia bờ biển Manche, Vương quốc Anh lần đầu tiên trong lịch sử phải đưa ra cảnh báo nhiệt độ “màu đỏ” tại London và các vùng phụ cận, nơi nhiệt độ đã hoàn toàn phá vỡ mọi kỷ lục cũ.

Bài viết xuất bản ngày 24/6/2026 trên báo Le Monde cũng chỉ rõ: Tây Ban Nha ghi nhận nhiệt độ vượt 41°C tại thành phố Bilbao, đặt mức báo động đỏ tại Andalusia, Cantabrie và cảnh báo hiện tượng nắng nóng gay gắt tại thủ đô Madrid.

Du khách giải nhiệt bên cạnh quạt phun sương ngoài trời gần Đấu trường La Mã giữa đợt nắng nóng ở Roma. Ảnh: Tân Hoa Xã

Đợt nóng bất thường đang lan rộng khắp lục địa già, buộc nhiều quốc gia phải đặt trong tình trạng khẩn cấp. Cũng theo ghi nhận của bài báo trên, tại Italia, báo động đỏ đã được ban bố tại 15 thành phố, trong đó bao gồm cả các trung tâm lớn như Rome và Milan. Tờ Tân Hoa Xã số ra ngày 25/6 cho biết thêm: Trong vòng 24 giờ, đã có 8 sự cố mất điện được ghi nhận trên khắp thành phố Turin (Italia), gây gián đoạn sinh hoạt của các hộ gia đình, cửa hàng và doanh nghiệp.

Tình hình tại Đức cũng căng thẳng không kém khi nhiệt độ chạm ngưỡng 40°C tại các thành phố Bonn, Stuttgart, Frankfurt cùng nhiều khu vực phía tây và tây nam. Theo Tân Hoa Xã đưa tin, dịch vụ đường sắt tiếp tục bị gián đoạn trong ngày 24/6 vừa qua, do lỗi hệ thống vô tuyến đường sắt GSM-R. Giao thông đường sắt giữa Frankfurt và Giessen bị đình trệ sau khi một bộ phận tàu hỏa quá nóng gây ra cháy cáp.

Ngay cả Thụy Sĩ cũng đang phải đối mặt với đợt nắng nóng kéo dài kỷ lục tại hai thành phố lớn là Geneve và Zurich. Trong khi đó, tại Bỉ, tờ La Nouvelle République cho biết nhiệt độ tại thủ đô Brussels cũng đã vượt ngưỡng 33°C trong cơn sóng nhiệt này.

Tại Mỹ, Vườn quốc gia Grand Canyon bỗng nhiên trở thành tâm điểm chú ý của thế giới theo hướng không một ai mong đợi: ba du khách đều ở độ tuổi trên 60 và 70 gục ngã dưới cái nóng 42-43°C dù ở trong bóng râm.

Ngay cả tại Châu Á, miền nam Trung Quốc và Hàn Quốc cũng đang oằn mình trong đợt nóng kéo dài, nơi nhiệt độ chạm ngưỡng 37-38°C kèm theo độ ẩm cao.

Người dân nhảy xuống kênh Saint-Martin để giải nhiệt trong thời tiết nóng bức ở Paris. Ảnh: Tân Hoa Xã

Trong bối cảnh đợt nắng nóng cực đoan “hoành hành” khắp nơi như hiện nay, hàng loạt câu hỏi về thực trạng khí hậu, sức khỏe con người và tương lai của nhân loại xuất hiện dày đặc trên các mặt báo quốc tế.

Tờ The Guardian của Anh đã gióng lên hồi chuông cảnh báo khi đặt nghi vấn liệu đợt nóng kinh hoàng này có phải là một “bình thường mới” hay không. Truyền thông Anh cũng đưa ra những cảnh báo về tác động tiêu cực dây chuyền từ kinh tế, hạ tầng đến nông nghiệp và sức khỏe cộng đồng.

Sự lo ngại này càng trở nên có cơ sở khi tờ The New York Times cũng dẫn số liệu từ Chương trình Copernicus - Sáng kiến quan sát Trái đất của Liên minh châu Âu nhằm thu thập và phân tích dữ liệu toàn cầu về khí hậu, khí quyển, đại dương và đất liền.

Tờ The New York Times nhấn mạnh rằng châu Âu đang nóng lên nhanh hơn bất kỳ lục địa nào khác, với tốc độ tăng nhiệt trung bình cao gấp đôi mức nóng lên toàn cầu kể từ giữa thập niên 90.

Tại Tây Ban Nha, bên cạnh trích dẫn dự báo từ Tổ chức Khí tượng thế giới về việc đợt nóng, tờ El Pais còn chỉ ra những hạn chế mà nhiều địa phương đang phải đối mặt, thí dụ như mới chỉ 1% trường học tại quốc gia này được trang bị điều hòa nhiệt độ nhằm bảo đảm cho sức khỏe, công tác dạy và học cho giáo viên và học sinh.

Tờ Le Soir của Bỉ lại phản ánh sự tức giận của người dân khi cho rằng “chính phủ đang để mặc người dân phải “tự xoay xở” trong cái nóng thiêu đốt”. Trước những rủi ro trực tiếp đối với tính mạng người lao động, tờ Die Zeit của Đức buộc phải đưa ra lời kêu gọi cấp bách từ Liên đoàn Công đoàn châu Âu (ETUC) về việc thiết lập thêm các giờ nghỉ ngơi bắt buộc.

Tại Hàn Quốc, một cuộc khảo sát của Đại học quốc gia Seoul cho thấy nắng nóng được xếp là mối đe dọa sức khỏe lớn thứ hai, chỉ sau các bệnh truyền nhiễm. Đáng chú ý, có tới bốn trên 10 người dân cho biết họ phải cắt giảm các chi tiêu thiết yếu như thực phẩm và y tế, để chi trả hóa đơn tiền điện cho các thiết bị làm mát.

Truyền thông quốc tế đồng loạt lên tiếng mạnh mẽ về hiện tượng thời tiết cực đoan như thế này, minh chứng cho việc nắng nóng không còn chỉ là câu chuyện khí tượng, mà cần phải được lồng ghép vào các chính sách, chiến lược, hành động cụ thể và nhanh chóng để thích ứng với biến đổi khí hậu một cách nghiêm túc và thực chất hơn.

Ông Jim Skea, Chủ tịch Ủy ban liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), từng đưa ra một lời cảnh báo rằng thế giới sẽ phải trải qua nhiều đợt nóng khắc nghiệt hơn nữa trong tương lai. “Những gì chúng ta đang coi là kỷ lục và bất thường của hôm nay sẽ sớm trở thành “bình thường mới” trong ngày mai”, ông Jim Skea nhấn mạnh.

Cơ thể con người có những giới hạn sinh học nhất định trước nhiệt độ và độ ẩm, kể cả là những người có thể trạng tốt. Sự chậm trễ trong việc cải tạo hạ tầng và trong việc cắt giảm khí thải sẽ tiếp tục đang đẩy nhân loại vào một tương lai nóng hơn. Đã đến lúc các chính phủ cần ưu tiên ứng phó với biến đổi khí hậu, bên cạnh những con số của tăng trưởng kinh tế.

Theo nhandan.vn