Ngăn chặn nguy cơ lây lan diện rộng dịch tả lợn châu Phi

Dịch tả lợn châu Phi xuất hiện tại Tổ dân phố số 9, phường Tân Hòa, khiến 5 hộ có 16 con lợn, với tổng trọng lượng 770kg mắc bệnh phải tiêu hủy trong tháng 9. Dù là ổ dịch nhỏ, nguy cơ lây lan vẫn hiện hữu nếu mầm bệnh không được khoanh vùng, xử lý kịp thời. Vì vậy, kiểm soát nguồn lây phải được thực hiện khẩn trương, chặt chẽ.

Ngay khi nhận được tin báo của người dân, lực lượng chức năng phường Tân Hòa đã khẩn trương kiểm tra, lấy mẫu bệnh phẩm gửi xét nghiệm tại Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm thú y Trung ương I và đã xác định mẫu bệnh phẩm dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi.

Lực lượng chức năng rắc vôi bột và thuốc khử trùng tại ngã ba đường vào khu vực có dịch tả lợn châu Phi tại Tổ dân phố số 9, phường Tân Hòa.

Nguồn lây và nguyên nhân mầm bệnh xâm nhập vào các hộ chăn nuôi hiện chưa được xác định. Trong khi đó, chăn nuôi trên địa bàn chủ yếu quy mô hộ gia đình, nhỏ lẻ, phân tán, khiến việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ càng trở nên khó khăn.

Phun thuốc tiêu độc, khử trùng thường xuyên được xem là một trong những biện pháp để ngăn chặn sự lây lan của dịch tả lợn châu Phi.

Xác định được ổ dịch, UBND phường Tân Hòa chỉ đạo lực lượng chức năng phối hợp với Tổ dân phố số 9 và các hộ chăn nuôi kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định. Toàn bộ số lợn mắc bệnh được tiêu hủy kịp thời, bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, hạn chế nguy cơ phát tán mầm bệnh ra khu vực xung quanh. Cùng với xử lý đàn lợn bệnh, công tác vệ sinh, khử trùng, tiêu độc cũng được triển khai.

Phường cấp phát 1 tấn vôi bột, gần 90 lít hóa chất phục vụ khử trùng tại các khu vực chăn nuôi, nơi xử lý, tiêu hủy lợn bệnh và khu vực ngã ba đường liên thôn. Các hộ chăn nuôi được hướng dẫn vệ sinh chuồng trại, khu vực xung quanh và thực hiện các biện pháp chăn nuôi an toàn sinh học.

Tại điểm vào khu vực có dịch, biển thông báo được cắm để cảnh báo người dân hạn chế việc đi lại, vận chuyển không cần thiết qua khu vực có nguy cơ cao. Các hộ chăn nuôi được yêu cầu hạn chế người và phương tiện ra vào, thường xuyên vệ sinh, khử trùng chuồng trại; khi phát hiện lợn có biểu hiện nghi mắc bệnh phải báo ngay cho chính quyền và cơ quan chuyên môn.

Lực lượng chức năng tiến hành tiêu hủy lợn nhiễm bệnh theo đúng quy định.

Câu chuyện ở phường Tân Hòa cho thấy, với dịch tả lợn châu Phi, phát hiện sớm và xử lý ngay từ ổ dịch đầu tiên có ý nghĩa quyết định. Nhưng khi dịch bệnh đã xuất hiện tại nhiều địa bàn, yêu cầu đặt ra không chỉ là dập từng ổ dịch, mà phải kiểm soát đồng bộ các nguy cơ để ngăn mầm bệnh hình thành những “điểm nóng” mới.

Không để dịch bệnh lan rộng

Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến hết tháng 9/2026, toàn tỉnh ghi nhận 25 ổ dịch tả lợn châu Phi tại 22 xã, phường. Lũy kế, các địa phương đã tiêu hủy trên 6.300 con lợn, với tổng trọng lượng hơn 354 tấn. Đáng chú ý, 13 xã có ổ dịch chưa qua 21 ngày, gồm Bao La, Mai Hạ, Mường Hoa, Kim Bôi, Tân Mai, Vĩnh An, Nật Sơn, Mai Châu, Yên Thủy, Yên Trị, Toàn Thắng, Vĩnh Thành và Tân Hòa. Một số địa phương ghi nhận từ 2 ổ dịch như Nật Sơn, Toàn Thắng, trong đó có ổ dịch chưa qua 21 ngày.

Những con số trên cho thấy, dịch bệnh đang hiện diện ở nhiều địa bàn và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh ổ dịch mới. Khoảng thời gian 21 ngày chưa qua tại nhiều địa phương là dấu hiệu cần được đặc biệt lưu ý, bởi chỉ một sơ suất trong vận chuyển, mua bán, giết mổ hoặc vệ sinh chuồng trại cũng có thể tạo điều kiện cho mầm bệnh phát tán.

Theo đồng chí Bùi Duy Linh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, đặc điểm chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán tiếp tục là một trong những thách thức lớn đối với công tác phòng, chống dịch. Việc kiểm tra, giám sát đàn vật nuôi ở từng hộ không dễ dàng. Trong khi đó, hoạt động mua bán, vận chuyển lợn và sản phẩm từ lợn nếu không được kiểm soát chặt chẽ có thể trở thành mắt xích đưa mầm bệnh từ vùng này sang vùng khác. Ngoài ra, thời tiết diễn biến phức tạp cũng làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh.

Việc tiêu hủy lợn nhiễm bệnh được thực hiện đúng quy trình, không để mầm dịch lây lan.

Trước tình hình đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch; tăng cường giám sát, phát hiện sớm, xử lý kịp thời các trường hợp phát sinh, không để dịch lây lan trên diện rộng. UBND các xã, phường phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động chăn nuôi, mua bán, vận chuyển, giết mổ lợn; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động phòng dịch.

Ngành Nông nghiệp cũng khuyến cáo người dân chỉ tái đàn khi bảo đảm an toàn dịch bệnh, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cách ly và an toàn sinh học. Đồng thời, thực hiện kê khai chăn nuôi theo quy định. Trong thời gian có dịch, các hộ có thể chủ động chuyển hướng sản xuất, lựa chọn các loại gia súc, gia cầm khác phù hợp với điều kiện thực tế.

Cùng với đó, nguyên tắc “5 không” gồm: không giấu dịch; không mua bán, vận chuyển lợn bệnh, lợn chết; không giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh, lợn chết; không vứt xác lợn chết ra môi trường; không sử dụng thức ăn thừa chưa qua xử lý nhiệt để chăn nuôi lợn phải được thực hiện nghiêm.

Cơ quan chức năng khuyến cáo các hộ dân chỉ tái đàn khi bảo đảm an toàn dịch bệnh.

Theo đồng chí Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, dịch tả lợn châu Phi không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho từng hộ chăn nuôi mà còn có thể tác động đến vùng sản xuất nếu không được kiểm soát từ sớm. Vì vậy, mỗi ổ dịch được phát hiện, khoanh vùng và xử lý kịp thời chính là một “đốm lửa” cần phải được dập tắt trước khi bùng phát. Sự chủ động của chính quyền, ngành chuyên môn cùng ý thức chấp hành của từng hộ chăn nuôi sẽ là yếu tố quan trọng để bảo vệ đàn vật nuôi và hạn chế thấp nhất thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

Mạnh Hùng