Người “giữ hồn” trống Đọi Tam

Trải qua hơn 1.000 năm hình thành và phát triển, làng trống Đọi Tam, xã Tiên Sơn, huyện Duy Tiên tỉnh Hà Nam (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) nổi tiếng là nơi hội tụ của những nghệ nhân làm trống tài ba, những người đã và đang góp phần gìn giữ, bảo tồn tinh hoa văn hóa Việt. Còn trên quê hương Đất Tổ, hơn 30 năm nay, bên ven đường xóm Ao Vèn, khu 15 xã Võ Miếu, vẫn có một người con quê Đọi Tam ngày ngày bền bỉ giữ lửa nghề làm trống quê nhà với ước mong giữ nghề. Ông là CCB Đinh Văn Chiến - người đã lập nghiệp ở Đất Tổ hơn ba thập kỷ bằng nghề làm trống gia truyền...

Ông Chiến cho biết: Nghề làm trống Đọi Tam đòi hỏi người thợ sự tinh tế và tỉ mỉ. Để sản xuất ra một chiếc trống hoàn thiện, bắt buộc phải trải qua ba công đoạn là làm da, tang trống và bưng trống.

Da làm trống phải là da trâu già, sau khi được xử lý kỹ thì tùy từng khu vực da của con trâu sẽ được thợ sử dụng làm trống cái hay trống con. Việc đo cắt phải cực kỳ tỉ mỉ, cẩn thận. Nghề này, sai một li, da đi một dặm.

Gỗ làm tang trống bắt buộc phải là gỗ mít già để tránh cong, vênh, nứt vỡ... Việc ghép mộng cho tang trống cũng được làm tỉ mỉ với độ chính xác cao để vừa khít, không có kẽ hở. Sau khi ghép tang trống, người thợ sẽ dùng sơn ta miết kín các khe nhỏ.

Bưng trống là công đoạn khó nhất của nghề. Không chỉ đơn giản là căng tròn tấm da trâu lên bề mặt trống rồi dùng đinh gỗ tre già đóng thủ công, việc bưng trống đòi hỏi người thợ phải có tai thính để thẩm định được tiếng trống một cách chuẩn xác nhất.

Theo ông Chiến, có một quy định từ lâu đời, đó là nghề làm trống chỉ được truyền cho con trai, không truyền cho con gái, con rể hay người ngoài nhằm giữ bí quyết của làng nghề không bị thất truyền, mai một.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây nghề làm trống Đọi Tam đã có những phát triển mang tính đột phá, với nhiều sản phẩm sáng tạo, phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của khách hàng với đủ các loại, từ trống dùng trong các đình chùa, trống chèo, trống trường... đến trống Trung thu phục vụ cho các em nhỏ. Ông Chiến đã bắt kịp với những thăng trầm của nghề, cần mẫn, bền bỉ tạo dựng thương hiệu trên vùng quê Đất Tổ.

Những sản phẩm xưởng trống chuẩn bị xuất bán ra thị trường có sự đa dạng về kích cỡ và mẫu mã. Mỗi sản phẩm là một tâm huyết của ông với nghề làm trống gia truyền của quê hương Đọi Tam.

Quốc Hội