Rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng chất gây ảo giác - Đừng đánh đổi sức khỏe chỉ vì sự tò mò

Trong những năm gần đây, việc sử dụng các chất gây ảo giác có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở một bộ phận thanh thiếu niên và người trẻ tuổi. Không ít người sử dụng các chất này vì tò mò, muốn tìm cảm giác mới lạ hoặc bị bạn bè rủ rê mà không lường trước được những hậu quả đối với sức khỏe. Thực tế, các chất gây ảo giác không chỉ làm thay đổi nhận thức trong thời gian ngắn mà còn có thể gây rối loạn tâm thần và hành vi kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người bệnh và gia đình.

Theo tài liệu, chất gây ảo giác (hallucinogens) là nhóm chất có khả năng làm thay đổi nhận thức, cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của người sử dụng. Sau khi dùng, người bệnh có thể xuất hiện các ảo giác về thị giác, thính giác, xúc giác hoặc cảm nhận sai lệch về không gian và thời gian. Một số chất thường gặp gồm LSD, nấm ảo giác (Psilocybin), một số chất tổng hợp khác như ketamine hoặc MDMA liều cao. Những chất này đều tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe tâm thần.

Người sử dụng chất gây ảo giác có thể xuất hiện nhiều biểu hiện bất thường về tâm thần và hành vi. Ban đầu, họ có thể nhìn thấy hoặc nghe thấy những điều không có thật, cảm nhận sai lệch về màu sắc, âm thanh hoặc thời gian. Sau đó là các biểu hiện lo âu, sợ hãi, hoang tưởng, mất kiểm soát cảm xúc, kích động hoặc có hành vi nguy hiểm đối với bản thân và người xung quanh. Một số trường hợp còn bị rối loạn nhận thức, mất định hướng, giảm trí nhớ, mất ngủ kéo dài, trầm cảm hoặc thu mình, xa lánh xã hội.

Việc sử dụng chất gây ảo giác với liều cao hoặc trong thời gian dài là nguyên nhân trực tiếp. Ngoài ra, tâm lý tò mò, mong muốn trải nghiệm cảm giác mới, áp lực từ bạn bè, môi trường sống thiếu lành mạnh, căng thẳng kéo dài hoặc tiền sử mắc các rối loạn tâm thần cũng góp phần làm tăng nguy cơ. Vì vậy, nâng cao nhận thức và xây dựng lối sống tích cực có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng ngừa.

Hậu quả của việc lạm dụng chất gây ảo giác không chỉ dừng lại ở các triệu chứng tâm thần. Người bệnh có thể bị tổn thương não, suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, rối loạn cảm xúc kéo dài và tăng nguy cơ tự làm hại bản thân. Đồng thời, việc học tập, lao động, các mối quan hệ gia đình và xã hội cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, tạo gánh nặng cho người thân và cộng đồng.

Để phòng ngừa những hậu quả đáng tiếc, mỗi người cần nói không với các chất gây ảo giác dưới mọi hình thức, không thử chỉ vì tò mò hoặc bị rủ rê. Khi bản thân hoặc người thân xuất hiện những biểu hiện bất thường về tâm lý sau khi sử dụng chất kích thích, cần nhanh chóng đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Thông tin liên hệ:

Trung tâm Điều dưỡng - Phục hồi chức năng tâm thần Việt Trì

Địa chỉ: Số 02, ngõ 2824 Đại lộ Hùng Vương, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ.

Đường dây nóng: 02103 955077.