Sản xuất cây đặc sản xen canh hiệu quả

Từ năm 2021, bà Nguyễn Thị Hương, thôn Núc Hạ, xã Tam Đảo, đã áp dụng khoa học kỹ thuật, trồng xen canh cây rau má dưới mặt luống cây nho Hạ đen đem lại hiệu quả kinh tế cao, được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến học hỏi kinh nghiệm cách làm. Mô hình đang được nhân rộng trên địa bàn vùng chân núi Tam Đảo

Trong khó khăn tìm hướng đi mới

Bà Nguyễn Thị Hương, 66 tuổi, ở thôn Núc Hạ, xã Tam Đảo (xã Hồ Sơn cũ) từng có thu nhập ổn định từ chăn nuôi lợn thịt. Tuy nhiên, đầu năm 2020, dịch COVID-19 bùng phát, giá lợn hơi giảm, đầu ra khó khăn khiến gia đình phải dừng chăn nuôi. Không muốn để 6 sào vườn bỏ hoang, bà bàn với gia đình tìm hướng chuyển đổi sản xuất.

Qua tìm hiểu trên mạng và tham quan thực tế các mô hình trồng nho Hạ đen tại Bắc Ninh, Thái Nguyên cùng một số địa phương, bà nhận thấy loại cây này phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng vùng chân núi Tam Đảo, có tiềm năng mang lại thu nhập cao.

Đầu tháng 2/2021, bà mạnh dạn đầu tư hơn 300 triệu đồng mua 900 gốc nho Hạ đen về trồng trên diện tích 6 sào vườn. Những ngày đầu, do thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật chăm sóc, cây sinh trưởng chậm, một số cây bị héo, chết. Không nản lòng, bà tiếp tục tìm hiểu quy trình chăm sóc, điều chỉnh việc tưới nước, bón phân theo từng giai đoạn phát triển của cây.

Theo kinh nghiệm của các hộ trồng nho, chi phí đầu tư ban đầu khoảng 40-50 triệu đồng/sào, trong khi cây có thể cho thu hoạch từ 10-15 năm, mỗi năm hai vụ. Nếu thời tiết thuận lợi, ít sâu bệnh, mỗi sào có thể cho lãi từ 10-15 triệu đồng/năm, cao hơn nhiều so với trồng lúa.

Bà Nguyễn Thị Hương bên vườn nho Hạ đen trồng xen canh rau má, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Xen canh tăng giá trị sản xuất

Nhờ kiên trì áp dụng quy trình kỹ thuật, vườn nho Hạ đen của gia đình bà Hương dần sinh trưởng tốt, cho quả to, mọng nước, mẫu mã đẹp. Ngay vụ đầu tiên, vườn nho thu hoạch hơn 1 tấn quả, bán với giá hơn 30.000 đồng/kg. Sản phẩm được thương lái thu mua tại vườn, giúp gia đình có thêm động lực tiếp tục đầu tư sản xuất.

Nhận thấy nhu cầu tham quan, trải nghiệm vườn cây ăn quả, bà chủ động quảng bá trên các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook, TikTok, thu hút khách đến tham quan, mua nho trực tiếp tại vườn.

Năm 2022, tận dụng diện tích đất dưới gốc nho, bà trồng xen canh rau má nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Rau má dễ trồng, có thể thu hoạch làm thực phẩm, đồ uống giải khát, được bán với giá từ 30.000-35.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu hàng chục triệu đồng mỗi năm.

Việc kết hợp trồng nho, rau má và phát triển du lịch trải nghiệm giúp gia đình bà đa dạng hóa sản phẩm, tăng nguồn thu trên cùng diện tích canh tác. Năm 2026, gia đình dự kiến đạt doanh thu từ 300-350 triệu đồng, cùng với đó, mô hình còn tạo việc làm thời vụ cho 4 lao động, với thu nhập bình quân từ 6-7,5 triệu đồng/người/tháng. Sau hơn 5 năm triển khai mô hình trồng nho Hạ đen xem canh rau má dưới gốc kết hợp trải nghiệm du lịch của gia đình bà Hương cho thấy hiệu quả kinh tế cao trên đồng đất dốc của Tam Đảo.

Lan tỏa cách làm hiệu quả

Ông Trần Quốc Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Tam Đảo cho biết, mô hình của gia đình bà Nguyễn Thị Hương đã thu hút nhiều người dân trong và ngoài tỉnh đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Đây là hướng sản xuất góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa.

Gia đình bà Hương là một trong những hộ tiêu biểu trong việc mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tìm tòi hướng sản xuất mới và khai thác hiệu quả diện tích đất canh tác. Mô hình không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho gia đình mà còn góp phần lan tỏa tinh thần chủ động đổi mới tư duy, cách làm trong phát triển kinh tế hộ.

Bà Nguyễn Thị Hương ươm dưa lê Hàn Quốc giống cao sản.

Từ hiệu quả bước đầu, mô hình trồng cây đặc sản xen canh gợi mở hướng phát triển nông nghiệp gắn với trải nghiệm tại địa phương. Nếu được tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và tổ chức sản xuất phù hợp, cách làm này sẽ góp phần khai thác lợi thế vùng chân núi Tam Đảo, nâng cao thu nhập cho người dân, đóng góp vào mục tiêu xây dựng nông thôn mới nâng cao.

Xuân Hùng