Tác động từ biến động giá xăng dầu, vật liệu xây dựng

Giá xăng dầu và vật liệu xây dựng biến động, gây sức ép lớn lên thị trường xây dựng trong tỉnh, khiến nhiều nhà thầu, người dân bị ảnh hưởng.

Nhà thầu thi công hoàn trả mặt đường thuộc phường Hoà Bình.

Những ngày đầu tháng 4, tương tự trên cả nước, thị trường xây dựng trên địa bàn tỉnh đối mặt với nhiều thách thức khi giá xăng dầu và hàng loạt nguyên vật liệu tăng mạnh. Từ thép, xi măng đến cát, đá đều đồng loạt điều chỉnh giá, kéo theo chi phí xây dựng đội lên đáng kể.

Tìm hiểu tại khu vực phía Nam của tỉnh, tác động này càng rõ rệt. Đây vốn là vùng còn nhiều khó khăn về kinh tế, thu nhập người dân chưa cao, nên chỉ một biến động nhỏ về giá cũng khiến nhiều kế hoạch xây dựng bị đảo lộn.

Sức mua vật liệu xây dựng ở khu vực Hoà Bình giảm so với cùng kỳ năm trước.

Theo khảo sát trên thị trường, từ cuối năm 2025 đến nay, giá nhiều loại vật liệu xây dựng đã tăng đáng kể. Giá thép xây dựng hiện dao động khoảng 16.900 - 17.500 đồng/kg, tăng khoảng 1.500 - 2.000 đồng/kg so với đầu năm. Tính theo tấn, mức giá phổ biến khoảng 16 - 17 triệu đồng/tấn.

Xi măng cũng không nằm ngoài xu hướng này. Một số doanh nghiệp đã điều chỉnh tăng khoảng 100.000 đồng/tấn từ tháng 3/2026 do chi phí sản xuất tăng. Trong khi đó, giá cát, đá xây dựng tăng từ 20 - 50% so với đầu năm.

Đáng chú ý, giá xăng dầu - yếu tố đầu vào quan trọng của ngành xây dựng tăng cao khiến chi phí vận chuyển vật liệu xây dựng và vận hành máy móc tăng mạnh.

Trước áp lực chi phí đầu vào leo thang, nhiều doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn gặp khó, không dám triển khai dự án mới hoặc buộc phải giãn tiến độ thi công. Không chỉ vật liệu xây dựng, chi phí vận chuyển, nhân công cũng đồng loạt tăng theo, khiến bài toán tài chính của doanh nghiệp càng khó khăn.

Theo phản ánh của một doanh nghiệp trên địa bàn phường Hòa Bình, tổng chi phí xây dựng các công trình dân dụng hiện đã tăng từ 10 - 20% so với đầu năm. Những doanh nghiệp đang thi công và chủ động được nguồn nguyên vật liệu xây dựng phần nào giảm bớt áp lực chi phí. Tuy nhiên, số này không nhiều, bởi phần lớn doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào nguồn cung từ thị trường.

Trong khi đó, các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào xăng dầu thậm chí còn đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Thực tế, có những doanh nghiệp làm đường giao thông với gói thầu khoảng 4 tỷ đồng, so với giá xăng dầu như hiện nay thì phát sinh thêm từ 400 - 500 triệu đồng. Khoản chi phí đội lên này không nằm trong dự toán ban đầu, khiến doanh nghiệp gần như không còn lợi nhuận.

Ông Nguyễn Văn Thắng - Giám đốc một doanh nghiệp xây dựng tại xã Đà Bắc cho biết: “Một số công trình chúng tôi ký hợp đồng từ năm ngoái, nhưng đến nay giá vật liệu tăng khiến chi phí phát sinh khá lớn, trong đó có những gói thầu thi công cầm chắc khoản lỗ”.

Không ít doanh nghiệp rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”, nếu tiếp tục thi công thì lỗ, còn dừng lại thì vi phạm hợp đồng. Tại phường Hòa Bình, anh Trần Minh Đức - đại diện một doanh nghiệp xây dựng cho biết: “Trong bối cảnh hiện nay, chúng tôi phải tạm dừng đấu thầu một số dự án, đặc biệt là các công trình dân dụng, để chờ cập nhật đơn giá mới. Với đơn giá hiện nay nếu thi công thì thua lỗ”.

Giá vật liệu tăng cao cũng tác động đến người dân. Chị Bùi Thị Lan, người dân phường Kỳ Sơn, chia sẻ: “Gia đình tôi dự tính xây nhà 2 tầng nhỏ với kinh phí khoảng 800 triệu đồng. Nhưng sau khi tham khảo giá vật liệu và nhân công, tổng chi phí tăng lên gần 1 tỷ đồng nên đành hoãn”.

Số ít hộ dân phường Hoà Bình đang chật vật xây nhà trong khi giá nguyên vật liệu xây dựng tăng.

Nhiều chủ cửa hàng vật liệu xây dựng trên địa bàn phường Hoà Bình cho biết, sức mua giảm rõ rệt; lượng tiêu thụ ước tính giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái. Trong bối cảnh giá biến động, tâm lý chung của người dân là nghe ngóng, chờ giá ổn định rồi mới quyết định xây dựng.

Theo anh Nguyễn Bình Minh - chỉ huy trưởng công trình thuộc Tổng Công ty Đầu tư Phát triển hạ tầng Đô thị UDIC hiện đang triển khai gói thầu trên 100 tỷ trên địa bàn phường Hoà Bình, chi phí vận chuyển và năng lượng đang là yếu tố “neo giá” vật liệu xây dựng ở mức cao. Giá thép đặc biệt nhạy cảm với chi phí đầu vào, trong khi xi măng chịu tác động lớn từ nhiên liệu sản xuất.

Trước thực trạng trên, nhiều doanh nghiệp mong muốn có cơ chế điều chỉnh giá linh hoạt hơn trong hợp đồng xây dựng, đặc biệt với các công trình sử dụng vốn Nhà nước. Về phía các chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động ký hợp đồng mua vật liệu sớm, đa dạng nguồn cung và theo dõi sát diễn biến thị trường, hạn chế tối đa rủi ro, chi phí phát sinh từ khâu vận chuyển...

Hồng Trung