Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, phát triển sản phẩm chủ lực

Từ sản xuất nhỏ lẻ, dựa nhiều vào kinh nghiệm truyền thống, nông nghiệp Phú Thọ dần chuyển sang sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng. Việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi có lợi thế, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, mở rộng liên kết tiêu thụ đang tạo động lực để các sản phẩm chủ lực khẳng định vị thế trên thị trường.

Chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa

Với lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu, sự đa dạng của các vùng sinh thái, Phú Thọ có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp hàng hóa. Từ vùng chè, bưởi, chuối, rau an toàn đến các vùng lúa chất lượng cao, cây đặc sản, chăn nuôi, thủy sản, mỗi địa phương từng bước xác định hướng phát triển phù hợp, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường. Đây là cơ sở quan trọng để ngành Nông nghiệp cơ cấu lại sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh. Các địa phương chú trọng tổ chức sản xuất theo quy trình an toàn; tăng cường cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và nâng cao khả năng bảo quản, chế biến nông sản. Cùng với đó, việc hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, phát triển hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác, liên kết với doanh nghiệp... từng bước khắc phục tình trạng sản xuất phân tán, thiếu ổn định.

Sản phẩm trà lá sen của Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh Liên Hoa Chi (xã Phùng Nguyên) đã tạo được chỗ đứng trên thị trường, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương.

Một trong những hướng đi nổi bật là phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 571 sản phẩm OCOP của 343 chủ thể có giấy chứng nhận còn hiệu lực, trong đó có 478 sản phẩm 3 sao, 84 sản phẩm 4 sao, 9 sản phẩm 5 sao. Chương trình không chỉ khuyến khích phát triển sản phẩm mới mà còn thúc đẩy các chủ thể cải tiến quy trình sản xuất, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.

Từ những kết quả bước đầu, yêu cầu đặt ra là tiếp tục chuyển từ phát triển sản phẩm theo số lượng sang chú trọng chất lượng, tính ổn định, khả năng cạnh tranh. Mỗi sản phẩm chủ lực cần có vùng nguyên liệu phù hợp, quy trình sản xuất thống nhất, chủ thể chịu trách nhiệm về chất lượng và phương án tiêu thụ rõ ràng. Khi những yếu tố này được kết nối đồng bộ, nông sản địa phương mới có thể tạo dựng uy tín lâu dài, mang lại giá trị kinh tế bền vững cho người sản xuất.

Nâng giá trị nông sản

Tại xã Bằng Luân, cây bưởi và cây chè là những sản phẩm có thế mạnh, gắn bó với đời sống của nhiều hộ dân. Địa phương có gần 800ha bưởi và hơn 500ha chè, với 9 mã số vùng trồng (6 mã số vùng bưởi, 3 mã số vùng chè), trong đó có những vùng sản xuất phục vụ xuất khẩu sang thị trường Nga và Hoa Kỳ. Việc hình thành vùng trồng được quản lý theo quy trình không chỉ tạo điều kiện kiểm soát chất lượng, mà còn giúp nâng cao khả năng tiếp cận những thị trường có yêu cầu nghiêm ngặt.

Đối với HTX Dịch vụ sản xuất và kinh doanh bưởi đặc sản xã Bằng Luân, việc tổ chức sản xuất theo hướng hàng hóa là giải pháp quan trọng để giữ vững chất lượng và phát triển thương hiệu. Hiện HTX có 3 mã số vùng trồng, trong đó 2 mã số phục vụ xuất khẩu. Thông qua hướng dẫn kỹ thuật, quản lý quy trình chăm sóc và thu hoạch, các thành viên từng bước nâng cao tính đồng đều của sản phẩm, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc.

Ở lĩnh vực rau an toàn, HTX Nông nghiệp Trường Thịnh, phường Phong Châu là mô hình cho thấy vai trò của tổ chức sản xuất tập thể. Sau hơn 15 năm hoạt động, HTX có 60 thành viên, tổ chức sản xuất rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP trên diện tích khoảng 40ha. Bên cạnh sản xuất, HTX chú trọng kết nối với các đơn vị như HTX Rau an toàn Đỗ Xuyên ở xã Liên Minh, các HTX tại xã Phùng Nguyên và xã Tu Vũ để tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Trong điều kiện nhu cầu thị trường ngày càng quan tâm đến chất lượng và an toàn thực phẩm, việc tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn giúp các hộ thành viên từng bước thay đổi phương thức canh tác, chú trọng sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định, ghi chép quá trình sản xuất và bảo đảm thời gian cách ly đối với thuốc bảo vệ thực vật. Liên kết giữa các HTX cũng tạo điều kiện trao đổi kinh nghiệm, bổ sung nguồn hàng và nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng khi nhu cầu tiêu thụ tăng.

Cùng với cây trồng, lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp cũng có nhiều dư địa phát triển theo hướng hàng hóa. Điểm chung của các hướng đi này là phải dựa trên lợi thế từng vùng, tổ chức sản xuất có kế hoạch, từng bước hình thành chuỗi liên kết từ nguyên liệu đến tiêu thụ.

Theo định hướng, tỉnh tiếp tục ưu tiên phát triển nông nghiệp tuần hoàn, tích hợp đa giá trị đối với các sản phẩm chủ lực, đặc sản, gắn với xây dựng sản phẩm OCOP và du lịch nông nghiệp, nông thôn. Trong đó, các nhóm sản phẩm như lúa chất lượng cao, chè, cây ăn quả có múi, rau xanh, vật nuôi đặc sản, thủy sản và gỗ rừng trồng được xác định có tiềm năng phát triển theo hướng nâng cao giá trị. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, giảm phát thải cũng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, phát triển sản phẩm chủ lực không chỉ là nâng sản lượng hay tăng số sản phẩm được công nhận OCOP, mà quan trọng hơn là tạo ra những mặt hàng có chất lượng ổn định, thị trường tiêu thụ bền vững và giá trị gia tăng cao. Khi người nông dân được tham gia vào chuỗi sản xuất có tổ chức, HTX phát huy vai trò kết nối, doanh nghiệp đồng hành trong chế biến và tiêu thụ, nông nghiệp Phú Thọ sẽ có thêm động lực phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Hoàng Hương