Cần quan tâm tu bổ, tôn tạo các di tích ở Bản Nguyên

Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn xã Bản Nguyên đã trở thành nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống, là không gian sinh hoạt tín ngưỡng, giáo dục truyền thống, gắn kết cộng đồng. Tuy nhiên, theo thời gian, nhiều công trình xuống cấp nghiêm trọng, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đầu tư tu bổ, tôn tạo nhằm bảo tồn di sản.

Đoàn công tác khảo sát thực tế, đánh giá hiện trạng di tích lịch sử - văn hoá Đền Quỳnh Lâm ở xã Bản Nguyên.

Xã Bản Nguyên hiện có 3 di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh cần được ưu tiên đầu tư tu bổ trong giai đoạn 2026 - 2030 gồm đền Quỳnh Lâm, chùa Kim Long và chùa Bồ Đề. Đây đều là những công trình có giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người dân địa phương. Mỗi di tích mang trong mình những dấu ấn lịch sử riêng. Đền Quỳnh Lâm là nơi thờ ông Thi Bằng và nữ tướng Xuân Nương thời Hai Bà Trưng, đồng thời là nơi diễn ra nhiều nghi lễ truyền thống, góp phần giáo dục đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ. Chùa Kim Long được xây dựng từ khoảng giữa thế kỷ XIX, là trung tâm sinh hoạt Phật giáo và văn hóa cộng đồng của người dân địa phương. Chùa Bồ Đề cũng là công trình gắn bó lâu đời với đời sống tín ngưỡng của Nhân dân, lưu giữ nhiều dấu tích về quá trình hình thành, biến đổi qua các giai đoạn lịch sử.

Không chỉ có giá trị lịch sử, các di tích còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng thường xuyên, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống, củng cố tinh thần đoàn kết cộng đồng. Những ngày lễ hội, ngày sóc vọng hay các dịp đầu Xuân, đông đảo người dân đều tìm về các di tích để dâng hương, cầu bình an, tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống. Vì vậy, việc bảo tồn các di tích nhằm gìn giữ công trình kiến trúc và không gian văn hóa của cộng đồng.

Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế cho thấy cả 3 di tích đều đang trong tình trạng xuống cấp ở nhiều hạng mục. Đối với chùa Bồ Đề có diện tích gần 638m2, tòa Tam bảo đã suy giảm khả năng chịu lực; hệ thống mái bị mối mọt, hư hỏng; tường, cửa xuất hiện nhiều vết nứt; nhiều hạng mục phụ trợ còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu bảo tồn cũng như phục vụ sinh hoạt tín ngưỡng. Với diện tích gần 2.600m2, chùa Kim Long được tu bổ lần gần nhất vào năm 1985. Sau hơn 40 năm, nhiều hạng mục đã xuống cấp nghiêm trọng. Hệ mái, đặc biệt khu vực Tam quan tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn; nền và sân chùa thường xuyên ngập úng vào mùa mưa; hệ thống đồ thờ, hiện vật cùng các công trình phụ trợ đã cũ, ảnh hưởng đến việc thực hành tín ngưỡng cũng như công tác bảo tồn di tích. Trong khi đó, đền Quỳnh Lâm - di tích có lịch sử gần 400 năm cũng đang đối mặt với nhiều nguy cơ xuống cấp. Kết cấu chịu lực không còn bảo đảm; hệ thống mái tại đền Đức Ông và đền Mẫu bị mối mọt; tường xuất hiện nhiều vết nứt...

Mới đây, Đoàn công tác của Hội đồng đánh giá di tích xếp hạng trên địa bàn tỉnh do đồng chí Lê Công Luận - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo làm Trưởng đoàn đã trực tiếp khảo sát hiện trạng các di tích trên địa bàn xã. Qua kiểm tra thực tế, đoàn đánh giá cả 3 di tích đều có giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng quan trọng, gắn với đời sống tinh thần của cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, nhiều hạng mục đang xuống cấp, nếu không được quan tâm tu bổ, tôn tạo kịp thời sẽ ảnh hưởng đến an toàn công trình và nguy cơ làm mai một các giá trị di sản. Do đó, chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn hoàn thiện hồ sơ hiện trạng, ưu tiên các hạng mục xuống cấp nghiêm trọng để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ đầu tư theo cơ chế bảo tồn các di tích lịch sử đã được xếp hạng giai đoạn 2026 - 2030.

Việc quan tâm đầu tư đúng mức các di tích lịch sử văn hoá đã được xếp hạng trên địa bàn xã Bản Nguyên sẽ góp phần giáo dục truyền thống, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân, đồng thời tạo tiền đề để phát triển du lịch văn hóa cũng như gìn giữ những giá trị di sản quý báu cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Hồng Nhung