Gìn giữ nét xưa, kiến tạo diện mạo mới ở Vĩnh Phú

Nằm ở phía Đông của tỉnh, sau sáp nhập địa giới hành chính, xã Vĩnh Phú đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ với diện tích gần 35km², dân số gần 50 nghìn người. Trên nền tảng văn hóa truyền thống, địa phương đang từng bước kiến tạo diện mạo nông thôn hiện đại, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số, tạo động lực phát triển bền vững.

Anh Trần Văn Trọng (bên phải) - chủ cơ sở rèn Lý Nhân tiên phong đưa sản phẩm làng nghề truyền thống lên các sàn thương mại điện tử.

Sức sống ngàn năm của làng nghề cổ

Vĩnh Phú tự hào sở hữu 6 làng nghề và nghề truyền thống danh tiếng, từ nghề mộc Bích Chu, Thủ Độ, Vân Giang, Vân Hà đến nghề rèn Bàn Mạch, nghề bún Tân An. Về Bích Chu những ngày này, hương gỗ lim, dổi, mun hòa trong tiếng đục, đẽo rộn ràng của làng mộc hơn 400 năm tuổi. Từ 8 người thợ cả dừng chân lập nghiệp thuở xưa, mạch nguồn tinh hoa đã trao truyền qua nhiều thế hệ.

Nghệ nhân trẻ tuổi nhất làng mộc Bích Chu - anh Phùng Văn Huy chia sẻ: “Nghề mộc không đơn thuần tạo ra vật dụng dân sinh, mà là kết tinh văn hóa ngàn đời của cha ông. Thế hệ thợ trẻ hôm nay phải giữ được kỹ thuật chạm khắc tinh xảo, phục dựng nguyên vẹn các công trình di sản, sập gụ, tượng thờ, nhưng cũng phải đổi mới mẫu mã, cập nhật xu hướng thẩm mỹ hiện đại để sản phẩm Bích Chu tự tin cạnh tranh trên thị trường”.

Nếu Bích Chu trầm lắng, cầu kỳ từng thớ gỗ thì Bàn Mạch lại sôi động với ánh lửa đỏ và nhịp búa đập hối hả. Tại Hợp tác xã (HTX) Rèn Thanh niên, bước chuyển tư duy thể hiện rõ nét khi đơn vị tiên phong thay thế lò than truyền thống bằng lò nung cao tần và máy búa hiện đại, giải quyết triệt để vấn đề khói bụi, tiếng ồn tại khu dân cư. Những người thợ rèn vốn gắn bó với lửa đỏ nay đã thuần thục ứng dụng thương mại điện tử, tự tin livestream giới thiệu sản phẩm và chốt đơn trên các nền tảng số.

Ông Phùng Văn Đô - Giám đốc HTX Rèn Thanh niên khẳng định: “Áp dụng công nghệ vào tôi rèn giúp năng suất tăng gấp nhiều lần, dao làm ra vừa sắc ngọt vừa bền. Bộ dao bếp 8 sản phẩm của HTX đã khẳng định chất lượng khi đạt chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia năm 2023 và OCOP 3 sao. Hiện HTX tạo việc làm ổn định cho 12 lao động với mức thu nhập bình quân 9 - 15 triệu đồng/người/tháng, doanh thu mỗi năm vượt 3 tỷ đồng. Đó là minh chứng sống động rằng giữ nghề truyền thống vẫn có thể làm giàu nếu biết làm chủ và ứng dụng công nghệ mới”.

Đến nay, toàn xã có 13 sản phẩm OCOP được công nhận, góp phần nâng tầm giá trị kinh tế của các nghề nông thôn. Ở Vĩnh Phú, truyền thống nghề không bị lãng quên mà đang được tiếp nối và phát triển theo cách mới, bằng bàn tay khéo léo và tư duy thị trường nhạy bén, năng động của người dân.

Chuyển đổi số, bứt phá tương lai

Gìn giữ cốt cách làng nghề là “gốc”, kiến tạo hạ tầng, cải cách hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số chính là “ngọn”, tạo động lực để Vĩnh Phú bứt phá vươn lên. Bám sát tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tỉnh ủy Phú Thọ, Đảng ủy, chính quyền xã Vĩnh Phú đã vận hành linh hoạt mô hình chính quyền địa phương tinh gọn, gắn với phương châm hành động “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ hiệu quả”.

Đến tháng 8 năm 2026, toàn bộ 50 nhiệm vụ được cấp trên giao qua hai giai đoạn trên Hệ thống theo dõi Nghị quyết được xã hoàn thành đúng hạn, đạt 100%. Tỷ lệ xử lý công việc trên môi trường điện tử đạt 100%, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến đạt 100%, toàn trình đạt 90,36%, thanh toán trực tuyến và số hóa hồ sơ đạt 100%. Chỉ số hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt điểm tuyệt đối 18/18, minh chứng cho sự minh bạch, chuyên nghiệp của bộ máy hành chính cơ sở.

Sức sống số đã thẩm thấu vào từng nếp nhà thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, mạng lưới “Đại sứ số” và mô hình “Gia đình số”. Lực lượng công an, y tế, các tổ công nghệ số cộng đồng đã kiên trì đến từng khu dân cư hướng dẫn hàng nghìn lượt người dân kích hoạt hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID, nhận trợ cấp an sinh xã hội và thanh toán không dùng tiền mặt. Các trường học đồng loạt ứng dụng học bạ số; camera an ninh phủ khắp các tuyến đường thôn xóm, góp phần đảm bảo an ninh trật tự.

Xưởng sản xuất mộc của nghệ nhân Phùng Văn Dích tạo việc làm cho hơn 20 lao động địa phương với thu nhập từ 15 - 20 triệu đồng/người/tháng.

Về định hướng phát triển lâu dài, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phú Lê Hồng Hải cho biết, thách thức lớn nhất của các làng nghề hiện nay là không gian sản xuất chật hẹp, đan xen trong khu dân cư và yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường. Đảng bộ, chính quyền xã xác định đẩy nhanh quy hoạch Cụm công nghiệp Vĩnh Phú với quy mô 50ha để tạo quỹ đất sạch, thu hút đầu tư, từng bước di dời các cơ sở mộc, rèn ra khỏi vùng dân sinh tập trung. Đồng thời, địa phương hỗ trợ vốn, đẩy nhanh chuyển đổi số, đào tạo nghề, hướng tới phát triển bền vững gắn với an sinh và bảo vệ cảnh quan môi trường sống.

Từ những làng nghề hơn 400 năm tuổi đến nhịp sống số hôm nay, Vĩnh Phú đang viết tiếp câu chuyện phát triển trên nền tảng truyền thống và sức mạnh công nghệ. Gìn giữ nét xưa, kiến tạo diện mạo mới, Đảng bộ và Nhân dân xã Vĩnh Phú đang chung sức dựng xây quê hương Đất Tổ ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Ngọc Thắng