Chuyện ở “ngôi làng thông minh” xứng đáng là “chốn để về, nơi đáng sống”

Làng Nam Nhạc - ngôi làng sạch đẹp, trù phú nằm ven sông Hồng không chỉ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa mà còn là điểm sáng trong xây dựng khu dân cư thông minh của tỉnh. Với tinh thần đoàn kết và sự đồng lòng của người dân, nơi đây đang từng bước trở thành “chốn để về, nơi đáng sống” đúng nghĩa.

Ngôi làng giàu truyền thống

Từ những năm 1980, làng Nam Nhạc đã nổi tiếng là làng quê kiểu mẫu của tỉnh Vĩnh Phú (cũ) với hình ảnh “nhà ngói, sân gạch, giếng khơi”. Khi đó, làng chỉ có vài chục hộ, chủ yếu sống bằng nông nghiệp nhưng luôn giữ gìn nếp sống chăm chỉ và truyền thống hiếu học. “Bây giờ làng có 130 hộ gia đình nhưng hiện chỉ còn vài ba hộ làm nông và chúng tôi đã không còn hộ nghèo” - ông Trịnh Văn Khoa - Phó Bí thư chi bộ, Trưởng khu 5, xã Bản Nguyên phấn khởi thông tin.

Nhiều năm qua, cùng với bám làng, phần lớn thanh niên đã chuyển hướng đi làm tại các khu công nghiệp, đi xuất khẩu lao động... nên đời sống ngày càng thay đổi, làm cho bộ mặt nông thôn khang trang, hiện đại rõ nét từng ngày.

Hưởng ứng chương trình xây dựng nông thôn mới, từ năm 2012, người dân Nam Nhạc đã tự nguyện lùi rào hiến đất, đóng góp kinh phí để bê tông hóa đường làng, xây dựng cổng làng, nhà văn hóa và nhiều công trình hạ tầng thiết yếu. Tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm” được phát huy mạnh mẽ, có sự chung tay của cả những người con xa quê.

Làng Nam Nhạc hôm nay có diện mạo khang trang, đời sống của người dân ngày càng thay đổi, văn minh.

Phát huy tinh thần đoàn kết, cả làng lại đóng góp thảm nhựa đường làng và chỉnh trang bộ mặt thôn... Từ phong trào, một tuyến đường nhựa mới đã trải khắp làng cùng hệ thống chiếu sáng hiện đại được đưa vào sử dụng. Nhằm nâng cao đời sống một cách rõ nét, nhà nhà nhắc nhau cùng làm đường hoa, vệ sinh hằng ngày, hướng dẫn trên nhóm Zalo cách phân loại và thu gom rác thải, nhắc nhở ý thức dừng đỗ xe, đồng thời cập nhật thông tin của làng... Cuối năm 2023, khi sáp nhập thành khu 5, Nam Nhạc tiếp tục được tuyên dương khi chung sức đạt chuẩn khu dân cư nông thôn mới thông minh.

Theo tài liệu “Đỉnh khiết Đại Việt lịch triều đăng khoa lục” do Trung tâm hoạt động VHKH Văn miếu - Quốc Tử Giám cung cấp, cụ Thám hoa Nguyễn Như Thức (Khoa bảng năm 1499 thời Hậu Lê, đời vua Lê Hiến Tông) làm chức quan Tham chưởng Hàn lâm viện sự là cụ Tổ của dòng họ Nguyễn làng Nam Nhạc và tại Văn miếu Quốc Tử Giám Hà Nội hiện còn bia đá vinh danh tiến sĩ. Làng cũng chính là quê hương của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Như Trang (truy tặng năm 2014), một cán bộ tiểu đoàn xuất sắc trong đoàn quân Tây Tiến năm xưa, tác giả bài hát nổi tiếng “Trấn biên cương” từng được xem là ca khúc biểu tượng của những người lính biên phòng.

Trưởng khu Trịnh Văn Khoa thông tin: Tự hào là ngôi làng có truyền thống lịch sử văn hóa, các thế hệ con em chúng tôi nối tiếp lên đường, góp người chiến đấu, đắp đê trị thuỷ, thồ gạo hoả tuyến, ghi tên sử đỏ trong các cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc và bảo vệ biên giới phía Bắc. Khu dân cư số 5 luôn có mức quỹ 60 triệu đồng hằng năm dành cho thăm hỏi, tặng quà gia đình liệt sĩ, thương binh, người cao tuổi và hoàn toàn do con em đóng góp. Quỹ Khuyến học được duy trì, bổ sung nhiều năm, kịp thời khích lệ con cháu hiếu học, nhất là chúc mừng động viên các em đỗ đại học (khoảng 15-17 học sinh đỗ đại học hằng năm) kể cả những gia đình xa quê mà có con em học giỏi, đỗ đạt.

Chung sức xây “làng thông minh”

Nuôi dưỡng niềm tự hào về quê hương, tổ công tác thường trực và ban vận động gồm Bí thư Chi bộ, Trưởng khu, Trưởng ban công tác Mặt trận và các chi hội, đoàn thể luôn rõ từng nhiệm vụ, nhiệt tình, nhất là khi “làng có việc”. Tuyên truyền hoặc phát đi thông báo trên các nhóm Zalo luôn là nội dung đã được thống nhất chung.

“Mới đây, khi khu xây dựng nhà văn hóa mới, chúng tôi chỉ huy động nguồn lực trong thời gian ngắn, người dân đã đóng góp gần 1 tỷ đồng. Hay như khi làm một con đường giao thông nội đồng dài khoảng 300m, các gia đình và doanh nghiệp đã góp ngay 530 triệu đồng. Việc huy động nguồn lực nhanh chóng, hiệu quả xuất phát từ sự tin tưởng, đồng lòng và cách làm công khai, minh bạch của Tổ công tác và Ban vận động” - Trưởng khu Trịnh Văn Khoa thông tin thêm.

Đời sống văn hóa, tinh thần cũng được chú trọng phát triển. Các câu lạc bộ hát Xoan, dân vũ, dưỡng sinh, thể thao... hoạt động sôi nổi. Mỗi buổi chiều, câu lạc bộ bóng chuyền hơi nam và nữ thi đấu náo nhiệt ngay cạnh cổng làng trong không khí tưng bừng.

Các phong trào văn hóa, thể thao của người dân làng Nam Nhạc sôi nổi, nâng cao đời sống tinh thần.

Đặc biệt, ứng dụng công nghệ số đã trở thành điểm nhấn nổi bật của “làng thông minh” Nam Nhạc. Hiện nay, hệ thống camera an ninh được lắp đặt dọc đường làng, kết nối với lực lượng công an. Ngõ nào cũng có hệ thống đèn led chiếu sáng bật tắt tự động, một mô hình “làng lên phố” sạch đẹp, an bình khi nhà có số, ngõ có tên và việc đóng góp, trao đổi thông tin đều được thực hiện qua điện thoại thông minh.

“Con em công tác xa khi về luôn khẳng định làng Nam Nhạc là ‘chốn để về, nơi đáng sống’ mà không phải nơi nào cũng có” - ông Phạm Hữu Thành, Bí thư Chi bộ Khu 5 mở điện thoại cho chúng tôi xem những hình ảnh và tin nhắn góp ý khi có một chiếc xe của ai đó dừng đỗ chưa đúng nội quy. Theo ông, phần lớn người dân đã thạo quét mã QR thanh toán, ship hàng và những gia đình còn làm nông đã ứng dụng số vào sản xuất, chăm sóc, tiêu thụ rau quả...

Từ những nỗ lực không ngừng, liên tục nhiều năm, làng Nam Nhạc là đại diện tiêu biểu trong danh sách Khu dân cư hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của xã Cao Xá cũ (nay là xã Bản Nguyên).

“Cả xã có 41 khu dân cư, hầu hết đều đã đạt tiêu chí rất cao về hạ tầng giao thông, thiết chế văn hóa, bảo hiểm y tế, phủ sóng internet, thu nhập sản xuất, an ninh trật tự, chấp hành pháp luật và chính sách. Đối với làng Nam Nhạc, giờ là khu 5 là một điểm sáng đã góp sức cho toàn xã hoàn thiện chính quyền điện tử. Mong rằng khu nào cũng được như khu 5, làng nào cũng ‘theo được’ làng Nam Nhạc” - Chủ tịch UBND xã Bản Nguyên Ngô Đức Sáu nhấn mạnh.

Với những thành quả đạt được, Nam Nhạc xứng đáng là hình mẫu tiêu biểu để nhân rộng, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh. Đây thực sự là “chốn để về, nơi đáng sống” của mỗi người con xa quê.

Minh Tự