Đậm đà rau sắn muối chua

Mỗi vùng quê đều có một món ăn để nhớ. Với người Phú Thọ, cùng với cọ ỏm, cá thính hay thịt chua... thì rau sắn muối chua luôn là hương vị khó quên. Chỉ từ những búp lá sắn non bình dị, qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ trung du cùng thời gian lên men tự nhiên, món ăn dân dã ấy đã trở thành nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực Đất Tổ.

Vào đầu mùa hè, khi những cơn mưa đầu hạ tưới mát triền đồi, cây sắn lại bật lên những ngọn non xanh mướt. Đây cũng là thời điểm người dân bắt đầu hái rau để muối. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ ngay từ khâu chọn nguyên liệu. Không phải giống sắn nào cũng cho lá ngon. Người dân thường chọn sắn nếp, hay còn gọi là sắn ta, có lá xanh, ít nhựa và vị ngọt bùi. Những búp non vừa nhú, còn phủ lớp phấn mịn là phần ngon nhất.

Ở Trạm Thản, khi muối rau sắn thường thêm vài lát măng tươi.

Rau được hái hoàn toàn bằng tay, chỉ lấy những ngọn đạt tiêu chuẩn để khi chế biến vẫn giữ được độ giòn và vị ngọt. Sau khi thu hái, rau được nhặt bớt lá già, rửa sạch rồi vò thật kỹ để loại bỏ nhựa. Đây là công đoạn quyết định chất lượng món ăn, bởi nếu vò chưa kỹ, rau sẽ còn vị chát; vò quá mạnh lại làm rau nát, mất độ giòn.

Chị Tạ Thị Tâm, ở thôn Đại Thắng, xã Trạm Thản cho biết, người làm rau sắn phải có kinh nghiệm từ khâu vò rau đến pha nước muối. Rau sau khi vò được rửa nhiều lần cho đến khi nước trong, rồi trộn với lượng muối vừa đủ trước khi xếp vào vại hoặc bình để ủ từ 3-5 ngày, tùy vào thời tiết. Ít muối, rau dễ nổi váng; nhiều muối, món canh sẽ mất đi vị chua thanh đặc trưng.

Đặc sản rau sắn muối chua Phú Thọ.

Khi mở nắp vại, hương thơm dịu nhẹ của rau lên men lan tỏa. Rau chuyển sang màu vàng xanh tự nhiên, vị chua thanh, không gắt. Chỉ cần vớt một nắm rau đem nấu với sườn, cá, tép đồng hay đơn giản là xào với tỏi cũng đủ tạo nên món ăn hấp dẫn. Một vài nơi, khi muối rau sắn thường cho vài lát măng tươi để tạo độ giòn, làm hương vị món ăn thêm phong phú.

Canh rau sắn chua là món quen thuộc nhất trong bữa cơm của người Phú Thọ. Vị chua dịu hòa quyện cùng vị ngọt của xương, vị bùi của lá sắn và hương thơm đặc trưng khiến bát canh trở nên thanh mát, rất thích hợp trong những ngày hè.

Điều đặc biệt là rau sắn không chỉ ngon mà còn gợi nhớ ký ức quê nhà. Với nhiều người con Đất Tổ đi làm ăn xa, bát canh rau sắn mẹ nấu luôn là món đầu tiên mong được thưởng thức mỗi lần trở về. Chỉ cần nhìn những hàng sắn xanh mơn mởn ven đồi hay bắt gặp chiếc vại rau sắn trong góc bếp cũng đủ gợi lên cảm giác bình yên của những ngày thơ bé.

Bát canh rau sắn nấu với móng giò nóng hổi vừa có độ béo mà vẫn giữ vị bùi của rau sắn.

Sản phẩm rau sắn muối chua của HTX Sản xuất và Chế biến nông sản Liên Gia Trang được đóng gói, hút chân không đảm bảo an toàn.

Đối với người Phú Thọ, rau sắn không chỉ là một món ăn mà còn là ký ức, là nỗi nhớ quê hương, là hình ảnh của những triền đồi xanh sau cơn mưa đầu hạ và bữa cơm đầm ấm bên gia đình. Từ những ngọn sắn bình dị, người dân Đất Tổ đã tạo nên một đặc sản mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, làm phong phú thêm bức tranh ẩm thực đặc sắc của vùng Đất Tổ.

Sản phẩm được đóng gói vào những túi quà nhỏ xinh tặng người thân, bạn bè.

Phương Thanh