Điểm sáng trong giáo dục, chăm sóc toàn diện cho học sinh dân tộc thiểu số

Những năm qua, không chỉ chú trọng nâng cao chất lượng dạy và học, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình còn đặc biệt quan tâm chăm sóc đời sống học sinh, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và xây dựng môi trường giáo dục toàn diện. Nhà trường luôn tạo điều kiện để học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tự tin học tập, rèn luyện kỹ năng sống và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc mình, giúp các em ngày một trưởng thành.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình trong giờ học.

Ngôi trường của những ước mơ

Nằm trên địa bàn phường Tân Hòa, nhà trường nhiều năm nay là nơi học tập, sinh hoạt của hàng trăm học sinh dân tộc thiểu số đến từ các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa khu vực phía Nam của tỉnh. Từ mái trường này, biết bao thế hệ học sinh người Mường, Dao, Thái, Tày... đã trưởng thành, tiếp tục học tập tại các trường đại học, cao đẳng rồi quay trở về đóng góp cho quê hương.

Được thành lập từ ngày 1/4/1958, tiền thân là Trường Thanh niên lao động xã hội chủ nghĩa Hòa Bình, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, đến nay nhà trường đã trở thành một trong những điểm sáng của giáo dục dân tộc nội trú khu vực miền núi phía Bắc. Trên diện tích hơn 5 ha, khuôn viên trường được quy hoạch đồng bộ, khép kín gồm 4 khu ký túc xá, nhà ăn dành cho học sinh nội trú; 3 khu lớp học, khu học bộ môn, nhà đa chức năng, sân vận động cùng hệ thống hành chính, tổ chuyên môn riêng biệt. Không gian học tập, sinh hoạt xanh - sạch - đẹp giúp học sinh có môi trường thuận lợi để học tập và rèn luyện.

Trường hiện có 24 lớp với gần 830 học sinh và tổng số 85 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Với đặc thù là cơ sở giáo dục chuyên biệt dành cho học sinh dân tộc thiểu số, công tác chăm sóc đời sống học sinh luôn được đặt song hành với nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục. Thầy giáo Đào Tuấn Sơn - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Với học sinh dân tộc thiểu số, nhiều em ở xa gia đình, điều kiện kinh tế còn khó khăn nên nhà trường luôn xác định phải chăm lo toàn diện cả học tập lẫn đời sống sinh hoạt. Chúng tôi coi đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm với tương lai của đồng bào vùng cao”.

Bếp ăn của trường luôn sạch sẽ, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.

Chăm lo từ bữa ăn đến đời sống tinh thần

Để học sinh yên tâm học tập, nhà trường đặc biệt chú trọng công tác nuôi dưỡng, quản lý nội trú. Từng suất ăn được bảo đảm đúng định lượng, đủ dinh dưỡng; mức ăn và tiêu chuẩn ăn được công khai hàng ngày, hàng tháng. Không chỉ dừng ở việc bảo đảm bữa ăn, nhà trường còn tổ chức tăng gia sản xuất, chăn nuôi để cải thiện chất lượng thực phẩm cho học sinh. Những vườn rau xanh, khu chăn nuôi nhỏ phía sau khu nội trú vừa góp phần nâng cao chất lượng bữa ăn, vừa giáo dục học sinh ý thức lao động và kỹ năng sống.

Theo thầy giáo Đào Tuấn Sơn, nhà trường từng bước nâng việc “quản lý nội trú” thành “giáo dục nội trú”; từ “nấu ăn cho học sinh” thành “nấu ăn và giáo dục văn hóa ẩm thực”. Qua đó giúp học sinh biết giữ gìn nề nếp sinh hoạt, hình thành kỹ năng sống, biết “học ăn, học nói, học gói, học mở”. Song song với đó, hệ thống quản lý học sinh được thực hiện đồng bộ bằng công nghệ thông tin, có camera giám sát bảo đảm an toàn, nền nếp trong sinh hoạt nội trú. Hồ sơ quản lý học sinh được cập nhật đầy đủ, khoa học.

Không khí tại trường luôn sôi nổi nhờ hàng loạt hoạt động ngoại khóa được tổ chức thường xuyên. Từ các câu lạc bộ tiếng Anh, Văn học, STEM, phát thanh, truyền thông đến bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông, cờ vua, Vovinam, ban nhạc IPBand... đều thu hút đông đảo học sinh tham gia. Em Bùi Thị Mai, học sinh khối lớp 11 chia sẻ: “Ở trường, chúng em được các thầy cô quan tâm như người thân trong gia đình. Ngoài giờ học còn được tham gia nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao nên rất vui. Em thấy mình tự tin hơn, có thêm động lực để cố gắng học tập”.

Không chỉ chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, nhà trường còn chú trọng giáo dục truyền thống văn hóa dân tộc. Những chương trình giao lưu văn nghệ dân gian, mặc trang phục truyền thống, tìm hiểu bản sắc văn hóa các dân tộc được duy trì thường xuyên, giúp học sinh thêm tự hào về cội nguồn. Giữa nhịp sống hiện đại, việc giữ gìn tiếng nói, trang phục, phong tục truyền thống của đồng bào các dân tộc được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục vùng cao. Qua đó, các em không chỉ được tiếp cận tri thức mới mà còn biết gìn giữ bản sắc văn hóa quê hương.

Khẳng định chất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số

Từ sự quan tâm toàn diện, chất lượng giáo dục của nhà trường ngày càng được nâng lên. Trong nhiều năm qua, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình luôn dẫn đầu khối THPT không chuyên của tỉnh Hòa Bình cũ về công tác đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi. Học kỳ I năm học 2025 - 2026, nhà trường tiếp tục ghi dấu ấn với nhiều kết quả nổi bật: Trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh các môn văn hóa, học sinh nhà trường đoạt 66 giải trên tổng số 82 học sinh dự thi, trong đó có 2 giải Nhất, 10 giải Nhì, 21 giải Ba và 33 giải Khuyến khích. Kết quả học tập toàn diện cũng cho thấy sự tiến bộ rõ rệt của học sinh dân tộc thiểu số. Toàn trường có 69,63% học sinh đạt loại tốt; 30,25% đạt loại khá. Về rèn luyện đạo đức, 99,64% học sinh xếp loại tốt; không có học sinh vi phạm kỷ luật nghiêm trọng hay mắc các tệ nạn xã hội.

Nhiều năm liền, tỷ lệ học sinh đỗ tốt nghiệp THPT, đại học, cao đẳng và dự bị đại học của trường đạt 100%. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của mô hình giáo dục dân tộc nội trú trong việc tạo cơ hội học tập bình đẳng cho học sinh vùng khó khăn. Không chỉ học giỏi, học sinh nhà trường còn tích cực tham gia rèn luyện thể chất, kỹ năng sống. Nhà trường đoạt giải Ba toàn đoàn Hội thao môn Giáo dục quốc phòng - an ninh cấp tỉnh; giành 1 Huy chương Vàng, 2 Huy chương Bạc tại Hội thi thể thao Người giáo viên nhân dân tỉnh Phú Thọ lần thứ I năm 2025 ở các môn Pickleball, cầu lông. Đoàn trường cũng vinh dự nhận nhiều giấy khen, bằng khen về thành tích xuất sắc trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên.

Trong hành trình nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, những ngôi trường như Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT Hòa Bình đang đóng vai trò quan trọng trong việc chăm lo, giáo dục cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Không chỉ tạo điều kiện học tập và sinh hoạt tốt hơn cho các em, nhà trường còn góp phần mở ra tương lai tươi sáng, giúp các em tự tin vươn lên bằng tri thức và khát vọng lập thân, lập nghiệp.

Hồng Trung