Gắn giáo dục với giữ gìn bản sắc văn hóa Mường

Bắt nhịp năm học mới, các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Mường Bi nhanh chóng kiện toàn tổ chức, ổn định nền nếp dạy và học. Cùng với bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh tại các điểm trường, các nhà trường chú trọng đưa những giá trị văn hóa Mường vào hoạt động giáo dục, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống cho thế hệ trẻ.

Cơ sở vật chất của Trường Tiểu học Mường Bi được đầu tư, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.

Ổn định trường lớp sau sắp xếp

Những ngày đầu năm học mới, không khí tại Trường Tiểu học Mường Bi trở nên rộn ràng. Học sinh phấn khởi trở lại trường, gặp gỡ thầy cô, bạn bè và bắt đầu hành trình học tập với nhiều kỳ vọng.

Em Đỗ Tuấn Minh, học sinh lớp 4A2 chia sẻ: “Năm học mới, em sẽ cố gắng chăm ngoan, học tập thật tốt, tích cực tham gia các hoạt động của trường và mong muốn có thêm nhiều kỷ niệm đẹp”.

Sau sắp xếp, Trường Tiểu học Mường Bi có 1.542 học sinh, 59 lớp, gồm 1 trụ sở chính, 1 phân hiệu và 4 điểm trường. Một số điểm trường cách trụ sở chính gần 20km, địa hình đi lại còn nhiều khó khăn, đặt ra yêu cầu cao trong công tác quản lý, điều hành và tổ chức dạy học.

Với phương châm không để những thay đổi về tổ chức làm xáo trộn hoạt động giáo dục, Ban Giám hiệu nhà trường cùng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đã chủ động khắc phục khó khăn, nhanh chóng ổn định nền nếp. Việc phân công nhiệm vụ, tổ chức quản lý và triển khai dạy học được thực hiện theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng điểm trường, bảo đảm học sinh được học tập trong môi trường an toàn, thân thiện và chất lượng.

Đồng chí Trần Thị Phương - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Tiểu học Mường Bi cho biết: “Nhà trường xác định quyết tâm cao trong triển khai nhiệm vụ năm học, bám sát sự chỉ đạo, hướng dẫn của ngành Giáo dục và địa phương. Đồng thời, chú trọng đổi mới phương thức quản lý theo hướng quản trị, phân công cụ thể cho cán bộ quản lý, tổ trưởng và phụ trách các phân hiệu, điểm trường, bảo đảm bám trường, bám lớp, kịp thời nắm bắt tình hình, cùng đội ngũ giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”.

Học sinh hào hứng với các tiết học gắn với trải nghiệm.

Sau sắp xếp, các cơ sở giáo dục trên địa bàn xã Mường Bi được tổ chức lại theo hướng tinh gọn đầu mối, thống nhất quản lý, bảo đảm hoạt động dạy và học. Từ 8 trường (4 trường mầm non, 4 trường TH&THCS), địa phương tổ chức thành 3 trường: Mầm non Mường Bi, Tiểu học Mường Bi và THCS Mường Bi.

Cùng với kiện toàn tổ chức Đảng, đoàn thể, các tổ chuyên môn và tổ văn phòng, các trường bố trí lại trụ sở chính, phân hiệu và điểm trường phù hợp với điều kiện thực tế. Trường Mầm non Mường Bi đặt trụ sở chính tại cơ sở Mầm non Phong Phú. Trường Tiểu học Mường Bi và Trường THCS Mường Bi được bố trí tại các khu vực tương ứng của Trường TH&THCS Phong Phú trước đây. Các phân hiệu, điểm trường tại Phú Cường, Địch Giáo, Mỹ Hòa, Đồng Khiềng và Mường Trao tiếp tục được duy trì, khai thác cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có, góp phần bảo đảm việc học tập của học sinh không bị gián đoạn.

Đưa văn hóa Mường vào trường học

Cô trò Trường THCS Mường Bi cùng trao đổi, chia sẻ kiến thức sau giờ lên lớp.

Mường Bi là một trong bốn vùng Mường nổi tiếng của khu vực Hòa Bình trước đây, có bề dày lịch sử và văn hóa. Những giá trị truyền thống như nhà sàn, trang phục, tiếng nói, cồng chiêng và các phong tục tập quán vẫn được lưu giữ trong đời sống cộng đồng. Trong đó, Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường được tổ chức vào dịp đầu năm mới là một trong những hoạt động văn hóa tiêu biểu của địa phương.

Từ những giá trị sẵn có, các nhà trường lựa chọn nội dung phù hợp để đưa vào hoạt động giáo dục và trải nghiệm. Học sinh được tìm hiểu, trải nghiệm về văn hóa Mường thông qua các tiết học, hoạt động ngoại khóa, những điệu hát, múa, dân ca, trò chơi dân gian và phong tục tập quán, giúp học sinh hiểu hơn về nguồn cội, văn hóa của dân tộc mình.

Việc giáo dục văn hóa không chỉ dừng ở giới thiệu kiến thức mà còn được thể hiện qua chính không gian học đường. Một số trường xây dựng không gian văn hóa Mường trong khuôn viên, tái hiện nhà sàn truyền thống với các khu vực như bếp, nơi tiếp khách, cầu thang; đồng thời trưng bày trang phục và dụng cụ thủ công truyền thống.

Các nhà trường cũng thành lập câu lạc bộ văn hóa, kiện toàn ban chỉ đạo về bảo tồn, gìn giữ văn hóa Mường và xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế. Qua đó, các nội dung về văn hóa địa phương được duy trì thường xuyên thay vì chỉ xuất hiện trong những dịp lễ, hội.

Đồng chí Hoàng Thị Thu Hương - Hiệu trưởng Trường THCS Mường Bi cho biết: “Đưa văn hóa Mường vào trường học không chỉ góp phần lưu giữ những giá trị di sản của cha ông mà còn bồi đắp niềm tự hào, ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ trong gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc thời kỳ hội nhập và phát triển”.

Sự đồng hành của phụ huynh, trong đó có việc chuẩn bị trang phục truyền thống cho học sinh mặc vào các ngày lễ, góp phần tạo dựng không gian học đường giàu bản sắc, gần gũi với đời sống văn hóa địa phương.

Các hoạt động văn hóa được các nhà trường tổ chức trong dịp Lễ hội Khai hạ dân tộc Mường.

Đồng chí Lê Chí Huyên - Chủ tịch xã Mường Bi cho biết: “Sau sắp xếp, địa phương tập trung chỉ đạo các nhà trường ổn định tổ chức, duy trì nền nếp dạy và học, đồng thời chú trọng giáo dục truyền thống, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc”.

Trong điều kiện các trường có quy mô lớn, nhiều phân hiệu, điểm trường và địa bàn quản lý rộng, việc ổn định tổ chức là yêu cầu trước mắt. Về lâu dài, địa phương xác định nâng cao chất lượng giáo dục cần gắn với những đặc điểm riêng của cộng đồng, trong đó văn hóa Mường là một giá trị cần được gìn giữ và phát huy.

Từ việc ổn định hệ thống trường lớp đến xây dựng không gian văn hóa trong trường học, các cơ sở giáo dục ở Mường Bi đang từng bước tạo môi trường học tập gắn với đặc điểm địa phương. Qua đó, học sinh không chỉ được trang bị kiến thức mà còn có thêm cơ hội hiểu về quê hương, trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống và hình thành ý thức gìn giữ bản sắc của cộng đồng mình.

Đức Anh