Học nghề - cánh cửa rộng mở cho học sinh sau tốt nghiệp trung học cơ sở

Trong bối cảnh thị trường lao động đang “khát” nhân lực có tay nghề vững, việc phân luồng học sinh sau tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) không còn là câu chuyện của những “lựa chọn thứ hai”. Tại các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) trên địa bàn tỉnh, nhiều bạn trẻ đã chủ động chọn học nghề để rút ngắn con đường lập nghiệp, tự tin làm chủ tương lai ngay khi hoàn thành chương trình THCS.

Tại các xưởng thực hành công nghệ, kỹ thuật điện, điện tử của Trung tâm GDNN-GDTX Yên Lạc, việc học nghề gắn liền lý thuyết và thực hành.

Tại Trung tâm GDNN-GDTX Yên Lạc, hoạt động dạy và học được triển khai nền nếp, gắn lý thuyết với thực hành. Sau khi hoàn thành chương trình THCS, nhiều học sinh đã lựa chọn theo học văn hoá kết hợp với học nghề tại Trung tâm, thay vì lựa chọn vào lớp 10 công lập. Qua đó, mở ra hướng đi phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế.

Em Nguyễn Thị Ngân, học viên tại Trung tâm chia sẻ: “Ngay từ sớm, em đã đăng ký theo học ngành điện. Ở đây, các thầy, cô trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại, hướng dẫn tỉ mỉ cả lý thuyết lẫn thực hành. Mục tiêu của em là nắm vững kỹ năng nghề để sau này có công việc ổn định, tự định hướng được tương lai của mình”.

Việc đầu tư bài bản về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên đã biến các trung tâm giáo dục nghề nghiệp thành môi trường đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất. Thầy giáo Dương Văn Nguyên - Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Yên Lạc khẳng định: “Chúng tôi lựa chọn những ngành nghề mà xã hội đang thực sự khát nhân lực để các em ra trường có việc làm ngay. Trung tâm cũng yêu cầu các đơn vị liên kết bổ sung thiết bị thực hành tiệm cận với thực tế sản xuất của doanh nghiệp”.

Số liệu thực tế tại đây cho thấy tín hiệu khả quan: Tỷ lệ học sinh sau khi tốt nghiệp ra trường có việc làm đạt từ 55 - 60%. Đặc biệt, với lộ trình liên thông 12 tháng từ trung cấp lên cao đẳng, các đơn vị liên kết cam kết giới thiệu việc làm 100% tại các doanh nghiệp. Đây chính là lời giải cho bài toán kinh tế và thời gian mà nhiều gia đình đang tìm kiếm.

Trung tâm GDNN-GDTX Tam Đảo đào tạo đa dạng các ngành nghề, giúp học sinh có nhiều lựa chọn phù hợp với năng khiếu và sở thích cá nhân.

Tại Trung tâm GDNN-GDTX Tam Đảo, giáo dục nghề nghiệp còn mang một sứ mệnh đặc biệt: Mở ra cơ hội thoát nghèo bền vững cho con em vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là người Sán Dìu. Tại đây, tư duy về học nghề đã có sự chuyển biến mạnh mẽ, không chỉ bó hẹp trong những nghề truyền thống mà đã mở rộng sang các lĩnh vực theo nhu cầu của thị trường lao động.

Bên cạnh kỹ thuật điện, cơ khí, Trung tâm GDNN-GDTX Tam Đảo hiện đang chú trọng đào tạo các ngành như lập trình máy tính, ngoại ngữ (tiếng Nhật, Hàn, Trung) để phục vụ xuất khẩu lao động hay các nghề dịch vụ như trang điểm, nấu ăn. Sự đa dạng này giúp học viên có nhiều lựa chọn phù hợp với năng khiếu và sở thích cá nhân.

Cô giáo Tạ Thị Thanh Hoa - Phó Giám đốc Trung tâm GDNN-GDTX Tam Đảo cho biết: “Số lượng học sinh học nghề tại trung tâm ngày càng tăng. Chúng tôi đặc biệt chú trọng công tác kết nối doanh nghiệp để tạo đầu ra. Hiện tại, trên 70% học sinh sau tốt nghiệp đã lựa chọn được công việc đúng chuyên ngành đào tạo với mức thu nhập ổn định”.

Tiếp xúc với em Nguyễn Ngọc Hân, một học viên tại Trung tâm mới thấy hết sự chủ động của thế hệ trẻ hôm nay. Hân cho rằng học nghề là một con đường thực tế: “Em không xem học nghề là sự lựa chọn thứ hai mà là một hướng đi chủ động. Học nghề giúp em được rèn luyện tay nghề ngay từ đầu, học đi đôi với hành. Em muốn sớm có kỹ năng để tự lập”. Chính tư duy đó đã giúp những học sinh như Hân sớm trưởng thành và trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

Mô hình đào tạo song song “văn hóa và nghề” trong 3-4 năm sau khi tốt nghiệp lớp 9 đang là lựa chọn thông minh.

Có thể khẳng định, mô hình đào tạo song song “văn hóa và nghề” trong 3-4 năm sau khi tốt nghiệp lớp 9 đang là lựa chọn thông minh. Học sinh ra trường ở độ tuổi 18-19, độ tuổi sung sức nhất đã có trong tay cả bằng tốt nghiệp THPT lẫn bằng nghề vững chắc.

Cô giáo Nguyễn Thị Xuân - Trung tâm GDNN-GDTX Tam Đảo nhận định: “Xu thế hiện nay là đào tạo gắn liền giữa nhà trường và doanh nghiệp. Chúng tôi đào tạo theo đơn đặt hàng và nhu cầu tuyển dụng thực tế. Điều này không chỉ mang lại cơ hội việc làm ngay lập tức mà còn giúp các em thích ứng nhanh với môi trường lao động chuyên nghiệp”.

Việc học nghề sau THCS còn mang lại những lợi ích dài hạn không thể phủ nhận như: Tiết kiệm ít nhất 2-3 năm so với lộ trình học THPT rồi mới học nghề/đại học; học sinh được học tập trong môi trường chú trọng kỹ năng; bằng trung cấp nghề là nền tảng vững chắc để các em học liên thông lên cao đẳng, đại học khi có nhu cầu. Các ngành như công nghệ thông tin, thẩm mỹ, ẩm thực, logistics luôn sẵn sàng đón lao động có tay nghề.

Ngọc Thắng