Hướng đi bền vững cho kinh tế trang trại

Được xác định là mũi nhọn trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, góp phần xây dựng nông thôn mới, đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu và hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, những năm gần đây, kinh tế trang trại trên địa bàn tỉnh đã có bước phát triển nhanh, sử dụng hiệu quả quỹ đất, tạo việc làm và nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, lĩnh vực này vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi cần có cơ chế, chính sách quản lý phù hợp, hiệu quả, đồng thời tăng cường sự quan tâm của các cấp, các ngành nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư, thúc đẩy kinh tế trang trại phát triển ổn định, bền vững.

Trang trại trồng chuối tiêu phục vụ nội tiêu và xuất khẩu của gia đình chị Hoàng Thị Loan, xã Hoàng Cương cho doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm đồng thời tạo việc làm ổn định cho 5 lao động địa phương.

Được thành lập từ năm 2007, đến nay, trang trại tổng hợp của gia đình anh Nguyễn Đức Thịnh, khu 9, xã Xuân Viên đã khẳng định hiệu quả kinh tế rõ nét. Anh Thịnh cho biết, trên diện tích 16ha chủ yếu sản xuất lâm nghiệp, dù mang lại hiệu quả kinh tế ổn định nhưng do chu kỳ dài, từ 7-8 năm mới cho thu hoạch, anh đã bàn với vợ chuyển đổi một phần diện tích trồng cây lâu năm để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng nuôi gà theo hướng an toàn sinh học.

Năm 2014, anh liên kết với các hộ dân trong vùng thành lập Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Yên Lập chuyên chăn nuôi gà. Sản phẩm của HTX được công nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP. Trung bình mỗi năm, HTX xuất bán trên 4 vạn con gà thịt, gần 700.000 quả trứng, tạo việc làm cho khoảng 10 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định từ 7-10 triệu đồng/người/tháng. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm HTX thu lợi nhuận từ 400-500 triệu đồng.

Trang trại chăn nuôi gà của gia đình anh Nguyễn Đức Thịnh, thuộc HTX Nông nghiệp Yên Lập, xã Xuân Viên mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông thôn ở khu vực miền núi.

Tính đến nay, toàn tỉnh có 1.234 trang trại đạt tiêu chí theo quy định, trong đó có 308 trang trại tổng hợp, 710 trang trại chăn nuôi, 76 trang trại thủy sản, 16 trang trại lâm nghiệp và 124 trang trại trồng trọt. Mặc dù kinh tế trang trại được xác định là mũi nhọn trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, góp phần quan trọng vào xây dựng nông thôn mới, song thực tế cho thấy việc phát triển loại hình kinh tế này trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn.

Số lượng trang trại còn hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh; quy mô sản xuất nhỏ, phân bố không đồng đều giữa các loại hình, trong đó trang trại lâm nghiệp và trồng trọt chiếm tỷ lệ thấp. Bên cạnh đó, số trang trại tham gia liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị còn ít, đầu ra cho sản phẩm chưa thực sự ổn định.

Thực tiễn cho thấy, sự phát triển của kinh tế trang trại đã góp phần khai thác hiệu quả nguồn vốn trong dân, mở rộng diện tích đất trống, đồi núi trọc, đất hoang hóa, nhất là tại khu vực miền núi; nâng cao năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh trong cơ chế thị trường. Qua đó, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng tăng nhanh tỷ trọng sản xuất hàng hóa, hình thành các vùng sản xuất tập trung; từng bước đưa sản xuất nông nghiệp từ nhỏ lẻ, tự cấp, tự túc sang sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn gắn với thị trường tiêu thụ, mở ra hướng làm giàu cho nông dân.

Những năm gần đây, tỉnh Phú Thọ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm phát triển loại hình kinh tế quan trọng này. Công tác hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại được lồng ghép thông qua các chương trình như sản xuất nông nghiệp trọng điểm, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư; đào tạo nghề cho lao động nông nghiệp, nông thôn; xây dựng nông thôn mới...

Mô hình trang trại chăn nuôi kết hợp tuần hoàn của ông Nguyễn Duy Thành, xã Bản Nguyên mang lại hiệu quả kinh tế cao và bảo vệ tốt môi trường nông thôn.

Đồng chí Nguyễn Thanh Tùng - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh nhận định: Để khuyến khích, hỗ trợ và định hướng các thành phần kinh tế tham gia xây dựng, phát triển kinh tế trang trại, các cấp, các ngành và địa phương cần lựa chọn mô hình phù hợp với từng vùng, đồng thời tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.

Trước hết, về đất đai, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp; hình thành các vùng trang trại tập trung với quy mô phù hợp, gắn với bảo vệ môi trường; đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ trang trại, hộ gia đình nhằm tạo điều kiện để yên tâm đầu tư sản xuất.

Khuyến khích các hộ dân chuyển nhượng, chuyển đổi hoặc cùng tham gia sản xuất, tạo điều kiện tích tụ ruộng đất; huy động các nguồn lực từ địa phương, doanh nghiệp, chủ trang trại để đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật thiết yếu tại các vùng quy hoạch.

Đồng thời, tạo điều kiện để các chủ trang trại tiếp cận các nguồn vốn tín dụng, nhất là vốn vay ưu đãi với thủ tục đơn giản, hợp lý, có cơ chế ưu tiên và khả năng tín chấp bằng công trình đầu tư trong trang trại.

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chăm sóc cây trồng giúp trang trại tổng hợp của ông Nguyễn Văn Hưng, xã Xuân Lũng nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Bên cạnh đó, cần chú trọng đầu tư cho công tác khuyến nông, khuyến ngư; chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến cho chủ trang trại. Hướng dẫn các chủ trang trại sản xuất các sản phẩm theo tiêu chuẩn, quy chuẩn: VietGAP, HACCP, GMP, SSOP. Đào tạo nghề phù hợp cho lao động làm việc ở trang trại, nhất là những lao động kỹ thuật của trang trại.

Khuyến khích và đẩy mạnh mối liên kết giữa cơ sở sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản bằng việc cung cấp thông tin thị trường, tư vấn định hướng cho các trang trại sản xuất những sản phẩm thị trường cần và tăng cường quảng bá, giới thiệu sản phẩm của các trang trại. Từ đó, góp phần thúc đẩy kinh tế trang trại phát triển bền vững, tạo ra giá trị kinh tế cao trong nông nghiệp.

Quân Lâm